Nieuwsgrazer
Abonneren
Alleen in deze browser bewaard. Log in om je startpagina overal te hebben.
Verwachte zonneopbrengst per provincie op 20 november 2026, als percentage van de seizoensnorm
Verwachte opbrengst ten opzichte van de seizoensnorm. Eén representatief meetpunt per provincie. Beeld: Nieuwsgrazer · KNMI via Open-Meteo · PVGIS · CBS/PDOK

Gewone opbrengst voor zonnepanelen: Zwolle krijgt de meeste zon, Maastricht de minste

Een standaardinstallatie van 4 kWp levert vrijdag naar verwachting ongeveer 6,4 kWh op. Vergeleken met een gemiddelde dag rond deze tijd van het jaar ligt de opbrengst op 125 procent: binnen de normale marges voor de tijd van het jaar. Het noorden van het land is vandaag juist in het voordeel. Het beste uitzicht op opbrengst is er in Overijssel, Noord-Holland en Flevoland. In Limburg en Zeeland houdt bewolking de opbrengst laag.

Door NieuwsGrazer Bijgewerkt

Als maatstaf nemen we de zoninstraling van de afgelopen 19 jaar (228 maanden). Daarmee zit de verwachting 25 procent boven wat een gemiddelde 20 november oplevert. Van alle dagen rond 20 november was de opbrengst in 66 procent van de gevallen lager. De cijfers gelden voor een gestandaardiseerde installatie van 10 panelen, samen 4 kWp, op het zuiden.

Het weer vandaag

Overdag blijft het vrijdag half bewolkt. Het zonnigst wordt het rond Zwolle met ongeveer 7 uur, het minst zonnig rond Maastricht met minder dan een uur. Elders in het land valt flink wat regen (lokaal tot zo'n 15 millimeter), in andere streken blijft het droog. De maximumtemperatuur varieert van 7 tot 10 graden.

Dit levert elke provincie op

De cijfers per provincie, gesorteerd van de hoogste naar de laagste opbrengst:

RegioVerwachte opbrengstT.o.v. normaalBeoordeling
Overijssel9,9 kWh197%Goed
Noord-Holland9,0 kWh181%Goed
Flevoland8,7 kWh169%Goed
Fryslân8,6 kWh176%Goed
Drenthe8,1 kWh172%Goed
Groningen7,8 kWh170%Goed
Zuid-Holland6,8 kWh135%Normaal
Utrecht6,5 kWh128%Normaal
Gelderland5,5 kWh106%Normaal
Noord-Brabant3,4 kWh62%Normaal
Zeeland2,0 kWh38%Matig
Limburg0,2 kWh4%Slecht

Let op: de tabel gaat uit van 10 panelen (4 kWp) pal op het zuiden onder 35 graden, per dag. Een grotere of anders gerichte installatie schaalt ongeveer evenredig mee.

Waarom verschilt de opbrengst?

De opbrengst in Overijssel ligt vandaag 9,7 kWh boven die in Limburg. Dat is 47,9 keer zo veel als in Limburg. Het ligt niet aan de stand van de zon, die over zo'n klein land bijna overal gelijk is, maar aan het aantal zonuren en dus aan de bewolking.

Hoe komt deze verwachting tot stand?

Het weermodel HARMONIE AROME van het KNMI levert de verwachting, op een raster van ongeveer twee kilometer. We vragen de data op via Open-Meteo. Per provincie nemen we de provinciehoofdstad als enig meetpunt. Uit de verwachte instraling op een vlak onder 35 graden volgt de opbrengst met een systeemrendement van 86 procent en een temperatuurcorrectie, want een warm paneel levert minder.

De normale opbrengst voor deze datum komt uit PVGIS van de Europese Commissie, dat 19 jaar aan gemeten instraling per locatie bevat. Die cijfers rekenen we op dezelfde manier om naar kWh. Omdat de omrekening gelijk is, vergelijkt de verhouding tussen vandaag en normaal geen twee verschillende rekenmethodes. De verwachting en de historische metingen blijven twee losse modellen met elk hun eigen afwijking. Zie de percentages dan ook als een richting, niet als een garantie.

De beoordeling is gebaseerd op diezelfde 19 jaar: een dag heet goed als hij beter is dan driekwart van de vergelijkbare dagen rond dezelfde datum, en zeer goed als hij beter is dan negen op de tien. Die grenzen komen uit de data.

De stroomprijzen zijn afkomstig van Dynamisch Tarief, dat de day-ahead prijzen van ENTSO-E omzet naar een consumentenprijs.

Deel dit artikel

Fendt 314 aan het werk in Someren
Beeld: Dick Tijken / TractorFan

Rechtbank geeft boeren uitstel op Brabants stallenbeleid

De rechtbank geeft veehouderorganisaties gelijk in hun bezwaar tegen het Brabantse stallenbeleid en geeft de provincie uitstel tot 1 februari 2027.

Door Co Scholten

De rechtbank in Den Bosch heeft bepaald dat Noord-Brabant tot 1 februari 2027 niet mag handhaven op onderdelen van haar stallenbeleid. Veehouders hoeven daarom voorlopig geen maatregelen te nemen om aan de provinciale regels te voldoen. De zaak was aangespannen door boerenorganisaties ZLTO en Producenten Organisatie Varkenshouderij (POV).

De provincie probeert de stikstofuitstoot terug te dringen door van veehouders met oudere stallen te eisen dat zij hun ammoniakuitstoot verminderen. Vorig jaar herzag Noord-Brabant haar aanpak en gaf boeren meer vrijheid om zelf maatregelen te treffen. Dit leidde tot kritiek vanuit de sector. De boerenorganisaties vonden de eisen onhaalbaar omdat het onduidelijk is welke stikstofmaatregelen het kabinet invoert en welke financiële steun beschikbaar komt.

