Nieuwsgrazer
Abonneren
Alleen in deze browser bewaard. Log in om je startpagina overal te hebben.
Verwachte zonneopbrengst per provincie op 21 november 2026, als percentage van de seizoensnorm
Verwachte opbrengst ten opzichte van de seizoensnorm. Eén representatief meetpunt per provincie. Beeld: Nieuwsgrazer · KNMI via Open-Meteo · PVGIS · CBS/PDOK

5,2 kWh zonnestroom, een gewone dag voor de tijd van het jaar: fris, tot 10 graden

De verwachte opbrengst van een standaardinstallatie (10 panelen, 4 kWp) komt zaterdag uit op ongeveer 5,2 kWh. Ten opzichte van een normale dag rond deze datum is dat 105 procent, ofwel binnen de normale marges voor de tijd van het jaar. Het zuiden doet het vandaag duidelijk beter dan het noorden. De opbrengst is het hoogst in Noord-Brabant, Zeeland en Limburg en het laagst in Flevoland en Groningen, waar bewolking de zon verdringt.

Door NieuwsGrazer Bijgewerkt

Er zijn inmiddels 19 jaar (228 maanden) aan zonnecijfers beschikbaar om vandaag mee te vergelijken. Op basis van die cijfers zien we dat de opbrengst 5 procent hoger ligt dan op een gemiddelde 21 november. Van de vergelijkbare dagen in die periode leverde 55 procent minder op. Het gaat steeds om dezelfde opstelling: 10 panelen van samen 4 kWp, op het zuiden.

Weerbeeld voor vandaag

Het weerbeeld voor zaterdag: overdag afwisselend zonnig en bewolkt. De zon schijnt het langst rond 's-Hertogenbosch (ongeveer 6 uur) en het kortst rond Lelystad (ongeveer 2 uur). Op sommige plaatsen blijft het droog, elders valt af en toe regen (plaatselijk tot ongeveer 3 millimeter). De maximumtemperatuur varieert van 8 tot 10 graden.

De opbrengst in elke provincie

Als we kijken naar de opbrengst per provincie, dan is dit het beeld:

RegioVerwachte opbrengstT.o.v. normaalBeoordeling
Noord-Brabant7,5 kWh138%Normaal
Zeeland7,4 kWh141%Normaal
Limburg7,1 kWh126%Normaal
Overijssel6,6 kWh133%Normaal
Zuid-Holland6,4 kWh129%Normaal
Fryslân5,2 kWh110%Normaal
Gelderland4,9 kWh97%Normaal
Utrecht4,1 kWh82%Normaal
Noord-Holland4,1 kWh84%Normaal
Drenthe3,5 kWh76%Normaal
Groningen3,2 kWh71%Normaal
Flevoland2,9 kWh58%Normaal

Opbrengst per dag voor 10 panelen samen 4 kWp, pal op het zuiden, onder een hoek van 35 graden. Een grotere of anders gerichte installatie schaalt ongeveer evenredig mee.

Het verschil tussen de provincies

De opbrengst in Noord-Brabant ligt vandaag 4,6 kWh boven die in Flevoland. Noord-Brabant levert 2,6 keer zo veel op. Dat verschil komt vrijwel helemaal door bewolking: het aantal uren zon telt zwaarder dan de stand van de zon, die over een land van deze omvang nauwelijks varieert.

Hoe komt deze verwachting tot stand?

De cijfers zijn afkomstig uit het KNMI-weermodel HARMONIE AROME (raster van ongeveer twee kilometer), opgevraagd via Open-Meteo. Per provincie is één meetpunt gebruikt: de provinciehoofdstad. Met een systeemrendement van 86 procent en een correctie voor temperatuur (een warm paneel levert minder) wordt de verwachte instraling op een vlak onder 35 graden omgezet in kWh.

Voor wat normaal is rond deze datum gebruiken we PVGIS van de Europese Commissie: 19 jaar aan gemeten instraling per locatie, op dezelfde manier omgerekend naar kWh. Daarmee is de verhouding tussen vandaag en normaal niet vertekend door twee verschillende rekenmethodes. De weersverwachting en de historische metingen blijven wel twee losse modellen met elk hun eigen afwijking, dus lees de percentages als een richting en niet als een garantie.

De beoordeling is gebaseerd op diezelfde 19 jaar: een dag is goed wanneer hij beter uitpakt dan driekwart van de vergelijkbare dagen rond dezelfde datum, en zeer goed vanaf negen op de tien. De grenzen volgen dus uit de data.

Voor de stroomprijzen gebruiken we Dynamisch Tarief, dat de day-ahead prijzen van ENTSO-E vertaalt naar wat een consument betaalt.

