Nieuwsgrazer
Abonneren
Alleen in deze browser bewaard. Log in om je startpagina overal te hebben.
Verwachte zonneopbrengst per provincie op 9 november 2026, als percentage van de seizoensnorm
Verwachte opbrengst ten opzichte van de seizoensnorm. Eén representatief meetpunt per provincie. Beeld: Nieuwsgrazer · KNMI via Open-Meteo · PVGIS · CBS/PDOK

Uitzonderlijk veel zonnestroom voor de tijd van het jaar: bijna onbewolkt

Een standaardinstallatie van 4 kWp levert maandag naar verwachting ongeveer 11,1 kWh op. Dat betekent 188 procent van een normale dag rond deze datum, dus uitzonderlijk goed voor de tijd van het jaar. Het maakt vandaag weinig uit of de panelen in het noorden of het zuiden liggen. In Limburg, Noord-Brabant en Gelderland werkt de zon het best mee voor de panelen; in Groningen en Zuid-Holland blijft de opbrengst door bewolking achter.

Door NieuwsGrazer Bijgewerkt

Voor deze verwachting kijken we terug naar 19 jaar aan zonnegegevens, samen 228 maanden aan metingen. Ten opzichte van een gemiddelde 9 november is dat 88 procent meer. Vergelijkbare dagen leverden in de afgelopen 19 jaar in 90 procent van de gevallen minder op. We rekenen met één standaardinstallatie: 10 panelen, samen 4 kWp, op het zuiden.

Weersverwachting vandaag

Overdag is het maandag zonnig, met slechts af en toe wat wolken. Het zonnigst wordt het rond Maastricht met ongeveer 9 uur, het minst zonnig rond Groningen met ongeveer 6 uur. Het blijft overal droog. Het kwik stijgt naar 10 tot 11 graden.

Dit levert elke provincie op

Zo is de opbrengst vandaag over het land verdeeld:

RegioVerwachte opbrengstT.o.v. normaalBeoordeling
Limburg12,9 kWh193%Goed
Noord-Brabant12,3 kWh188%Goed
Gelderland12,0 kWh192%Goed
Utrecht11,9 kWh203%Goed
Flevoland11,4 kWh194%Goed
Overijssel11,2 kWh193%Goed
Noord-Holland10,9 kWh198%Goed
Fryslân10,8 kWh198%Goed
Zeeland10,3 kWh160%Goed
Drenthe10,3 kWh190%Goed
Zuid-Holland9,8 kWh171%Goed
Groningen9,4 kWh172%Goed

Alle opbrengsten gelden voor 10 panelen met samen 4 kWp, pal op het zuiden en 35 graden gekanteld; een grotere of anders gerichte installatie schaalt ongeveer evenredig mee.

Waar zit het verschil

Vergeleken met Groningen levert Limburg vandaag 3,5 kWh meer op. Dat is 37 procent meer dan in Groningen. Dat verschil komt vrijwel helemaal door bewolking: het aantal uren zon telt zwaarder dan de stand van de zon, die over een land van deze omvang nauwelijks varieert.

Stroomprijzen vandaag

Over de periode van 05:00 tot 00:00 betaalt een consument vandaag gemiddeld 0,585 euro per kWh. Dat is de all-in consumentenprijs: marktprijs plus energiebelasting, btw en de gemiddelde inkoopvergoeding van leveranciers. Om 06:00 begint het goedkoopste kwartier (0,399 euro), om 17:45 het duurste (0,889 euro). De zonuren zijn goedkoper: gemiddeld 0,572 euro, ofwel 0,012 euro onder het daggemiddelde. Dat past bij een zonnige dag: het aanbod van zonnestroom drukt de prijs juist wanneer de panelen leveren, waardoor zelf verbruiken meer oplevert dan terugleveren.

Waar komen de cijfers vandaan?

We rekenen met HARMONIE AROME, het weermodel van het KNMI. Dat model heeft een raster van ongeveer twee kilometer en wordt ontsloten door Open-Meteo. Elke provincie wordt vertegenwoordigd door één meetpunt, de hoofdstad. De opbrengst volgt uit de verwachte instraling op een vlak onder 35 graden, met een systeemrendement van 86 procent en een temperatuurcorrectie: een warm paneel levert minder.

Wat normaal is voor deze datum komt uit PVGIS van de Europese Commissie: 19 jaar aan gemeten instraling per locatie, met dezelfde omrekening naar kWh. Daardoor vergelijkt de verhouding tussen vandaag en normaal niet twee verschillende rekenmethodes. Houd er rekening mee dat de weersverwachting en de historische metingen twee losse modellen zijn met elk hun eigen afwijking: de percentages wijzen een richting aan en geven geen garantie.

De beoordeling is geijkt op die 19 jaar: een dag heet goed wanneer hij beter uitpakt dan driekwart van de vergelijkbare dagen rond dezelfde datum, en zeer goed vanaf negen op de tien. De grenzen zijn dus niet zelf gekozen.

