Nieuwsgrazer
Abonneren
Alleen in deze browser bewaard. Log in om je startpagina overal te hebben.
Mohammad Mustafa at COP31 in Antalya, Turkey (November 12, 2026)
Beeld: Xuthoria / Wikimedia Commons

Klimaattop mislukt: geen verbetering concurrentiepositie Europese boeren

De klimaattop COP31 in het Turkse Antalya is mislukt. Ruim 190 landen bereikten geen akkoord over een slotverklaring. Over de toekomst van fossiele brandstoffen en de financiering van klimaatmaatregelen kwamen ze er niet uit. Ook voor de landbouw is de uitkomst teleurstellend, want op deze top moest blijken hoe de speelvelden voor boeren zoveel mogelijk gelijk gehouden kunnen worden.

Door Tinus Guichelaar Bijgewerkt

Onze eigen EU-klimaatcommissaris, Wopke Hoekstra noemde de top zondag 'evident mislukt'. De EU weigerde in te stemmen met een slotverklaring waarin fossiele brandstoffen niet eens werden genoemd. Saudi-Arabië en Rusland verzetten zich juist tegen afspraken over het afbouwen van olie, gas en steenkool. Daarnaast vinden ontwikkelingslanden dat rijke landen te weinig bijdragen aan de kosten, terwijl die historisch verantwoordelijk zijn voor een groot deel van de uitstoot. Eerdere afspraken blijven gelden, maar de internationale samenwerking heeft een flinke klap gekregen.

Geen internationale koers voor landbouw

Op deze top liep ook het internationale werkprogramma voor landbouw en voedselzekerheid af, de Sharm el-Sheikh Joint Work on Agriculture and Food Security uit 2022. Het programma helpt landen klimaatmaatregelen te koppelen aan voedselproductie. Het gaat daarbij om minder uitstoot, maar ook om de gevolgen van droogte, overstromingen, hitte en waterschaarste voor boeren.

Volgens de World Farmers' Organisation liepen de onderhandelingen over voortzetting in de eerste week al vast. Verder dan het voornemen om in 2027 weer verder te praten kwamen de onderhandelaars niet. Hoe landbouw een plaats krijgt in de klimaatonderhandelingen, blijft daardoor onduidelijk.

Europese regels blijven, concurrentie wordt lastiger

Voor Nederlandse boeren verandert er voorlopig niets. De Europese klimaatdoelen en het bestaande landbouw- en milieubeleid blijven van kracht. De EU heeft klimaatneutraliteit in 2050 wettelijk vastgelegd. Ook de landbouw moet daaraan bijdragen, onder meer door minder methaan en lachgas uit te stoten en door ander energiegebruik en bodembeheer.

Landbouwproducten worden wereldwijd verhandeld. Als onze Europese boeren meer kosten maken voor klimaatdoelen dan buitenlandse concurrenten, verslechtert de concurrentiepositie significant. Ook buiten Europa wordt in duurzame landbouw geïnvesteerd, maar zonder internationaal akkoord is het moeilijker om een gelijk speelveld te creëren.

Strengere regels betekent vaak minder productie, maar niet automatisch minder uitstoot

Als strengere regels de Europese productie verminderen, verdwijnt de vraag naar voedsel niet. Gaat die productie naar landen met een hogere uitstoot per kilogram product, dan valt de klimaatwinst kleiner uit. In sommige gevallen stijgt de mondiale uitstoot zelfs. Dit heet carbon leakage.

Of dat gebeurt, hangt af van onder meer de efficiëntie van buitenlandse producenten, transportafstanden, veranderingen in landgebruik en het gedrag van consumenten. Voor het klimaat telt uiteindelijk de wereldwijde uitstoot, niet alleen die binnen Europa.

Wel meer aandacht voor voedselzekerheid

In Antalya werd de Turquoise Nexus Initiative gepresenteerd, met steun van onder meer de FAO. Het initiatief wil voedselzekerheid, waterbeheer en klimaatbeleid beter met elkaar verbinden. Landbouw wordt dan niet alleen beoordeeld op uitstoot, maar ook op voedselproductie en aanpassing aan het klimaat. Denk aan efficiënter watergebruik, bedrijven die beter bestand zijn tegen droogte en overstromingen, en financiering.

In januari 2027 wordt het initiatief voorgelegd binnen het FAST-samenwerkingsverband. Het is geen bindend akkoord en levert boeren niet automatisch geld op. Wel laat het zien dat voedselzekerheid en klimaatadaptatie steeds belangrijker worden.

