Wolf GW3237m, door manipulatieve wolvenliefhebbers omgedoopt tot Bram, werd in december 2025 doodgeschoten op de Utrechtse Heuvelrug. Het dier was betrokken bij meerdere incidenten met mensen. Hij liep een kind omver, beet een wandelende vrouw en viel een zesjarig jongetje aan.

Tijdens het opzetten van de wolf in Naturalis ging een demonstrant met ontbloot bovenlichaam voor het dode dier zitten. Met gespreide armen herhaalde hij: "Neem mij." De verwarde man wilde de plaats van Bram innemen, zodat de vacht van de al een jaar dode wolf "eindelijk met rust gelaten kon worden".

Van probleemwolf tot zielig slachtoffer

De vermenselijking begint al bij de naamgeving. GW3237m klinkt als een wild dier dat door onderzoekers wordt gevolgd. Bram klinkt als een vertrouwde bekende, misschien zelfs als een huisdier.

Het geven van koosnamen is een effectief middel om de publieke beeldvorming te beïnvloeden. Een probleemwolf met een registratienummer kan worden afgeschoten. Maar zodra diezelfde wolf Bram heet, verandert hij in een persoonlijkheid die onrecht wordt aangedaan.

Hoe ver dat gaat, bleek in juli 2025. De organisatie Wolven in Utrecht beschreef toen hoe 'vaderwolf Bram' met zijn welpen op de vlucht zou zijn geslagen voor jagers. Het verhaal kreeg alle ingrediënten van een Disneyfilm: een liefdevolle vader, hulpeloze kinderen en kwaadaardige jagers.

De kinderen die daadwerkelijk met de wolf in aanraking kwamen, speelden in dat verhaal nauwelijks een rol.

Natuurliefde op veilige afstand

Het beeld van de stedelijke wolvenliefhebber, die op veilige afstand vanachter zijn beeldscherm pleit voor volledige bescherming, staat tegenover dat van de boeren en anders plattelandsbewoners die hun dieren moet beschermen, zich zorgen maakt over hun kinderen of 's nachts wakker ligt van een mogelijke aanval op hun vee.

De ironie is dat juist mensen op het platteland, die dagelijks tussen wilde dieren, vee en natuur leven, geregeld de les wordt gelezen over hoe ze met de natuur moeten omgaan. Alsof natuurbescherming vooral betekent dat anderen de risico's en gevolgen moeten dragen.

Een wolf is een dodelijk roofdier

Een wolf is een wild roofdier, geen huisdier of sprookjesfiguur. Wie hem voortdurend menselijke eigenschappen toedicht, vertroebelt het onderscheid tussen natuurbescherming en sentiment.

Soms zelfs met dodelijke afloop. Een achtjarig meisje is woensdag 28 oktober zwaargewond geraakt door een aanval van wolven in een wildpark in de Duitse deelstaat Brandenburg. Het meisje bevond zich samen met twee andere kinderen en een dierenverzorgster in een verblijf met poolwolven.

De oktobermaand verliep in grote delen van Nederland ver bovengemiddeld nat. Maar dat heeft de kwaliteit van het najaarsgras niet ernstig aangetast, zo blijkt uit de voederwaardecijfers van de gezamenlijke veevoerbedrijven. Het drogestofpercentage is nog relatief hoog.

Ook op klei en veengrond

Met een beetje geluk krijg je het laatste kuilgras van het jaar eind volgende week nog winddroog ook. Want de mistige dagen die we nu beleven maken waarschijnlijk plaats voor zonnig weer met een zwakke tot matige wind uit het noordoosten. Met name in de tweede helft van de komende week.

Tegen die tijd is het land ook op klei-en veengrond in de kustgebieden mogelijk zover opgedroogd dat het meevalt met de insporing. De regenhoeveelheden uit het zwakke front dat aanstaande maandag passeert blijven zeer waarschijnlijk beperkt tot hooguit 1 à 2 mm.

Winterse poolwervel speculatie

De noordoostelijke stroming zorgt er ook voor dat de maximumtemperatuur onder de 10 ̊ C zakt en de kans op de eerste nachtvorst van het nieuwe winterseizoen toeneemt. Met name in het zuidoosten. De grasgroei valt helemaal weg. Ondanks dit weertype blijft het waarschijnlijk bij lichte vorst in de nacht, als het al zover komt. Vorst in de stal en bevroren waterleidingen zijn van later zorg.

Want de weerbureau’s zinspelen wel op de gevolgen van de recordvroeg weggevallen poolwervel, die de kans op een vroege vorstperiode met weerkaarten zoals de komende week vergroot. Maar niet in de tweede week van november. Dan staat er wisselvalliger weer op het voorlopige programma.

Hoe het ook gaat: geen beter momentum om het grasgroeiseizoen mee af te sluiten, dan eind volgende week.

Speel YouTube-video af Laad video

Speel Facebook-video af

Stel, we nemen de diplomaloze politicus serieus. Morgen verdwijnen alle boeren uit Nederland. Alle landbouwgrond komt beschikbaar en de stikstofuitstoot door de landbouw valt volledig weg. Is de woningcrisis dan opgelost?

Het korte antwoord is nee.

Nederland kampt in 2026 met een statistisch woningtekort van ongeveer 384.000 woningen. Dat tekort is niet van de ene op de andere dag ontstaan. Jarenlang bleef de woningbouw achter bij de groeiende vraag, terwijl bevolkingsgroei, kleinere huishoudens, hoge bouwkosten en ingewikkelde procedures de druk op de woningmarkt verder opvoerden.

Zelfs wanneer alle Nederlandse landbouwgrond morgen beschikbaar zou komen, staat er nog geen woning extra. Grond moet worden aangewezen als bouwlocatie, bouwplannen moeten worden uitgewerkt, infrastructuur moet worden aangelegd en projecten moeten financieel haalbaar zijn. Bovendien is lang niet iedere hectare landbouwgrond geschikt of wenselijk voor woningbouw.

Stikstof is lang niet het enige obstakel

De overheid heeft zelf met een politieke keuze (het akkoord gaan met Natura 2000) een belemmering gevormd voor nieuwe woningbouwprojecten.

Maar zelfs al zou de overheid deze keuze destijds niet hebben gemaakt, dan nog verdwijnen andere belemmeringen niet. Het elektriciteitsnet blijft overbelast, bouwprojecten moeten nog steeds worden gefinancierd en gemeenten moeten besluiten waar woningen mogen komen. Ook een tekort aan personeel en de kosten van bouwmaterialen verdwijnen niet met de laatste melkkoe.

Er liggen al plannen voor honderdduizenden woningen

Opmerkelijk genoeg is er volgens de Rijksoverheid niet eens een algemeen tekort aan woningbouwplannen. In juli 2026 meldde het ministerie van Volkshuisvesting dat gemeenten voor de periode 2026 tot en met 2030 een bruto plancapaciteit hebben van ruim 823.000 woningen. Voor ruim 386.000 woningen waren de plannen op dat moment al vastgesteld door de gemeenteraad.

Dat betekent niet dat al deze woningen daadwerkelijk gebouwd zullen worden. Het laat wel zien dat de woningcrisis niet simpelweg kan worden verklaard door een gebrek aan grond waarop woningen mogen worden gepland.