Nieuwsgrazer
Abonneren
Alleen in deze browser bewaard. Log in om je startpagina overal te hebben.
Verwachte zonneopbrengst per provincie op 12 november 2026, als percentage van de seizoensnorm
Verwachte opbrengst ten opzichte van de seizoensnorm. Eén representatief meetpunt per provincie. Beeld: Nieuwsgrazer · KNMI via Open-Meteo · PVGIS · CBS/PDOK

Zonnestroom op normaal niveau voor de tijd van het jaar: overal ongeveer evenveel opbrengst

Vandaag levert een standaardinstallatie van 10 zonnepanelen (4 kWp) naar verwachting ongeveer 7,1 kWh op. Dat komt neer op 124 procent van het normale niveau voor deze datum, niets bijzonders voor de tijd van het jaar. Noord en zuid liggen vandaag dicht bij elkaar. De opbrengst is het hoogst in Limburg, Overijssel en Gelderland en het laagst in Zeeland en Noord-Brabant, waar bewolking de zon verdringt.

Door NieuwsGrazer Bijgewerkt

Als basis dienen 19 jaar aan zonnegegevens, oftewel 228 maanden aan data. Vergeleken met een gemiddelde 12 november ligt de verwachte opbrengst 24 procent hoger. Vergelijkbare dagen leverden in de afgelopen 19 jaar in 68 procent van de gevallen minder op. Alle opbrengsten zijn berekend voor een standaardinstallatie: 10 panelen met samen 4 kWp, gericht op het zuiden.

Wat doet het weer vandaag?

Donderdag is het overdag wisselend bewolkt, met regelmatig een zonnige periode. De meeste zon is er rond Maastricht, ongeveer 7 uur; rond Middelburg blijft het bij ongeveer 3 uur. Overal valt een enkele lichte bui. De temperatuur loopt in de middag op tot 9 à 11 graden.

De opbrengst in elke provincie

In de tabel hieronder is te zien hoe de provincies er vandaag voor staan:

RegioVerwachte opbrengstT.o.v. normaalBeoordeling
Limburg10,3 kWh161%Goed
Overijssel7,8 kWh139%Normaal
Gelderland7,8 kWh131%Normaal
Utrecht7,5 kWh133%Normaal
Flevoland7,5 kWh129%Normaal
Noord-Holland7,1 kWh134%Normaal
Groningen6,9 kWh133%Normaal
Fryslân6,7 kWh125%Normaal
Zuid-Holland6,4 kWh113%Normaal
Drenthe6,4 kWh122%Normaal
Noord-Brabant6,0 kWh97%Normaal
Zeeland4,5 kWh72%Normaal

Alle opbrengsten gelden voor 10 panelen met samen 4 kWp, pal op het zuiden en 35 graden gekanteld; een grotere of anders gerichte installatie schaalt ongeveer evenredig mee.

Waar zit het verschil

Tussen Limburg en Zeeland zit vandaag een verschil van 5,8 kWh. De opbrengst in Limburg is daarmee 2,3 keer zo groot. Vrijwel al het verschil is bewolking: waar de zon vaker doorbreekt, leveren de panelen meer op, terwijl de zonnestand nauwelijks verschilt.

De stroomprijs van vandaag

Over de periode van 05:00 tot 00:00 betaalt een consument vandaag gemiddeld 0,378 euro per kWh. In die prijs zit alles: marktprijs, energiebelasting, btw en de gemiddelde inkoopvergoeding van leveranciers. Om 22:45 begint het goedkoopste kwartier (0,305 euro), om 09:00 het duurste (0,448 euro). In de zonuren is stroom gemiddeld 0,011 euro goedkoper dan over de hele dag: 0,366 euro per kWh. Dat is precies het patroon dat veel zon veroorzaakt: het aanbod drukt de prijs op het moment dat de panelen leveren, en terugleveren levert dan dus minder op dan zelf verbruiken.

De berekening achter de cijfers

We rekenen met HARMONIE AROME, het weermodel van het KNMI. Dat model heeft een raster van ongeveer twee kilometer en wordt ontsloten door Open-Meteo. Per provincie nemen we de provinciehoofdstad als enig meetpunt. Met een systeemrendement van 86 procent en een correctie voor temperatuur (een warm paneel levert minder) wordt de verwachte instraling op een vlak onder 35 graden omgezet in kWh.

Wat normaal is voor deze datum komt uit PVGIS van de Europese Commissie: 19 jaar aan gemeten instraling per locatie, met dezelfde omrekening naar kWh. Zo vergelijken we vandaag en normaal met dezelfde rekenmethode en niet met twee verschillende. De weersverwachting en de historische metingen blijven wel twee losse modellen met elk hun eigen afwijking, dus lees de percentages als een richting en niet als een garantie.

We hebben de beoordeling geijkt op de 19 jaar aan data: een dag heet goed als hij beter is dan driekwart van de vergelijkbare dagen rond dezelfde datum, en zeer goed als hij beter is dan negen op de tien. Die grenzen komen uit de data.

Voor de stroomprijzen gebruiken we Dynamisch Tarief, dat de day-ahead prijzen van ENTSO-E vertaalt naar wat een consument betaalt.

Deel dit artikel

Fendt 207 V Vario
Het onderhoud aan onze waterwegen kost elk jaar meer Beeld: Paul Majoor / TractorFan

Waterschapsbelasting wéér flink omhoog. PvdD: 'Ideetje! Laten we de muskusrat beschermen!'

