Nieuwsgrazer
Abonneren
Alleen in deze browser bewaard. Log in om je startpagina overal te hebben.

Meer zonnestroom dan gebruikelijk voor de tijd van het jaar: weinig verschil tussen noord en zuid

Zonnepanelen leveren vrijdag naar verwachting ongeveer 11,1 kWh per standaardinstallatie op, gerekend met 10 panelen van samen 4 kWp. Dat komt neer op 172 procent van het normale niveau voor deze datum, een bovengemiddelde dag voor de tijd van het jaar. Tussen noord en zuid zit nauwelijks verschil. Het hoogst ligt de opbrengst in Gelderland, Noord-Brabant en Overijssel, het laagst in Zeeland en Limburg, waar bewolking de opbrengst drukt.

Door NieuwsGrazer Bijgewerkt

In Nederland wordt al 228 maanden (19 jaar) de zonneopbrengst bijgehouden. Vergeleken met een gemiddelde 6 november ligt de verwachte opbrengst 72 procent hoger. 86 procent van de dagen had een lagere opbrengst. De cijfers gelden voor een gestandaardiseerde installatie van 10 panelen, samen 4 kWp, op het zuiden.

De weersverwachting

Het wordt vrijdag overdag overwegend helder en zonnig. Utrecht krijgt de meeste zon, ongeveer 9 uur; Middelburg de minste, ongeveer 5 uur. Het kwik stijgt naar 9 tot 11 graden. Het blijft overal droog.

Opbrengst per provincie

De opbrengst varieert uiteraard per provincie, zoals we hier zien:

RegioVerwachte opbrengstT.o.v. normaalBeoordeling
Gelderland12,5 kWh183%Goed
Noord-Brabant12,4 kWh174%Goed
Overijssel12,3 kWh195%Goed
Utrecht12,3 kWh193%Goed
Noord-Holland11,9 kWh199%Goed
Flevoland11,9 kWh188%Goed
Drenthe11,4 kWh194%Goed
Zuid-Holland11,2 kWh179%Goed
Fryslân11,0 kWh186%Goed
Groningen10,6 kWh179%Goed
Limburg9,1 kWh123%Normaal
Zeeland6,2 kWh90%Normaal

De getallen gelden per dag voor 10 panelen met samen 4 kWp, pal op het zuiden en onder een hoek van 35 graden. Een grotere of anders gerichte installatie schaalt ongeveer evenredig mee.

Wat verklaart het verschil?

De opbrengst in Gelderland ligt vandaag 6,2 kWh boven die in Zeeland. Dat scheelt 99 procent. Vrijwel al het verschil is bewolking: waar de zon vaker doorbreekt, leveren de panelen meer op, terwijl de zonnestand nauwelijks verschilt.

Zo staat de stroomprijs er vandaag voor

De gemiddelde stroomprijs tussen 05:00 en 00:00 is vandaag 0,480 euro per kWh. Het gaat om de all-in prijs voor consumenten, dus inclusief marktprijs, energiebelasting, btw en de gemiddelde inkoopvergoeding van leveranciers. Om 05:15 begint het goedkoopste kwartier (0,389 euro), om 17:45 het duurste (0,580 euro). In de zonuren is stroom gemiddeld 0,027 euro goedkoper dan over de hele dag: 0,452 euro per kWh. Dat past bij een zonnige dag: het aanbod van zonnestroom drukt de prijs juist wanneer de panelen leveren, waardoor zelf verbruiken meer oplevert dan terugleveren.

Hoe komt deze verwachting tot stand?

Het weermodel HARMONIE AROME van het KNMI levert de verwachting, op een raster van ongeveer twee kilometer. We vragen de data op via Open-Meteo. Als meetpunt per provincie dient de provinciehoofdstad. De opbrengst volgt uit de verwachte instraling op een vlak onder 35 graden, met een systeemrendement van 86 procent en een temperatuurcorrectie: een warm paneel levert minder.