Dynamisch Tarief levert de stroomprijzen, door de day-ahead prijzen van ENTSO-E te vertalen naar een consumentenprijs.

Deel dit artikel

European flags at La Défense in Paris
Beeld: ALEXANDRE LALLEMAND / Unsplash

Niet nóg een energiecrisis erbij: methaanwet Frans Timmermans uitgesteld

Het Europees Parlement wil belangrijke onderdelen van de Europese methaanwet, die onder voormalig Eurocommissaris Frans Timmermans werd voorbereid, met drie jaar uitstellen. De regels moeten de uitstoot van het broeikasgas methaan verminderen, maar dreigen volgens energiebedrijven de import van olie en gas ernstig te verstoren. Daarmee kan een klimaatmaatregel juist leiden tot hogere energieprijzen voor Europese bedrijven en huishoudens.

Door Tinus Guichelaar Bijgewerkt

Een meerderheid van het Europees Parlement stemde donderdag 22 oktober voor het uitstel. De Europese Commissie had eerder voorgesteld om de verplichtingen slechts één jaar op te schuiven, maar volgens het Parlement is dat onvoldoende om een mogelijke verstoring van de energievoorziening te voorkomen.

De wet werd in 2024 aangenomen en maakt deel uit van het Europese klimaatbeleid dat onder leiding van Timmermans vorm kreeg. Vanaf 1 januari 2027 moeten importeurs bij nieuwe en vernieuwde leveringscontracten aantonen dat hun leveranciers de methaanuitstoot meten, rapporteren en onafhankelijk laten controleren volgens normen die vergelijkbaar zijn met die van de EU.

Leveranciers dreigen Europa over te slaan

Het probleem is dat veel leveranciers buiten Europa niet over de benodigde gegevens beschikken. Ook bestaat volgens energiebedrijven nog te veel onduidelijkheid over de praktische uitvoering van de regels.

Dat kan grote gevolgen hebben voor de Europese energievoorziening. Leveranciers zouden kunnen besluiten hun olie en gas aan andere afnemers te verkopen, waar minder administratieve verplichtingen gelden.

Onder meer de Verenigde Staten, de grootste leverancier van vloeibaar aardgas (lng) aan Europa, hebben flinke bezwaren geuit. Ook grote energiebedrijven waarschuwen dat de regels de levering van brandstoffen kunnen verstoren.

Voor Nederlandse raffinaderijen en andere energie-intensieve bedrijven dreigen daardoor hogere kosten en mogelijk een beperkter aanbod.

Verdeeldheid over uitstel

Het Europees Parlement wil de verplichtingen verder opschuiven dan de Europese Commissie. Volgens het parlementaire voorstel krijgen importeurs tot 31 mei 2031 om voor de betrokken leveringscontracten aan de eisen te voldoen.

Ook de EU-lidstaten zijn verdeeld. Polen, Italië en Tsjechië willen meer tijd, terwijl Nederland en Frankrijk eerder voor één jaar uitstel pleitten.

De definitieve beslissing is nog niet genomen. Het Europees Parlement en de lidstaten moeten overeenstemming bereiken over een aangepaste wet. Zolang die er niet is, blijven de bestaande verplichtingen voor 1 januari 2027 gelden.

Waarom moet methaan worden teruggedrongen?

Methaan is na CO₂ een van de belangrijkste broeikasgassen. Over een periode van twintig jaar heeft het een ruim tachtig keer sterker opwarmend effect dan CO₂.

Het gas komt onder meer vrij bij de winning en het transport van aardgas, bij olieproductie en in de landbouw. De Europese methaanwet richt zich specifiek op de energiesector en moet lekkages, het ongecontroleerd laten ontsnappen van gas en het affakkelen ervan terugdringen.

Milieuorganisaties pleiten al jaren voor strengere regels. In 2021 riepen verschillende Europese organisaties de toenmalige Eurocommissaris Timmermans op om de uitstoot van methaan bij de winning van fossiele brandstoffen krachtig aan te pakken.

Vanaf 2028 dreigt de CO₂-heffing ook nog onze energierekening te verhogen

Europa bereidt zich ook voor op ETS2, een nieuw Europees systeem waarbij de CO₂-uitstoot van brandstoffen voor woningen en wegverkeer een prijs krijgt.

Dat systeem, eveneens onderdeel van de Green Deal van Timmermans, moet in 2028 ingaan. Volgens het Planbureau voor de Leefomgeving kan het huishoudens tientallen euro's per maand extra kosten.

Bij een CO₂-prijs van 57 euro per ton gaat het om ongeveer 10 cent per kubieke meter aardgas en 14 cent per liter benzine. Bij verder stijgende CO₂-prijzen kunnen de kosten aanzienlijk hoger uitvallen.

De methaanwet en ETS2 zijn twee afzonderlijke regelingen, maar raken beide aan dezelfde politieke discussie: hoe ver kan Europa gaan met klimaatmaatregelen zonder de betaalbaarheid en leveringszekerheid van energie in gevaar te brengen?

Deel dit artikel