Nieuwsgrazer
Abonneren
Alleen in deze browser bewaard. Log in om je startpagina overal te hebben.

Meer zonnestroom dan gebruikelijk voor de tijd van het jaar: weinig verschil tussen noord en zuid

Zonnepanelen leveren vrijdag naar verwachting ongeveer 11,1 kWh per standaardinstallatie op, gerekend met 10 panelen van samen 4 kWp. Dat komt neer op 172 procent van het normale niveau voor deze datum, een bovengemiddelde dag voor de tijd van het jaar. Tussen noord en zuid zit nauwelijks verschil. Het hoogst ligt de opbrengst in Gelderland, Noord-Brabant en Overijssel, het laagst in Zeeland en Limburg, waar bewolking de opbrengst drukt.

Door NieuwsGrazer Bijgewerkt

In Nederland wordt al 228 maanden (19 jaar) de zonneopbrengst bijgehouden. Vergeleken met een gemiddelde 6 november ligt de verwachte opbrengst 72 procent hoger. 86 procent van de dagen had een lagere opbrengst. De cijfers gelden voor een gestandaardiseerde installatie van 10 panelen, samen 4 kWp, op het zuiden.

De weersverwachting

Het wordt vrijdag overdag overwegend helder en zonnig. Utrecht krijgt de meeste zon, ongeveer 9 uur; Middelburg de minste, ongeveer 5 uur. Het kwik stijgt naar 9 tot 11 graden. Het blijft overal droog.

Opbrengst per provincie

De opbrengst varieert uiteraard per provincie, zoals we hier zien:

RegioVerwachte opbrengstT.o.v. normaalBeoordeling
Gelderland12,5 kWh183%Goed
Noord-Brabant12,4 kWh174%Goed
Overijssel12,3 kWh195%Goed
Utrecht12,3 kWh193%Goed
Noord-Holland11,9 kWh199%Goed
Flevoland11,9 kWh188%Goed
Drenthe11,4 kWh194%Goed
Zuid-Holland11,2 kWh179%Goed
Fryslân11,0 kWh186%Goed
Groningen10,6 kWh179%Goed
Limburg9,1 kWh123%Normaal
Zeeland6,2 kWh90%Normaal

De getallen gelden per dag voor 10 panelen met samen 4 kWp, pal op het zuiden en onder een hoek van 35 graden. Een grotere of anders gerichte installatie schaalt ongeveer evenredig mee.

Wat verklaart het verschil?

De opbrengst in Gelderland ligt vandaag 6,2 kWh boven die in Zeeland. Dat scheelt 99 procent. Vrijwel al het verschil is bewolking: waar de zon vaker doorbreekt, leveren de panelen meer op, terwijl de zonnestand nauwelijks verschilt.

Zo staat de stroomprijs er vandaag voor

De gemiddelde stroomprijs tussen 05:00 en 00:00 is vandaag 0,480 euro per kWh. Het gaat om de all-in prijs voor consumenten, dus inclusief marktprijs, energiebelasting, btw en de gemiddelde inkoopvergoeding van leveranciers. Om 05:15 begint het goedkoopste kwartier (0,389 euro), om 17:45 het duurste (0,580 euro). In de zonuren is stroom gemiddeld 0,027 euro goedkoper dan over de hele dag: 0,452 euro per kWh. Dat past bij een zonnige dag: het aanbod van zonnestroom drukt de prijs juist wanneer de panelen leveren, waardoor zelf verbruiken meer oplevert dan terugleveren.

Hoe komt deze verwachting tot stand?

Het weermodel HARMONIE AROME van het KNMI levert de verwachting, op een raster van ongeveer twee kilometer. We vragen de data op via Open-Meteo. Als meetpunt per provincie dient de provinciehoofdstad. De opbrengst volgt uit de verwachte instraling op een vlak onder 35 graden, met een systeemrendement van 86 procent en een temperatuurcorrectie: een warm paneel levert minder.

De normale opbrengst voor deze datum komt uit PVGIS van de Europese Commissie, dat 19 jaar aan gemeten instraling per locatie bevat. Die cijfers rekenen we op dezelfde manier om naar kWh. Daardoor vergelijkt de verhouding tussen vandaag en normaal niet twee verschillende rekenmethodes. Het blijven wel twee losse modellen, de weersverwachting en de historische metingen, met elk een eigen afwijking. De percentages zijn daarom een richting en geen garantie.

De schaal van de beoordeling komt uit die 19 jaar: een dag heet goed wanneer hij beter uitpakt dan driekwart van de vergelijkbare dagen rond dezelfde datum, en zeer goed vanaf negen op de tien. De grenzen zijn dus niet zelf gekozen.

Stroomprijzen komen van Dynamisch Tarief, dat de day-ahead prijzen van ENTSO-E vertaalt naar een consumentenprijs.

