Nieuwsgrazer
Abonneren
Alleen in deze browser bewaard. Log in om je startpagina overal te hebben.
Boerenprotest NH boeren bij conferentie Provincie NH
Boerenprotest NH boeren bij conferentie Provincie NH Beeld: Grasbaal / TractorFan

Steun van de ombudsman, helpt dat de boeren?

De overheid is de afgelopen tien jaar onbetrouwbaar geweest tegenover boeren. Dat concludeert de Nationale ombudsman Reinier van Zutphen. Zijn oordeel komt op een opmerkelijk moment: amper een dag eerder presenteerde het kabinet nieuwe stikstofplannen die opnieuw veel vragen oproepen. Boeren krijgen erkenning voor jarenlange onzekerheid, maar wat levert die erkenning concreet op?

Door Tinus Guichelaar Bijgewerkt

Volgens de Nationale ombudsman hebben boeren jarenlang te maken gehad met wisselende regels, tegenstrijdig beleid en onduidelijke besluiten. Dat heeft niet alleen gevolgen gehad voor hun bedrijven, maar ook voor hun gezinnen. Investeringen werden uitgesteld, toekomstplannen kwamen stil te liggen en het vertrouwen in de overheid raakte beschadigd.

De ombudsman adviseert de overheid om duidelijke doelen voor de lange termijn vast te stellen, meer regie te nemen en ervoor te zorgen dat verschillende overheden beter samenwerken.

De praktijk haalt het rapport meteen in

De timing is nogal ironisch. Terwijl de ombudsman waarschuwt voor de gevolgen van onvoorspelbaar beleid, presenteert landbouwminister Van Essen een nieuw stikstofpakket waarin opnieuw veel aan de provincies wordt overgelaten.

De oorspronkelijk voorgestelde bufferzones van 500 en 1000 meter rond kwetsbare natuurgebieden worden voorlopig niet verplicht ingevoerd. Provincies mogen zelf bepalen hoe ze de stikstofdoelen bereiken en krijgen daarvoor tot september 2028 de tijd.

Dat biedt ruimte voor lokaal maatwerk, maar betekent ook dat boeren in verschillende provincies met uiteenlopende maatregelen te maken kunnen krijgen. Welke eisen uiteindelijk voor een individueel bedrijf gaan gelden, is op dit moment nog niet duidelijk.

Ook de aangekondigde legalisatie van PAS-melders biedt voorlopig vooral perspectief op papier. Het kabinet wil deze bedrijven vóór juli 2027 aan een vergunning helpen, maar hoe dat juridisch mogelijk wordt gemaakt, moet nog worden uitgewerkt. Zeven jaar na de PAS-uitspraak wachten duizenden ondernemers dus nog altijd op zekerheid.

Nieuwe eisen, oude problemen

Stichting Stikstofclaim bekritiseert de plannen omdat opnieuw ingrijpende maatregelen worden voorgesteld zonder dat de vastgelopen vergunningverlening daadwerkelijk wordt opgelost.

Tegelijkertijd dreigt de stichting met een rechtszaak over de mestnormen voor melkvee. Volgens Stikstofclaim wil de overheid strenger handhaven op basis van normen waarvan wetenschappelijk onderzoek inmiddels heeft aangetoond dat ze aanpassing behoeven.

Ook hier speelt dezelfde vraag: hoe betrouwbaar is een overheid die ondernemers aan regels houdt, terwijl ze zelf achterloopt met het actualiseren daarvan?

De problemen die de ombudsman beschrijft, zijn daarmee niet uitsluitend een kwestie van het verleden.

Erkenning is nog geen oplossing

Het oordeel van de ombudsman heeft wel degelijk betekenis. Het is een onafhankelijke bevestiging dat de overheid tekort is geschoten in haar omgang met boeren.

Maar de ombudsman kan geen vergunningen verlenen, geen stikstofregels vernietigen en geen schadevergoedingen afdwingen. Zijn aanbevelingen zijn niet juridisch bindend.