De normale opbrengst voor deze datum komt uit PVGIS van de Europese Commissie, dat 19 jaar aan gemeten instraling per locatie bevat. Die cijfers rekenen we op dezelfde manier om naar kWh. Daardoor vergelijkt de verhouding tussen vandaag en normaal niet twee verschillende rekenmethodes. Het blijven wel twee losse modellen, de weersverwachting en de historische metingen, met elk een eigen afwijking. De percentages zijn daarom een richting en geen garantie.

De schaal van de beoordeling komt uit die 19 jaar: een dag heet goed wanneer hij beter uitpakt dan driekwart van de vergelijkbare dagen rond dezelfde datum, en zeer goed vanaf negen op de tien. De grenzen zijn dus niet zelf gekozen.

Stroomprijzen komen van Dynamisch Tarief, dat de day-ahead prijzen van ENTSO-E vertaalt naar een consumentenprijs.

Deel dit artikel

Verwachte zonneopbrengst per provincie op 23 oktober 2026, als percentage van de seizoensnorm
Verwachte opbrengst ten opzichte van de seizoensnorm. Eén representatief meetpunt per provincie. Beeld: Nieuwsgrazer · KNMI via Open-Meteo · PVGIS · CBS/PDOK

2,3 kWh zonnestroom, uitzonderlijk weinig voor de tijd van het jaar

Vandaag levert een standaardinstallatie van 10 zonnepanelen (4 kWp) naar verwachting ongeveer 2,3 kWh op. Dat betekent 30 procent van een normale dag rond deze datum, dus uitzonderlijk laag voor de tijd van het jaar. Het maakt vandaag weinig uit of de panelen in het noorden of het zuiden liggen. Het hoogst ligt de opbrengst in Utrecht, Flevoland en Limburg, het laagst in Zeeland en Drenthe, waar bewolking de opbrengst drukt.

Door NieuwsGrazer Bijgewerkt

Als maatstaf nemen we de zoninstraling van de afgelopen 19 jaar (228 maanden). Daarmee zit de verwachting 70 procent onder wat een gemiddelde 23 oktober oplevert. Van de vergelijkbare dagen in die periode leverde 8 procent minder op. We rekenen met één standaardinstallatie: 10 panelen, samen 4 kWp, op het zuiden.

Wat doet het weer vandaag?

Vrijdag wordt het overdag somber en vrijwel zonder zon. De middagtemperatuur ligt tussen de 12 en 14 graden. Landelijk valt er veel regen (plaatselijk tot ongeveer 29 millimeter).

Het is duidelijk bijna wintertijd.

Zo verschilt de opbrengst per provincie

Zo is de opbrengst vandaag over het land verdeeld:

RegioVerwachte opbrengstT.o.v. normaalBeoordeling
Utrecht2,9 kWh37%Matig
Flevoland2,9 kWh36%Matig
Limburg2,8 kWh34%Matig
Gelderland2,8 kWh36%Matig
Overijssel2,6 kWh34%Matig
Zuid-Holland2,4 kWh32%Matig
Noord-Brabant2,1 kWh25%Slecht
Noord-Holland2,1 kWh28%Slecht
Groningen2,0 kWh29%Slecht
Fryslân1,9 kWh26%Slecht
Drenthe1,9 kWh26%Slecht
Zeeland1,3 kWh16%Slecht

Alle opbrengsten gelden voor 10 panelen met samen 4 kWp, pal op het zuiden en 35 graden gekanteld; een grotere of anders gerichte installatie schaalt ongeveer evenredig mee.

Wat verklaart het verschil?

Utrecht en Zeeland liggen vandaag 1,6 kWh uit elkaar. In Utrecht is de opbrengst 2,3 keer zo hoog als in Zeeland. De stand van de zon verschilt over zo'n klein land nauwelijks; het verschil zit in het aantal uren zon, en dus in de bewolking.