De rechtbank geeft hen gelijk. Volgens het oordeel brengt de onduidelijkheid over landelijke regelgeving financiële risico's met zich mee. Boeren zouden veel geld kunnen uitgeven aan stalaanpassingen terwijl volgende jaar mogelijk blijkt dat andere maatregelen beter passen of dat zij gebruik kunnen maken van landelijke steunregelingen. Tot 1 februari 2027 mag de provincie daarom niet handhaven op twee onderdelen van de regels over ammoniakuitstoot uit stallen.

De rechtbank zet geen streep door het Brabantse stallenbeleid als geheel. De provincie blijft verantwoordelijk voor het halen van haar stikstofdoelen.

Advertenties · Melker · Noord-Brabant

Deel dit artikel

European flags at La Défense in Paris
Beeld: ALEXANDRE LALLEMAND / Unsplash

Niet nóg een energiecrisis erbij: methaanwet Frans Timmermans uitgesteld

Het Europees Parlement wil belangrijke onderdelen van de Europese methaanwet, die onder voormalig Eurocommissaris Frans Timmermans werd voorbereid, met drie jaar uitstellen. De regels moeten de uitstoot van het broeikasgas methaan verminderen, maar dreigen volgens energiebedrijven de import van olie en gas ernstig te verstoren. Daarmee kan een klimaatmaatregel juist leiden tot hogere energieprijzen voor Europese bedrijven en huishoudens.

Door Tinus Guichelaar Bijgewerkt

Een meerderheid van het Europees Parlement stemde donderdag 22 oktober voor het uitstel. De Europese Commissie had eerder voorgesteld om de verplichtingen slechts één jaar op te schuiven, maar volgens het Parlement is dat onvoldoende om een mogelijke verstoring van de energievoorziening te voorkomen.

De wet werd in 2024 aangenomen en maakt deel uit van het Europese klimaatbeleid dat onder leiding van Timmermans vorm kreeg. Vanaf 1 januari 2027 moeten importeurs bij nieuwe en vernieuwde leveringscontracten aantonen dat hun leveranciers de methaanuitstoot meten, rapporteren en onafhankelijk laten controleren volgens normen die vergelijkbaar zijn met die van de EU.

Leveranciers dreigen Europa over te slaan

Het probleem is dat veel leveranciers buiten Europa niet over de benodigde gegevens beschikken. Ook bestaat volgens energiebedrijven nog te veel onduidelijkheid over de praktische uitvoering van de regels.

Dat kan grote gevolgen hebben voor de Europese energievoorziening. Leveranciers zouden kunnen besluiten hun olie en gas aan andere afnemers te verkopen, waar minder administratieve verplichtingen gelden.

Onder meer de Verenigde Staten, de grootste leverancier van vloeibaar aardgas (lng) aan Europa, hebben flinke bezwaren geuit. Ook grote energiebedrijven waarschuwen dat de regels de levering van brandstoffen kunnen verstoren.

Voor Nederlandse raffinaderijen en andere energie-intensieve bedrijven dreigen daardoor hogere kosten en mogelijk een beperkter aanbod.

Verdeeldheid over uitstel

Het Europees Parlement wil de verplichtingen verder opschuiven dan de Europese Commissie. Volgens het parlementaire voorstel krijgen importeurs tot 31 mei 2031 om voor de betrokken leveringscontracten aan de eisen te voldoen.

Ook de EU-lidstaten zijn verdeeld. Polen, Italië en Tsjechië willen meer tijd, terwijl Nederland en Frankrijk eerder voor één jaar uitstel pleitten.

De definitieve beslissing is nog niet genomen. Het Europees Parlement en de lidstaten moeten overeenstemming bereiken over een aangepaste wet. Zolang die er niet is, blijven de bestaande verplichtingen voor 1 januari 2027 gelden.

Waarom moet methaan worden teruggedrongen?

Methaan is na CO₂ een van de belangrijkste broeikasgassen. Over een periode van twintig jaar heeft het een ruim tachtig keer sterker opwarmend effect dan CO₂.

Het gas komt onder meer vrij bij de winning en het transport van aardgas, bij olieproductie en in de landbouw. De Europese methaanwet richt zich specifiek op de energiesector en moet lekkages, het ongecontroleerd laten ontsnappen van gas en het affakkelen ervan terugdringen.

Milieuorganisaties pleiten al jaren voor strengere regels. In 2021 riepen verschillende Europese organisaties de toenmalige Eurocommissaris Timmermans op om de uitstoot van methaan bij de winning van fossiele brandstoffen krachtig aan te pakken.

Vanaf 2028 dreigt de CO₂-heffing ook nog onze energierekening te verhogen

Europa bereidt zich ook voor op ETS2, een nieuw Europees systeem waarbij de CO₂-uitstoot van brandstoffen voor woningen en wegverkeer een prijs krijgt.

Dat systeem, eveneens onderdeel van de Green Deal van Timmermans, moet in 2028 ingaan. Volgens het Planbureau voor de Leefomgeving kan het huishoudens tientallen euro's per maand extra kosten.

Bij een CO₂-prijs van 57 euro per ton gaat het om ongeveer 10 cent per kubieke meter aardgas en 14 cent per liter benzine. Bij verder stijgende CO₂-prijzen kunnen de kosten aanzienlijk hoger uitvallen.

De methaanwet en ETS2 zijn twee afzonderlijke regelingen, maar raken beide aan dezelfde politieke discussie: hoe ver kan Europa gaan met klimaatmaatregelen zonder de betaalbaarheid en leveringszekerheid van energie in gevaar te brengen?

Deel dit artikel