Nieuwsgrazer
Abonneren
Alleen in deze browser bewaard. Log in om je startpagina overal te hebben.
Claas Maaier
Beeld: Jan-dx11 / TractorFan

Harm Holman: ‘Koppelen aan fosfaatrechten is zot’

Het koppelen van emissies aan fosfaatrechten maakt de veehouderij intensiever, stelt oud-politicus Harm Holman. Hij pleit voor een koppeling tussen emissies en hectares.

Door Co Scholten Bijgewerkt

Landbouwminister Jaimi van Essen is druk bezig om Nederland van het stikstofslot te trekken. Hij doet dat zorgvuldig en gaat consequent op zijn doel af. De Kamerbrief van dinsdag 3 november is een goede stap. Een belangrijk onderdeel is het verlagen van de stikstofemissies; dit is essentieel om natuurherstel te realiseren.

Elke boer krijgt een grens voor hoeveel ammoniak hij mag uitstoten. Sommige boeren hebben meer koeien dan andere boeren. De minister bepaalt hoeveel ammoniak een boer maximaal mag uitstoten per fosfaatrecht, want voor elke koe heb je fosfaatrechten nodig. Dit plan werkt erg in het voordeel van intensieve boeren. Het jaagt de schaalvergroting aan en maakt de veehouderij intensiever. En was de intensiviteit van de Nederlandse veehouderij nu niet de basis van alle problemen?

Een voorbeeld: boer A houdt 2,6 grootvee-eenheden (GVE) per hectare en melkt per koe zo’n 13.500 liter per jaar. Per hectare produceert hij dus zo’n 35.000 liter melk. Daar is veel krachtvoer voor nodig met bijbehorende emissies.

Nu boer B, een grondgebonden boer met 2 GVE per hectare en een productie van 9.000 liter per koe. Hij melkt 18.000 liter per hectare. Dat is bijna de helft minder melk per hectare. Doordat hij ook minder krachtvoer gebruikt, is de uitstoot per hectare ongeveer de helft lager. Toch krijgt hij dezelfde reductieopgave als boer A.

Onbegrijpelijk en onrechtvaardig. Heel onverstandig. Voor biologische bedrijven, bedrijven met veel weidegang en extensieve bedrijven is dit niet eerlijk en bijna niet te realiseren.

Verdrievoudigd in prijs

Het argument van de minister is dat dit een wens is van LTO Nederland en het Nederlands Agrarisch Jongeren Kontakt. De gedachte was dat je dan gemakkelijk fosfaatrechten kon opkopen en zo je reductieschuld kunt afkopen. Maar fosfaatrechten zijn verdrievoudigd in prijs en kosten nu soms wel 350 euro per recht. Dat komt neer op ongeveer 15.000 euro per koe.

Een bedrijf met tweehonderd koeien en bijbehorend jongvee heeft daardoor voor zo’n 3 miljoen euro aan fosfaatrechten nodig. Voor jonge boeren en familiebedrijven is zo’n investering bijna niet te doen. De grote intensieve bedrijven trekken aan het langste eind.

Uit onderzoek van de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit blijkt dat bijna een kwart van de melkveehouders meer dieren houdt dan ze aan fosfaatrechten hebben. Het systeem is ook uitermate gevoelig en bijna niet te controleren. Als we de grens van 2,6 GVE per hectare hanteren, kunnen we fosfaatrechten afschaffen en tegelijkertijd de omvang van de veehouderij onder controle houden.

Grote intensieve bedrijven winnen en biologische en kleine familiebedrijven hebben het nakijken

Harm Holman, oud-Kamerlid NSC

De provincies Noord-Brabant, Zuid-Holland en Utrecht hebben samen met Biohuis en natuurorganisaties de zotheid van dit systeem ingezien en roepen op om emissies te koppelen aan hectares grond. Ze vragen om uit te werken wat de beste variant is. Dat is een goed idee.

De VVD koos in haar verkiezingsprogramma niet voor een systeem met fosfaatrechten. D66 zet in op extensivering en het CDA spreekt van het ‘belonen van koplopers en een grotere opgave voor bedrijven die nog meer moeten doen’. PRO wil deze intensivering helemaal niet. Welke vorm van veehouderij willen we over tien jaar hebben in Nederland? Denemarken was voor de Kamer een voorbeeld wat we niet willen. Toch stevenen we daarop af. Grote intensieve bedrijven winnen en biologische en kleine familiebedrijven hebben het nakijken.