Wat kost stroom vandaag

Tussen 05:00 en 00:00 kost stroom vandaag gemiddeld 0,291 euro per kWh. Genoemd wordt de volledige consumentenprijs, bovenop de marktprijs dus inclusief energiebelasting, btw en de gemiddelde inkoopvergoeding van leveranciers. De laagste prijs geldt vanaf 23:45 (0,209 euro); de hoogste vanaf 08:00 (0,400 euro). Tijdens de zonuren daalt de gemiddelde prijs met 0,011 euro ten opzichte van de hele dag, naar 0,280 euro. Zo werkt het bij veel zon: het stroomaanbod is dan groot op het moment dat de panelen leveren, dus daalt de prijs en levert terugleveren minder op dan zelf verbruiken.

Hoe komt deze verwachting tot stand?

Het weermodel HARMONIE AROME van het KNMI levert de verwachting, op een raster van ongeveer twee kilometer. We vragen de data op via Open-Meteo. Als meetpunt per provincie dient de provinciehoofdstad. Uit de verwachte instraling op een vlak onder 35 graden volgt de opbrengst met een systeemrendement van 86 procent en een temperatuurcorrectie, want een warm paneel levert minder.

Wat normaal is voor deze datum komt uit PVGIS van de Europese Commissie: 19 jaar aan gemeten instraling per locatie, met dezelfde omrekening naar kWh. Daarmee is de verhouding tussen vandaag en normaal niet vertekend door twee verschillende rekenmethodes. De verwachting en de historische metingen blijven twee losse modellen met elk hun eigen afwijking. Zie de percentages dan ook als een richting, niet als een garantie.

De beoordeling is gebaseerd op diezelfde 19 jaar: een dag heet goed als hij beter is dan driekwart van de vergelijkbare dagen rond dezelfde datum, en zeer goed als hij beter is dan negen op de tien. Die grenzen komen uit de data.

De stroomprijzen zijn afkomstig van Dynamisch Tarief, dat de day-ahead prijzen van ENTSO-E omzet naar een consumentenprijs.

Deel dit artikel

Fendt 314 aan het werk in Someren
Beeld: Dick Tijken / TractorFan

Rechtbank geeft boeren uitstel op Brabants stallenbeleid

De rechtbank geeft veehouderorganisaties gelijk in hun bezwaar tegen het Brabantse stallenbeleid en geeft de provincie uitstel tot 1 februari 2027.

Door Co Scholten

De rechtbank in Den Bosch heeft bepaald dat Noord-Brabant tot 1 februari 2027 niet mag handhaven op onderdelen van haar stallenbeleid. Veehouders hoeven daarom voorlopig geen maatregelen te nemen om aan de provinciale regels te voldoen. De zaak was aangespannen door boerenorganisaties ZLTO en Producenten Organisatie Varkenshouderij (POV).

De provincie probeert de stikstofuitstoot terug te dringen door van veehouders met oudere stallen te eisen dat zij hun ammoniakuitstoot verminderen. Vorig jaar herzag Noord-Brabant haar aanpak en gaf boeren meer vrijheid om zelf maatregelen te treffen. Dit leidde tot kritiek vanuit de sector. De boerenorganisaties vonden de eisen onhaalbaar omdat het onduidelijk is welke stikstofmaatregelen het kabinet invoert en welke financiële steun beschikbaar komt.

De rechtbank geeft hen gelijk. Volgens het oordeel brengt de onduidelijkheid over landelijke regelgeving financiële risico's met zich mee. Boeren zouden veel geld kunnen uitgeven aan stalaanpassingen terwijl volgende jaar mogelijk blijkt dat andere maatregelen beter passen of dat zij gebruik kunnen maken van landelijke steunregelingen. Tot 1 februari 2027 mag de provincie daarom niet handhaven op twee onderdelen van de regels over ammoniakuitstoot uit stallen.

De rechtbank zet geen streep door het Brabantse stallenbeleid als geheel. De provincie blijft verantwoordelijk voor het halen van haar stikstofdoelen.

Advertenties · Melker · Noord-Brabant

Deel dit artikel