Nieuwsgrazer
Abonneren
Alleen in deze browser bewaard. Log in om je startpagina overal te hebben.
Verwachte zonneopbrengst per provincie op 15 november 2026, als percentage van de seizoensnorm
Verwachte opbrengst ten opzichte van de seizoensnorm. Eén representatief meetpunt per provincie. Beeld: Nieuwsgrazer · KNMI via Open-Meteo · PVGIS · CBS/PDOK

2,4 kWh zonnestroom, minder dan gebruikelijk voor de tijd van het jaar

Voor zondag verwachten we dat 10 zonnepanelen met samen 4 kWp ongeveer 2,4 kWh opwekken. Dat is 42 procent van wat rond deze datum normaal is, en daarmee minder dan gebruikelijk voor de tijd van het jaar. Noord en zuid liggen vandaag dicht bij elkaar. De opbrengst is het hoogst in Zeeland, Zuid-Holland en Groningen en het laagst in Gelderland en Noord-Brabant, waar bewolking de zon verdringt.

Door NieuwsGrazer Bijgewerkt

Over de afgelopen 19 jaar, dus 228 maanden, is vastgelegd hoeveel zon er in Nederland scheen. Ten opzichte van een gemiddelde 15 november is dat 58 procent minder. 17 procent van de dagen had een lagere opbrengst. Alle opbrengsten zijn berekend voor een standaardinstallatie: 10 panelen met samen 4 kWp, gericht op het zuiden.

Weerbeeld voor vandaag

Overdag is het zondag somber en vrijwel zonder zon. De meeste zon is er rond Middelburg, ongeveer 4 uur; rond 's-Hertogenbosch blijft het bij minder dan een uur. Landelijk valt er af en toe regen (lokaal tot zo'n 5 millimeter). De maximumtemperatuur varieert van 7 tot 10 graden.

De opbrengst in elke provincie

Zo is de opbrengst vandaag over het land verdeeld:

RegioVerwachte opbrengstT.o.v. normaalBeoordeling
Zeeland4,5 kWh72%Normaal
Zuid-Holland3,6 kWh63%Normaal
Groningen3,1 kWh62%Normaal
Noord-Holland2,9 kWh54%Normaal
Drenthe2,4 kWh48%Normaal
Flevoland2,4 kWh41%Matig
Limburg2,1 kWh32%Matig
Fryslân2,0 kWh40%Matig
Overijssel2,0 kWh35%Matig
Utrecht1,6 kWh28%Matig
Noord-Brabant1,3 kWh21%Slecht
Gelderland0,8 kWh14%Slecht

Opbrengst over de hele dag, voor een opstelling van 10 panelen (4 kWp) pal op het zuiden en onder 35 graden. Een grotere of anders gerichte opstelling schaalt ongeveer evenredig mee.

Waar zit het verschil

Het verschil tussen Zeeland en Gelderland bedraagt vandaag 3,6 kWh. De opbrengst in Zeeland is daarmee 5,5 keer zo groot. Het ligt niet aan de stand van de zon, die over zo'n klein land bijna overal gelijk is, maar aan het aantal zonuren en dus aan de bewolking.

Zo staat de stroomprijs er vandaag voor

Over de periode van 05:00 tot 00:00 betaalt een consument vandaag gemiddeld 0,298 euro per kWh. Dat is een all-in prijs voor consumenten: de marktprijs plus energiebelasting, btw en de gemiddelde inkoopvergoeding van leveranciers. Om 11:45 begint het goedkoopste kwartier (0,243 euro), om 17:15 het duurste (0,377 euro). In de zonuren is stroom gemiddeld 0,015 euro goedkoper dan over de hele dag: 0,282 euro per kWh. Dat past bij een zonnige dag: het aanbod van zonnestroom drukt de prijs juist wanneer de panelen leveren, waardoor zelf verbruiken meer oplevert dan terugleveren.

De berekening achter de cijfers

We rekenen met HARMONIE AROME, het weermodel van het KNMI. Dat model heeft een raster van ongeveer twee kilometer en wordt ontsloten door Open-Meteo. Per provincie nemen we de provinciehoofdstad als enig meetpunt. Met een systeemrendement van 86 procent en een correctie voor temperatuur (een warm paneel levert minder) wordt de verwachte instraling op een vlak onder 35 graden omgezet in kWh.

Voor wat normaal is rond deze datum gebruiken we PVGIS van de Europese Commissie: 19 jaar aan gemeten instraling per locatie, op dezelfde manier omgerekend naar kWh. Daardoor vergelijkt de verhouding tussen vandaag en normaal niet twee verschillende rekenmethodes. Houd er rekening mee dat de weersverwachting en de historische metingen twee losse modellen zijn met elk hun eigen afwijking: de percentages wijzen een richting aan en geven geen garantie.

De beoordeling is geijkt op die 19 jaar: een dag is goed wanneer hij beter uitpakt dan driekwart van de vergelijkbare dagen rond dezelfde datum, en zeer goed vanaf negen op de tien. De grenzen volgen dus uit de data.