Deel dit artikel

European flags at La Défense in Paris
Beeld: ALEXANDRE LALLEMAND / Unsplash

Niet nóg een energiecrisis erbij: methaanwet Frans Timmermans uitgesteld

Het Europees Parlement wil belangrijke onderdelen van de Europese methaanwet, die onder voormalig Eurocommissaris Frans Timmermans werd voorbereid, met drie jaar uitstellen. De regels moeten de uitstoot van het broeikasgas methaan verminderen, maar dreigen volgens energiebedrijven de import van olie en gas ernstig te verstoren. Daarmee kan een klimaatmaatregel juist leiden tot hogere energieprijzen voor Europese bedrijven en huishoudens.

Door Tinus Guichelaar Bijgewerkt

Een meerderheid van het Europees Parlement stemde donderdag 22 oktober voor het uitstel. De Europese Commissie had eerder voorgesteld om de verplichtingen slechts één jaar op te schuiven, maar volgens het Parlement is dat onvoldoende om een mogelijke verstoring van de energievoorziening te voorkomen.

De wet werd in 2024 aangenomen en maakt deel uit van het Europese klimaatbeleid dat onder leiding van Timmermans vorm kreeg. Vanaf 1 januari 2027 moeten importeurs bij nieuwe en vernieuwde leveringscontracten aantonen dat hun leveranciers de methaanuitstoot meten, rapporteren en onafhankelijk laten controleren volgens normen die vergelijkbaar zijn met die van de EU.

Leveranciers dreigen Europa over te slaan

Het probleem is dat veel leveranciers buiten Europa niet over de benodigde gegevens beschikken. Ook bestaat volgens energiebedrijven nog te veel onduidelijkheid over de praktische uitvoering van de regels.

Dat kan grote gevolgen hebben voor de Europese energievoorziening. Leveranciers zouden kunnen besluiten hun olie en gas aan andere afnemers te verkopen, waar minder administratieve verplichtingen gelden.

Onder meer de Verenigde Staten, de grootste leverancier van vloeibaar aardgas (lng) aan Europa, hebben flinke bezwaren geuit. Ook grote energiebedrijven waarschuwen dat de regels de levering van brandstoffen kunnen verstoren.

Voor Nederlandse raffinaderijen en andere energie-intensieve bedrijven dreigen daardoor hogere kosten en mogelijk een beperkter aanbod.

Verdeeldheid over uitstel

Het Europees Parlement wil de verplichtingen verder opschuiven dan de Europese Commissie. Volgens het parlementaire voorstel krijgen importeurs tot 31 mei 2031 om voor de betrokken leveringscontracten aan de eisen te voldoen.

Ook de EU-lidstaten zijn verdeeld. Polen, Italië en Tsjechië willen meer tijd, terwijl Nederland en Frankrijk eerder voor één jaar uitstel pleitten.

De definitieve beslissing is nog niet genomen. Het Europees Parlement en de lidstaten moeten overeenstemming bereiken over een aangepaste wet. Zolang die er niet is, blijven de bestaande verplichtingen voor 1 januari 2027 gelden.

Waarom moet methaan worden teruggedrongen?

Methaan is na CO₂ een van de belangrijkste broeikasgassen. Over een periode van twintig jaar heeft het een ruim tachtig keer sterker opwarmend effect dan CO₂.

Het gas komt onder meer vrij bij de winning en het transport van aardgas, bij olieproductie en in de landbouw. De Europese methaanwet richt zich specifiek op de energiesector en moet lekkages, het ongecontroleerd laten ontsnappen van gas en het affakkelen ervan terugdringen.

Milieuorganisaties pleiten al jaren voor strengere regels. In 2021 riepen verschillende Europese organisaties de toenmalige Eurocommissaris Timmermans op om de uitstoot van methaan bij de winning van fossiele brandstoffen krachtig aan te pakken.

Vanaf 2028 dreigt de CO₂-heffing ook nog onze energierekening te verhogen

Europa bereidt zich ook voor op ETS2, een nieuw Europees systeem waarbij de CO₂-uitstoot van brandstoffen voor woningen en wegverkeer een prijs krijgt.

Dat systeem, eveneens onderdeel van de Green Deal van Timmermans, moet in 2028 ingaan. Volgens het Planbureau voor de Leefomgeving kan het huishoudens tientallen euro's per maand extra kosten.

Bij een CO₂-prijs van 57 euro per ton gaat het om ongeveer 10 cent per kubieke meter aardgas en 14 cent per liter benzine. Bij verder stijgende CO₂-prijzen kunnen de kosten aanzienlijk hoger uitvallen.

De methaanwet en ETS2 zijn twee afzonderlijke regelingen, maar raken beide aan dezelfde politieke discussie: hoe ver kan Europa gaan met klimaatmaatregelen zonder de betaalbaarheid en leveringszekerheid van energie in gevaar te brengen?

Deel dit artikel