Nieuwsgrazer
Abonneren
Alleen in deze browser bewaard. Log in om je startpagina overal te hebben.
Verwachte zonneopbrengst per provincie op 25 oktober 2026, als percentage van de seizoensnorm
Verwachte opbrengst ten opzichte van de seizoensnorm. Eén representatief meetpunt per provincie. Beeld: Nieuwsgrazer · KNMI via Open-Meteo · PVGIS · CBS/PDOK

Matige opbrengst voor zonnepanelen – het zuiden duidelijk in het voordeel, grijs en somber

Zonnepanelen leveren zondag naar verwachting ongeveer 2,8 kWh per standaardinstallatie op, gerekend met 10 panelen van samen 4 kWp. Ten opzichte van een normale dag rond deze datum is dat 38 procent, ofwel een tegenvallende dag voor de tijd van het jaar. In het zuiden van het land is de opbrengst duidelijk hoger. De opbrengst is het hoogst in Limburg, Zeeland en Zuid-Holland en het laagst in Fryslân en Gelderland, waar bewolking de zon verdringt.

Door NieuwsGrazer Bijgewerkt

Over de afgelopen 19 jaar, dus 228 maanden, is vastgelegd hoeveel zon er in Nederland scheen. Ten opzichte van een gemiddelde 25 oktober is dat 62 procent minder. Van de vergelijkbare dagen in die periode leverde 11 procent minder op. De cijfers gelden voor een gestandaardiseerde installatie van 10 panelen, samen 4 kWp, op het zuiden.

Weersverwachting vandaag

Het wordt zondag overdag somber en vrijwel zonder zon. Het zonnigst wordt het rond Middelburg met ongeveer 5 uur, het minst zonnig rond 's-Hertogenbosch met minder dan een uur. De middagtemperatuur ligt tussen de 11 en 13 graden. Geen enkele provincie blijft droog: er valt flink wat regen (plaatselijk tot ongeveer 19 millimeter).

Dit levert elke provincie op

In de tabel hieronder is te zien hoe de provincies er vandaag voor staan:

RegioVerwachte opbrengstT.o.v. normaalBeoordeling
Limburg7,4 kWh88%Normaal
Zeeland5,9 kWh76%Normaal
Zuid-Holland5,4 kWh76%Normaal
Groningen2,3 kWh34%Matig
Overijssel2,1 kWh28%Slecht
Noord-Holland2,0 kWh28%Slecht
Noord-Brabant1,8 kWh22%Slecht
Drenthe1,7 kWh24%Slecht
Flevoland1,7 kWh22%Slecht
Utrecht1,6 kWh21%Slecht
Gelderland1,2 kWh15%Slecht
Fryslân1,2 kWh17%Slecht

Alle opbrengsten gelden voor 10 panelen met samen 4 kWp, pal op het zuiden en 35 graden gekanteld; een grotere of anders gerichte installatie schaalt ongeveer evenredig mee.

Wat verklaart het verschil?

De opbrengst in Limburg ligt vandaag 6,2 kWh boven die in Fryslân. Limburg levert 6,3 keer zo veel op. Bewolking is de grote boosdoener: hoeveel uur de zon doorbreekt telt zwaarder dan de zonnestand, die in Nederland nauwelijks verschilt tussen noord en zuid.

Wat kost een kWh vandaag?

Van 05:00 tot 00:00 komt de gemiddelde prijs vandaag uit op 0,171 euro per kWh. Genoemd wordt de volledige consumentenprijs, bovenop de marktprijs dus inclusief energiebelasting, btw en de gemiddelde inkoopvergoeding van leveranciers. Het laagste tarief is er vanaf 12:45 met 0,127 euro, het hoogste vanaf 18:45 met 0,309 euro. In de zonuren is stroom gemiddeld 0,037 euro goedkoper dan over de hele dag: 0,134 euro per kWh. Dat is precies het patroon dat veel zon veroorzaakt: het aanbod drukt de prijs op het moment dat de panelen leveren, en terugleveren levert dan dus minder op dan zelf verbruiken. Voor 8,0 uur is de kale marktprijs zelfs negatief. Voor consumenten blijft de prijs door belasting en btw meestal positief, maar terugleveren levert op die uren niets op voor wie niet meer kan salderen.

Hoe we dit berekenen

Het weermodel HARMONIE AROME van het KNMI levert de verwachting, op een raster van ongeveer twee kilometer. We vragen de data op via Open-Meteo. Per provincie is één meetpunt gebruikt: de provinciehoofdstad. We rekenen de verwachte instraling op een vlak onder 35 graden om naar opbrengst met een systeemrendement van 86 procent, gecorrigeerd voor temperatuur, want een warm paneel levert minder.

Voor wat normaal is rond deze datum gebruiken we PVGIS van de Europese Commissie: 19 jaar aan gemeten instraling per locatie, op dezelfde manier omgerekend naar kWh. Zo vergelijken we vandaag en normaal met dezelfde rekenmethode en niet met twee verschillende. Houd er rekening mee dat de weersverwachting en de historische metingen twee losse modellen zijn met elk hun eigen afwijking: de percentages wijzen een richting aan en geven geen garantie.