Dynamisch Tarief levert de stroomprijzen, door de day-ahead prijzen van ENTSO-E te vertalen naar een consumentenprijs.

Deel dit artikel

European flags at La Défense in Paris
Beeld: ALEXANDRE LALLEMAND / Unsplash

Niet nóg een energiecrisis erbij: methaanwet Frans Timmermans uitgesteld

Het Europees Parlement wil belangrijke onderdelen van de Europese methaanwet, die onder voormalig Eurocommissaris Frans Timmermans werd voorbereid, met drie jaar uitstellen. De regels moeten de uitstoot van het broeikasgas methaan verminderen, maar dreigen volgens energiebedrijven de import van olie en gas ernstig te verstoren. Daarmee kan een klimaatmaatregel juist leiden tot hogere energieprijzen voor Europese bedrijven en huishoudens.

Door Tinus Guichelaar Bijgewerkt

Een meerderheid van het Europees Parlement stemde donderdag 22 oktober voor het uitstel. De Europese Commissie had eerder voorgesteld om de verplichtingen slechts één jaar op te schuiven, maar volgens het Parlement is dat onvoldoende om een mogelijke verstoring van de energievoorziening te voorkomen.

De wet werd in 2024 aangenomen en maakt deel uit van het Europese klimaatbeleid dat onder leiding van Timmermans vorm kreeg. Vanaf 1 januari 2027 moeten importeurs bij nieuwe en vernieuwde leveringscontracten aantonen dat hun leveranciers de methaanuitstoot meten, rapporteren en onafhankelijk laten controleren volgens normen die vergelijkbaar zijn met die van de EU.

Leveranciers dreigen Europa over te slaan

Het probleem is dat veel leveranciers buiten Europa niet over de benodigde gegevens beschikken. Ook bestaat volgens energiebedrijven nog te veel onduidelijkheid over de praktische uitvoering van de regels.

Dat kan grote gevolgen hebben voor de Europese energievoorziening. Leveranciers zouden kunnen besluiten hun olie en gas aan andere afnemers te verkopen, waar minder administratieve verplichtingen gelden.

Onder meer de Verenigde Staten, de grootste leverancier van vloeibaar aardgas (lng) aan Europa, hebben flinke bezwaren geuit. Ook grote energiebedrijven waarschuwen dat de regels de levering van brandstoffen kunnen verstoren.

Voor Nederlandse raffinaderijen en andere energie-intensieve bedrijven dreigen daardoor hogere kosten en mogelijk een beperkter aanbod.

Verdeeldheid over uitstel

Het Europees Parlement wil de verplichtingen verder opschuiven dan de Europese Commissie. Volgens het parlementaire voorstel krijgen importeurs tot 31 mei 2031 om voor de betrokken leveringscontracten aan de eisen te voldoen.

Ook de EU-lidstaten zijn verdeeld. Polen, Italië en Tsjechië willen meer tijd, terwijl Nederland en Frankrijk eerder voor één jaar uitstel pleitten.

De definitieve beslissing is nog niet genomen. Het Europees Parlement en de lidstaten moeten overeenstemming bereiken over een aangepaste wet. Zolang die er niet is, blijven de bestaande verplichtingen voor 1 januari 2027 gelden.

Waarom moet methaan worden teruggedrongen?

Methaan is na CO₂ een van de belangrijkste broeikasgassen. Over een periode van twintig jaar heeft het een ruim tachtig keer sterker opwarmend effect dan CO₂.

Het gas komt onder meer vrij bij de winning en het transport van aardgas, bij olieproductie en in de landbouw. De Europese methaanwet richt zich specifiek op de energiesector en moet lekkages, het ongecontroleerd laten ontsnappen van gas en het affakkelen ervan terugdringen.

Milieuorganisaties pleiten al jaren voor strengere regels. In 2021 riepen verschillende Europese organisaties de toenmalige Eurocommissaris Timmermans op om de uitstoot van methaan bij de winning van fossiele brandstoffen krachtig aan te pakken.

Vanaf 2028 dreigt de CO₂-heffing ook nog onze energierekening te verhogen

Europa bereidt zich ook voor op ETS2, een nieuw Europees systeem waarbij de CO₂-uitstoot van brandstoffen voor woningen en wegverkeer een prijs krijgt.

Dat systeem, eveneens onderdeel van de Green Deal van Timmermans, moet in 2028 ingaan. Volgens het Planbureau voor de Leefomgeving kan het huishoudens tientallen euro's per maand extra kosten.

Bij een CO₂-prijs van 57 euro per ton gaat het om ongeveer 10 cent per kubieke meter aardgas en 14 cent per liter benzine. Bij verder stijgende CO₂-prijzen kunnen de kosten aanzienlijk hoger uitvallen.

De methaanwet en ETS2 zijn twee afzonderlijke regelingen, maar raken beide aan dezelfde politieke discussie: hoe ver kan Europa gaan met klimaatmaatregelen zonder de betaalbaarheid en leveringszekerheid van energie in gevaar te brengen?

Deel dit artikel