De waterschapsbelasting stijgt in 2027 opnieuw fors. Gezinnen betalen gemiddeld 7 procent meer, boeren zelfs 7,5 procent. Volgens de waterschappen is het extra geld hard nodig om Nederland te beschermen tegen overstromingen, droogte en extreem weer. Ondertussen maakt de Partij voor de Dieren zich druk over het lot van muskusratten, niet over de burger die het water inmiddels aan de lippen staat.

Door Tinus Guichelaar Bijgewerkt

Een gemiddeld gezin met een koopwoning betaalt volgend jaar ongeveer 535 euro waterschapsbelasting, 35 euro meer dan dit jaar. Sinds 2021 zijn de gezamenlijke belastinginkomsten van de 21 waterschappen gestegen van 3,1 miljard naar ruim 4,6 miljard euro. Een stijging van bijna 50 procent in vijf jaar.

De waterschappen wijzen op hogere energieprijzen, steeds extremer weer en de noodzaak om dijken, gemalen en waterzuiveringen te onderhouden. Allemaal begrijpelijke kosten. Nederland ligt voor een belangrijk deel onder zeeniveau en waterveiligheid is geen luxe.

Maar naast klimaatverandering hebben de waterschappen nog een ander probleem: dieren die de waterkeringen letterlijk ondergraven.

Bevers houden waterschappen steeds drukker

Vooral bevers veroorzaken steeds meer werk. Waterschap Hunze en Aa's was in 2024 naar schatting al 1% van het jaarlijkse budget kwijt aan het voorkomen en oplossen van beverschade. De beschermde dieren graven gangen in dijken en kades, waardoor gevaarlijke situaties kunnen ontstaan. Om schade te voorkomen worden waterkeringen extra geïnspecteerd en op sommige plaatsen voorzien van kostbaar graafwerend gaas.

En die 1% is alleen voor de beverschade. Daar komt de muskusrat en de rivierkreeft nog bij. Ook deze dieren staan bekend om hun graafwerk. Maar anders dan de bever zijn dit invasieve exoten. De waterschappen bestrijden muskusratten daarom actief, met als doel de populatie in het binnenland uiteindelijk terug te dringen tot nul. De rivierkreeft is nauwelijks te bestrijden.

Liever gaas dan muskusratten bestrijden

Bij waterschap Brabantse Delta pleitte de Partij voor de Dieren ervoor om de landelijke bestrijdingsstrategie los te laten. Volgens de partij kunnen muskusratten, net als bevers, worden tegengehouden met graafwerend gaas.

Ook stelt de partij dat muskusrattenpopulaties zich op termijn vanzelf stabiliseren wanneer de bestrijding wordt gestaakt.

Dat laatste is een opmerkelijke redenering. Zelfs als een populatie stabiliseert, betekent dat niet dat de graafschade verdwijnt. En gaas kan weliswaar plaatselijk bescherming bieden, maar Nederland telt duizenden kilometers waterkeringen en een veelvoud aan oevers.

Maaien
Vroeger spuiten ze de glooiing schoon maar tegenwoordig mag dat niet meer dus moeten ze 1 keer per jaar gemaaid worden. Dit willen ze omdat je anders slecht ziet bij inspectie of de dijk gebreken heeft. Foto: Johan · Bekijk op TractorFan

'Weerloze dieren'

Ook in Den Haag mengt de Partij voor de Dieren zich in de discussie. Kamerlid Ines Kostić stelde onlangs vragen over een nieuwe regeling die het afschieten van twaalf invasieve uitheemse diersoorten, waaronder muskusratten en beverratten, eenvoudiger moet maken.

Kostić noemt de betrokken dieren 'weerloze dieren' en vraagt waarom voor het afschot niet langer in alle gevallen afzonderlijke provinciale toestemming nodig zou zijn.

Dierenwelzijn verdient uiteraard aandacht. Maar de waterschappen hebben ook de wettelijke taak om mensen, woningen, landbouwgrond en infrastructuur tegen het water te beschermen.

Daar wringt het. Terwijl de rekening voor waterveiligheid ieder jaar verder oploopt, wordt vanuit de politiek gepleit voor minder bestrijding van dieren die aantoonbaar schade aan waterkeringen veroorzaken.

Wie betaalt uiteindelijk de rekening?

Het zou te gemakkelijk zijn om de stijgende waterschapsbelasting volledig aan bevers, rivierkreeften en muskusratten toe te schrijven. De belangrijkste kostenstijgingen hebben andere oorzaken.

Maar juist wanneer de belastingdruk zo snel toeneemt, mag van bestuurders worden verwacht dat zij kritisch kijken naar vermijdbare kosten. Dat geldt ook voor de gevolgen van natuurbeleid.

Deel dit artikel

Discussie op Prikkebord

8 reacties
  • W

    weurding ·

    @cornelissen woon in midden drenthe, N2000 gebied, maaien echt geen taluds meer aan onze kant

  • C

    cornelissen ·

    nog geen voordelen gezien van fusies Dat zullen ze in Friesland in het lage midden niet zeggen ( een bemalen gebied) De tarieven zijn gesocialeerd en de vrij…

  • C

    cs-agrar ·

    Natuurlijk wil pvdd de muskusrat beschermen, die willen alles wat de boer dwars zit