De beoordeling is geijkt op die 19 jaar: goed is een dag die beter uitpakt dan driekwart van de vergelijkbare dagen rond dezelfde datum, zeer goed een dag die beter is dan negen op de tien. De grenzen zijn dus niet zelf gekozen.

De stroomprijzen zijn afkomstig van Dynamisch Tarief, dat de day-ahead prijzen van ENTSO-E omzet naar een consumentenprijs.

European flags at La Défense in Paris
Beeld: ALEXANDRE LALLEMAND / Unsplash

Niet nóg een energiecrisis erbij: methaanwet Frans Timmermans uitgesteld

Het Europees Parlement wil belangrijke onderdelen van de Europese methaanwet, die onder voormalig Eurocommissaris Frans Timmermans werd voorbereid, met drie jaar uitstellen. De regels moeten de uitstoot van het broeikasgas methaan verminderen, maar dreigen volgens energiebedrijven de import van olie en gas ernstig te verstoren. Daarmee kan een klimaatmaatregel juist leiden tot hogere energieprijzen voor Europese bedrijven en huishoudens.

Door Tinus Guichelaar Bijgewerkt

Een meerderheid van het Europees Parlement stemde donderdag 22 oktober voor het uitstel. De Europese Commissie had eerder voorgesteld om de verplichtingen slechts één jaar op te schuiven, maar volgens het Parlement is dat onvoldoende om een mogelijke verstoring van de energievoorziening te voorkomen.

De wet werd in 2024 aangenomen en maakt deel uit van het Europese klimaatbeleid dat onder leiding van Timmermans vorm kreeg. Vanaf 1 januari 2027 moeten importeurs bij nieuwe en vernieuwde leveringscontracten aantonen dat hun leveranciers de methaanuitstoot meten, rapporteren en onafhankelijk laten controleren volgens normen die vergelijkbaar zijn met die van de EU.

Leveranciers dreigen Europa over te slaan

Het probleem is dat veel leveranciers buiten Europa niet over de benodigde gegevens beschikken. Ook bestaat volgens energiebedrijven nog te veel onduidelijkheid over de praktische uitvoering van de regels.

Dat kan grote gevolgen hebben voor de Europese energievoorziening. Leveranciers zouden kunnen besluiten hun olie en gas aan andere afnemers te verkopen, waar minder administratieve verplichtingen gelden.

Onder meer de Verenigde Staten, de grootste leverancier van vloeibaar aardgas (lng) aan Europa, hebben flinke bezwaren geuit. Ook grote energiebedrijven waarschuwen dat de regels de levering van brandstoffen kunnen verstoren.

Voor Nederlandse raffinaderijen en andere energie-intensieve bedrijven dreigen daardoor hogere kosten en mogelijk een beperkter aanbod.

Verdeeldheid over uitstel

Het Europees Parlement wil de verplichtingen verder opschuiven dan de Europese Commissie. Volgens het parlementaire voorstel krijgen importeurs tot 31 mei 2031 om voor de betrokken leveringscontracten aan de eisen te voldoen.

Ook de EU-lidstaten zijn verdeeld. Polen, Italië en Tsjechië willen meer tijd, terwijl Nederland en Frankrijk eerder voor één jaar uitstel pleitten.

De definitieve beslissing is nog niet genomen. Het Europees Parlement en de lidstaten moeten overeenstemming bereiken over een aangepaste wet. Zolang die er niet is, blijven de bestaande verplichtingen voor 1 januari 2027 gelden.

Waarom moet methaan worden teruggedrongen?

Methaan is na CO₂ een van de belangrijkste broeikasgassen. Over een periode van twintig jaar heeft het een ruim tachtig keer sterker opwarmend effect dan CO₂.

Het gas komt onder meer vrij bij de winning en het transport van aardgas, bij olieproductie en in de landbouw. De Europese methaanwet richt zich specifiek op de energiesector en moet lekkages, het ongecontroleerd laten ontsnappen van gas en het affakkelen ervan terugdringen.

Milieuorganisaties pleiten al jaren voor strengere regels. In 2021 riepen verschillende Europese organisaties de toenmalige Eurocommissaris Timmermans op om de uitstoot van methaan bij de winning van fossiele brandstoffen krachtig aan te pakken.

Vanaf 2028 dreigt de CO₂-heffing ook nog onze energierekening te verhogen

Europa bereidt zich ook voor op ETS2, een nieuw Europees systeem waarbij de CO₂-uitstoot van brandstoffen voor woningen en wegverkeer een prijs krijgt.

Dat systeem, eveneens onderdeel van de Green Deal van Timmermans, moet in 2028 ingaan. Volgens het Planbureau voor de Leefomgeving kan het huishoudens tientallen euro's per maand extra kosten.

Bij een CO₂-prijs van 57 euro per ton gaat het om ongeveer 10 cent per kubieke meter aardgas en 14 cent per liter benzine. Bij verder stijgende CO₂-prijzen kunnen de kosten aanzienlijk hoger uitvallen.

De methaanwet en ETS2 zijn twee afzonderlijke regelingen, maar raken beide aan dezelfde politieke discussie: hoe ver kan Europa gaan met klimaatmaatregelen zonder de betaalbaarheid en leveringszekerheid van energie in gevaar te brengen?