Wat betekent dit voor boeren?

Nederlandse boeren krijgen door het mislukken van COP31 geen vrijstelling van bestaande regels. Op langere termijn groeit wel de druk op Europese politici om klimaatbeleid ook te beoordelen op concurrentiekracht en voedselzekerheid. Tegelijk moeten landbouwbedrijven zich blijven voorbereiden op droogte, wateroverlast en andere gevolgen van klimaatverandering.

Deel dit artikel

Discussie op Prikkebord

Nog geen reacties. Wat vind jij hiervan? Deel je ervaring of stel een vraag.

DESIGN by  Milad Fakurian
Beeld: Milad Fakurian / Unsplash

Vreugdenhil verhoogt melkprijs naar 45,14 euro per 100 kilo

Zuivelbedrijf Vreugdenhil Dairy Foods verhoogt de melkprijs in oktober naar 45,14 euro per 100 kilo, de hoogste prijs van dit jaar.

Door Co Scholten

Zuivelbedrijf Vreugdenhil Dairy Foods verhoogt de gangbare melkprijs in oktober naar 45,14 euro per 100 kilo. Dit is een stijging van 2,01 euro ten opzichte van september. Het bedrijf tekent daarmee voor de grootste cumulatieve verhoging in twee opeenvolgende stappen.

De oktoberprijs is de hoogste melkprijs die Vreugdenhil in 2026 heeft uitbetaald. In september ging de prijs al omhoog met 1,70 euro per 100 kilo. Samen vormen deze verhogingen een inhaalrace in de melkprijzen.

Deel dit artikel

John Deere 6930 Premium
Beeld: Jotke / TractorFan

Landbouw Alliantie presenteert alternatief voor stikstofplannen kabinet

Vier landbouworganisaties presenteren vandaag (dinsdag 13 oktober) in Den Haag een gezamenlijk alternatief voor de stikstofplannen van het kabinet. Onder de naam Landbouw Alliantie willen Agractie, Dutch Dairymen Board (DDB), Nederlandse Melkveehouders Vakbond (NMV) en Nederlandse Vakbond Pluimveehouders (NVP) een andere aanpak van de stikstofproblematiek voorstellen.

Door Tinus Guichelaar

De organisaties maken zich zorgen over de gevolgen van het huidige stikstofbeleid voor de Nederlandse landbouw en voedselproductie. Met hun gezamenlijke plan willen ze laten zien dat natuurherstel en behoud van een sterke agrarische sector volgens hen samen kunnen gaan.

Centraal in het voorstel staat het uitgangspunt 'eerst de diagnose, dan het behandelplan'. Volgens de Landbouw Alliantie is er onvoldoende inzicht in de daadwerkelijke toestand van afzonderlijke natuurgebieden en de oorzaken van eventuele achteruitgang. Naast stikstofdepositie spelen ook factoren als waterhuishouding en natuurbeheer een rol.

De organisaties benadrukken dat natuurbehoud en waar nodig natuurherstel noodzakelijk zijn, maar vinden dat maatregelen aantoonbaar effectief en noodzakelijk moeten zijn. Ook willen ze voorkomen dat de vergunningverlening nog jarenlang vastloopt.

Geen Farmers Defence Force

Het initiatief komt voort uit de samenwerking tussen landbouworganisaties die afgelopen zomer zes protestbijeenkomsten organiseerden. Farmers Defence Force (FDF), dat betrokken was bij de protestactie in Den Bosch, maakt geen deel uit van de nieuwe alliantie. FDF ondersteunt het initiatief wel op de achtergrond, maar wil ruimte houden om zelfstandig op politieke ontwikkelingen te reageren. Ook is het alternatieve plan nog niet met de achterban van FDF besproken.

De Landbouw Alliantie bestaat wel uit Agractie, de Nederlandse Melkveehouders Vakbond, Dutch Dairymen Board en de Nederlandse Vakbond Pluimveehouders en wordt daarnaast ondersteund door Boeren met Toekomst en Vee&Logistiek Nederland. De deelnemende organisaties behouden hun eigen identiteit en standpunten, maar trekken gezamenlijk op rond het stikstofdossier.

Het alternatieve plan wordt vandaag om 12.30 uur gepresenteerd tijdens een persconferentie in Nieuwspoort in Den Haag.

Deel dit artikel

Bronnen