Deel dit artikel

Bron

Discussie op Prikkebord

33 reacties
  • S

    spotmelker ·

    @Farmerbn dat komt doordat ze "oplossingen" zoeken in het narratief waar ze ingeframed worden.

  • K

    Kars ·

    Waar blijft die rekentool?

  • F

    FarmerBN ·

    Nederland én ook de boeren houden van moeilijk doen. En ze zijn daar ongelooflijk afgunstig. Denken steeds in twee kampen. In dit voorbeeld : intensief tegen…

Lely Astronaut melkrobot
Deze melker is er ook altijd om 06:00. Beeld: Anoek2012 / Wikimedia Commons

Willen boeren permanent wintertijd? "Koeien hebben geen klok"

Komend weekend gaat de klok weer een uur terug. Voor veel Nederlanders betekent dat een uurtje langer slapen, maar op veehouderijbedrijven kan de overgang naar de wintertijd juist extra werk opleveren. Koeien, geiten en kippen houden zich immers niet aan de klok, maar aan hun vaste ritme. Vooral melkveehouders die op vaste tijden melken, moeten rekening houden met de omschakeling.

Door Tinus Guichelaar Bijgewerkt

In de nacht van zaterdag 24 op zondag 25 oktober gaat om 03.00 uur de klok terug naar 02.00 uur. Voor veehouders betekent dat soms dat het dagelijkse werkschema moet worden aangepast. Dieren zijn gewend aan vaste momenten voor voeren en melken. Een plotselinge verschuiving van een uur kan onrust veroorzaken.

Uit een eerdere peiling van Nieuwe Oogst (2018) onder 1.500 agrariërs bleek dat boeren verdeeld zijn over de zomer- en wintertijd. Vooral het tweemaal per jaar verzetten van de klok wordt als hinderlijk ervaren. Sommige melkveehouders meldden destijds zelfs tijdelijk een lagere melkproductie.

Groot voordeel van melkrobots

Er bestaat wel een belangrijk verschil tussen melkveehouders die traditioneel melken en bedrijven met melkrobots.

Wie trouw elke dag om zes uur 's morgens melkt, verschijnt na de overgang naar de wintertijd volgens de biologische klok van de koeien ineens een uur te laat op het strijdtoneel. Daarom kiezen veel melkveehouders ervoor de melktijden gedurende enkele dagen geleidelijk te verschuiven. Zo kunnen de dieren wennen aan het nieuwe ritme.

Bij bedrijven met melkrobots speelt dit probleem nauwelijks. De koeien bepalen daar grotendeels zelf wanneer ze gemolken worden. Afgezien van het feit dat een koe op een 25-urige dag meer melk lijkt te hebben geleverd, veranderd er niets.

Ook kippen kunnen geen klok kijken

Niet alleen melkkoeien zijn gevoelig voor veranderingen in hun dagelijkse routine. Ook in de pluimveehouderij spelen vaste tijdstippen een belangrijke rol.

Verlichting, voeren en andere stalprocessen worden vaak automatisch geregeld. Pluimveehouders moeten daarom rekening houden met het aanpassen van tijdschema's. Sommige ondernemers laten het ritme van hun dieren ongemoeid en passen liever hun eigen werktijden aan.

Afschaffen blijft moeilijk

De Europese Commissie stelde al in 2018 voor om het halfjaarlijkse verzetten van de klok af te schaffen. Het Europees Parlement stemde daar in 2019 mee in, maar de lidstaten bereikten nooit overeenstemming. Daardoor blijft de huidige regeling voorlopig bestaan.

Overigens betekent kritiek op de klokwisseling niet automatisch dat veehouders de zomertijd willen behouden. Veel boeren geven juist de voorkeur aan de wintertijd als permanente standaardtijd, omdat het dan in de winter eerder licht wordt.

Advertenties · Zoekt u nog melkkoeien?

Deel dit artikel

Discussie op Prikkebord

20 reacties