Deel dit artikel

European flags at La Défense in Paris
Beeld: ALEXANDRE LALLEMAND / Unsplash

Niet nóg een energiecrisis erbij: methaanwet Frans Timmermans uitgesteld

Het Europees Parlement wil belangrijke onderdelen van de Europese methaanwet, die onder voormalig Eurocommissaris Frans Timmermans werd voorbereid, met drie jaar uitstellen. De regels moeten de uitstoot van het broeikasgas methaan verminderen, maar dreigen volgens energiebedrijven de import van olie en gas ernstig te verstoren. Daarmee kan een klimaatmaatregel juist leiden tot hogere energieprijzen voor Europese bedrijven en huishoudens.

Door Tinus Guichelaar Bijgewerkt

Een meerderheid van het Europees Parlement stemde donderdag 22 oktober voor het uitstel. De Europese Commissie had eerder voorgesteld om de verplichtingen slechts één jaar op te schuiven, maar volgens het Parlement is dat onvoldoende om een mogelijke verstoring van de energievoorziening te voorkomen.

De wet werd in 2024 aangenomen en maakt deel uit van het Europese klimaatbeleid dat onder leiding van Timmermans vorm kreeg. Vanaf 1 januari 2027 moeten importeurs bij nieuwe en vernieuwde leveringscontracten aantonen dat hun leveranciers de methaanuitstoot meten, rapporteren en onafhankelijk laten controleren volgens normen die vergelijkbaar zijn met die van de EU.

Leveranciers dreigen Europa over te slaan

Het probleem is dat veel leveranciers buiten Europa niet over de benodigde gegevens beschikken. Ook bestaat volgens energiebedrijven nog te veel onduidelijkheid over de praktische uitvoering van de regels.

Dat kan grote gevolgen hebben voor de Europese energievoorziening. Leveranciers zouden kunnen besluiten hun olie en gas aan andere afnemers te verkopen, waar minder administratieve verplichtingen gelden.

Onder meer de Verenigde Staten, de grootste leverancier van vloeibaar aardgas (lng) aan Europa, hebben flinke bezwaren geuit. Ook grote energiebedrijven waarschuwen dat de regels de levering van brandstoffen kunnen verstoren.

Voor Nederlandse raffinaderijen en andere energie-intensieve bedrijven dreigen daardoor hogere kosten en mogelijk een beperkter aanbod.

Verdeeldheid over uitstel

Het Europees Parlement wil de verplichtingen verder opschuiven dan de Europese Commissie. Volgens het parlementaire voorstel krijgen importeurs tot 31 mei 2031 om voor de betrokken leveringscontracten aan de eisen te voldoen.

Ook de EU-lidstaten zijn verdeeld. Polen, Italië en Tsjechië willen meer tijd, terwijl Nederland en Frankrijk eerder voor één jaar uitstel pleitten.

De definitieve beslissing is nog niet genomen. Het Europees Parlement en de lidstaten moeten overeenstemming bereiken over een aangepaste wet. Zolang die er niet is, blijven de bestaande verplichtingen voor 1 januari 2027 gelden.

Waarom moet methaan worden teruggedrongen?

Methaan is na CO₂ een van de belangrijkste broeikasgassen. Over een periode van twintig jaar heeft het een ruim tachtig keer sterker opwarmend effect dan CO₂.

Het gas komt onder meer vrij bij de winning en het transport van aardgas, bij olieproductie en in de landbouw. De Europese methaanwet richt zich specifiek op de energiesector en moet lekkages, het ongecontroleerd laten ontsnappen van gas en het affakkelen ervan terugdringen.

Milieuorganisaties pleiten al jaren voor strengere regels. In 2021 riepen verschillende Europese organisaties de toenmalige Eurocommissaris Timmermans op om de uitstoot van methaan bij de winning van fossiele brandstoffen krachtig aan te pakken.

Vanaf 2028 dreigt de CO₂-heffing ook nog onze energierekening te verhogen

Europa bereidt zich ook voor op ETS2, een nieuw Europees systeem waarbij de CO₂-uitstoot van brandstoffen voor woningen en wegverkeer een prijs krijgt.

Dat systeem, eveneens onderdeel van de Green Deal van Timmermans, moet in 2028 ingaan. Volgens het Planbureau voor de Leefomgeving kan het huishoudens tientallen euro's per maand extra kosten.

Bij een CO₂-prijs van 57 euro per ton gaat het om ongeveer 10 cent per kubieke meter aardgas en 14 cent per liter benzine. Bij verder stijgende CO₂-prijzen kunnen de kosten aanzienlijk hoger uitvallen.

De methaanwet en ETS2 zijn twee afzonderlijke regelingen, maar raken beide aan dezelfde politieke discussie: hoe ver kan Europa gaan met klimaatmaatregelen zonder de betaalbaarheid en leveringszekerheid van energie in gevaar te brengen?

Deel dit artikel