De Nederlandse inflatie steeg in oktober naar 3,7 procent, tegen 3,4 procent in september. Energie, inclusief motorbrandstoffen, werd op jaarbasis 14,4 procent duurder en diensten stegen 3,9 procent in prijs.

Voedingsmiddelen, dranken en tabak vormden volgens de voorlopige CBS-cijfers de enige grote productgroep die goedkoper werd. De prijzen lagen gemiddeld 0,6 procent lager dan een jaar eerder.

Volgens DNB komt negatieve voedselinflatie zelden voor. Sinds 2016 gebeurde dat eerder alleen in 2021. In september drukten goedkopere voedingsmiddelen en alcoholvrije dranken de totale inflatie met 0,21 procentpunt.

Vooral boter is flink goedkoper

Boter en andere melkvetten waren in september ongeveer 31 procent goedkoper dan een jaar eerder. Halfvolle en magere melk daalden circa 7 procent in prijs en rundvlees 8 procent. Ook plantaardige oliën werden goedkoper.

Bij zuivel speelt het ruime aanbod een belangrijke rol. In de eerste negen maanden van 2026 steeg de Nederlandse melkaanvoer met 3,4 procent. Ook elders in Europa nam de productie toe.

De combinatie van meer melkvet, grote botervoorraden en een achterblijvende vraag zet de boterprijzen onder druk. Niet alle zuivelproducten volgen die ontwikkeling: magere melkpoeder is door een sterke internationale vraag juist duurder geworden.

Hogere energiekosten zullen nog langer doorwerken

Ook eerdere goede oogsten en lagere internationale grondstofprijzen dragen bij aan de goedkopere voedingsmiddelen. Prijsveranderingen werken echter met vertraging door van producent naar supermarkt.

Volgens DNB duurt het doorgaans negen tot twaalf maanden voordat hogere energiekosten volledig in voedselprijzen zichtbaar worden. De recente stijging van energieprijzen kan het huidige voordeel voor consumenten daarom weer tenietdoen.

De eerste tekenen daarvan zijn al zichtbaar. Hoewel voedingsmiddelen in oktober nog goedkoper waren dan een jaar eerder, stegen de prijzen ten opzichte van september alweer met 0,4 procent.

Voor consumenten bieden de lagere voedselprijzen voorlopig enige verlichting. Voor agrarische producenten is het beeld minder gunstig: vooral op de zuivelmarkt zorgt het ruime aanbod voor druk op de opbrengstprijzen, terwijl de inflatie de marges flink onder druk zet.

De maximumtemperaturen schommelen rond het langjarige gemiddelde iets onder de 10 ̊ C en de wind draait op de nadering van een depressie vanaf de Golf van Biskaje van zuidoost naar zuid tot zuidwest, waarna de maximumtemperaturen tijdelijk iets boven het langjarige gemiddelde oplopen.

Noordelijke stroming zonder kou

Het is nog onduidelijk of deze depressie regen van betekenis achterlaat midden volgende week. Extreem grote hoeveelheden staan in ieder geval niet op het programma. Daarop volgt een nieuwe episode met rustig najaarsweer en relatief koude lucht uit Noord Europa. Als het dan in de nacht opklaart en de wind wegvalt, vriest het al snel een beetje in deze tijd van het jaar. Maar van kans op matige vorst is geen sprake. Zo zonnig als de afgelopen dagen wordt het waarschijnlijk ook niet.

Toenemend wisselvallig vanaf half november?

Op de lange termijn vanaf medio november lijkt op de nadering van een grootschalige depressie vanaf de Atlantische Oceaan de stroming weer zuidelijk te worden en wordt het mogelijk weer een stuk wisselvalliger. Maar de kans is net zo groot dat hogedrukgebieden, die de afgelopen week weer snel de overhand kregen na een korte kletsnatte en stormachtige periode, aanhoudend dominant blijven.