Voor boeren die al jaren wachten op een vergunning, niet kunnen investeren of hun bedrijfsvoering moeten aanpassen aan telkens veranderende regels, verandert er door dit rapport voorlopig niets.

Het oordeel kan wel worden gebruikt om politieke druk uit te oefenen op Brussel, om betere overgangsregelingen te bepleiten en om de overheid aan te spreken op de gevolgen van haar handelen.

Deel dit artikel

Hirl SF Horizontal XE
Beeld: Hirl

Chinese e-trekker wordt elektrische zelfrijdende voermengwagen

De Duitse fabrikant Hirl heeft een elektrische trekker uit China omgebouwd tot een zelfrijdende voermengwagen. De machine laadt, mengt en voert volledig op stroom. Voor Nederlandse melkveehouders met eigen zonnestroom kan dat een interessante ontwikkeling zijn.

Door Co Scholten Bijgewerkt

De Hirl SF Horizontal XE combineert het aandrijfgedeelte van een Chinese Xeevo-trekker met een horizontale voermengwagen. Hirl verwijderde de vooras van de trekker en verbond de onderdelen met een knikgewricht. Zo ontstond een elektrische zelfrijder met knikbesturing. De machine werd gepresenteerd op de Rottalschau in het Duitse Karpfham.

Twee elektromotoren

De zelfrijder heeft twee elektromotoren van elk 90 pk: één voor het rijden en één voor het mengwerk en de voeropname. De mengkuip is leverbaar met een inhoud van 9, 11 of 13 kuub en heeft drie horizontale mengvijzels. Een frees aan de achterkant haalt het voer uit de kuil.

Drie tot vijf voerrondes

De CATL-accu heeft een bruikbare capaciteit van 105 kWh. Volgens Hirl is dat, afhankelijk van de omstandigheden, voldoende voor drie tot vijf volledige voerrondes: laden, mengen en lossen.

De fabrikant noemt een volledige laadtijd van ongeveer anderhalf uur bij 120 kW laadvermogen. Bij 30 kW duurt dit circa vier uur. De werkelijke inzetduur hangt af van de belasting en de omstandigheden op het bedrijf.

Voeren met eigen stroom

Voor Nederlandse melkveehouders is vooral de combinatie met eigen stroomproductie interessant. Laden met stroom van zonnepanelen kan helpen om het dieselgebruik voor het dagelijkse voeren te verminderen. Of dat financieel aantrekkelijk is, hangt onder meer af van de aanschafprijs, stroomkosten, laadvoorziening en benodigde capaciteit.

Een elektrisch aangedreven voermengwagen geeft tijdens het werk geen uitlaatgassen af in de stal. Hirl noemt daarnaast minder geluid als voordeel. Een Nederlandse verkoopprijs en informatie over levering en service in Nederland staan niet vermeld in de geraadpleegde productinformatie.

Bronnen: fabrikant Hirl en Top Agrar

Advertenties · Natte bijproducten

Deel dit artikel

Discussie op Prikkebord

6 reacties
  • B

    Benny Telstar ·

    @aldert vooral Johanna 👍

  • J

    J Wiersma ·

    @Nick83 dikke accu zal wel de standaard worden om je eigen energie in op te slaan Maar windmolen zal nodig zijn voor de winter

  • N

    Nick83 ·

    voor een volledige werkdag En dan 's nachts opladen met zonnestroom?

Discussie op TractorFan

Nog geen reacties. Wat vind jij hiervan? Deel je ervaring of stel een vraag.

Grazing cows
Beeld: Aad van der Klaauw / Unsplash

NVWA: kwart melkveebedrijven dreigt fosfaatrechten tekort te komen

Een kwart van de Nederlandse melkveebedrijven dreigt in 2026 meer fosfaat te produceren dan waarvoor zij rechten hebben. Dat blijkt uit analyses van de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA). De hogere melkproductie per koe speelt daarbij een belangrijke rol. Melkveehouders hebben nog tot het einde van het jaar om hun zaken op orde te brengen.

Door Co Scholten Bijgewerkt

Bij driekwart van deze bedrijven bedraagt het tekort meer dan 100 kilo fosfaat. Bijna één op de tien komt zelfs meer dan 1.000 kilo tekort. Bij een steekproef onder bijna tweehonderd melkveebedrijven bleek de situatie nog ernstiger. Daar dreigt 52 procent de beschikbare fosfaatrechten te overschrijden.

Gestegen productie is de boosdoener

Een belangrijke oorzaak is volgens de NVWA de gestegen melkproductie per koe. Wanneer koeien meer melk produceren, kan ook de berekende fosfaatproductie toenemen. Daardoor hebben bedrijven meer fosfaatrechten nodig, zelfs wanneer het aantal melkkoeien gelijk blijft.

De NVWA roept melkveehouders daarom op om hun verwachte melkproductie over heel 2026 opnieuw door te rekenen en te vergelijken met hun beschikbare rechten.

Fosfaatrechten kosten inmiddels 330 euro per kilo

Melkveehouders kunnen een tekort nog oplossen door fosfaatrechten te kopen of te leasen. Een andere mogelijkheid is de fosfaatproductie te beperken, bijvoorbeeld door minder melkvee te houden.

Dat bijsturen kan echter flink in de papieren lopen. Fosfaatrechten kosten momenteel ongeveer 330 euro per kilo. Een bedrijf dat 100 kilo tekortkomt, moet bij aankoop dus al 33.000 euro investeren. Bij een tekort van 1.000 kilo loopt dat bedrag op tot 330.000 euro.

Ook de leaseprijzen zijn hoog. De NVWA vraagt zich daarom af of alle bedrijven nog op tijd voldoende rechten kunnen verwerven.

Overtredingen kunnen strafblad opleveren

De toezichthouder benadrukt dat bedrijven die momenteel rechten tekortkomen nog niet automatisch in overtreding zijn. Pas aan het einde van 2026 wordt duidelijk of de fosfaatproductie daadwerkelijk de beschikbare rechten heeft overschreden.

Wie dan onvoldoende rechten heeft, riskeert strafrechtelijke vervolging. Overtreding van de fosfaatregeling geldt als economisch delict en kan leiden tot een forse boete en mogelijk een strafblad.

Dat deze waarschuwing serieus is, blijkt uit controles over 2025. Bij 77 risicogerichte bedrijfscontroles stelde de NVWA op 61 bedrijven overtredingen vast. Daarvan hadden 26 bedrijven een tekort van meer dan 1.000 kilo fosfaatrechten. Deze zaken worden voor strafrechtelijke handhaving overgedragen aan het Openbaar Ministerie.

NVWA blijft melkveebedrijven controleren

Ook in 2025 had volgens analyses van RVO ongeveer 20 procent van de melkveebedrijven vermoedelijk onvoldoende rechten. Dat betekent dat het aandeel bedrijven met een mogelijk tekort dit jaar is gestegen.

De NVWA blijft melkveebedrijven met een vermoedelijk tekort de komende maanden volgen. De toezichthouder wil voorkomen dat bedrijven pas bij het opmaken van de jaarbalans ontdekken dat zij te veel fosfaat hebben geproduceerd.

Voor melkveehouders die nog rechten nodig hebben, begint de tijd ondertussen te dringen. Zij hebben nog ruim twee maanden om hun fosfaatbalans voor 2026 sluitend te krijgen.

Deel dit artikel

Bronnen

Discussie op Prikkebord

105 reacties
  • K

    Kruising ·

    @Edwin1 klopt wat je zegt maar hier op prikkebord heeft iedereen t wel geregeld hoor 😇

  • J

    JappieJo ·

    @GJKlaassen in januari 1 of in december 12 Je bent er zelf bij

  • G

    GJKlaassen ·

    @Kars ook gehoord. onderbezetting nvwa... kost paar 100 koeien aan slachtcapaciteit per dag. (Koeien blijven langer lopen door overmacht...🙈)