Nieuwsgrazer
Abonneren
Alleen in deze browser bewaard. Log in om je startpagina overal te hebben.
John Deere 6630 Premium
Beeld: Martboutsen6630 / TractorFan

Brussel onderzoekt aanpassing natuurregels, mosterd na de maaltijd?

De Europese Commissie overweegt de Europese natuurregels aan te passen. Volgens De Telegraaf blijkt uit een gelekte planning dat Brussel de regelgeving wil openbreken. Dat zou Nederland kunnen helpen bij het oplossen van de stikstofcrisis. Maar hoe concreet zijn die plannen eigenlijk? Een groot deel van het onderzoek naar de natuurregels was al openbaar en een besluit over versoepeling is nog niet genomen.

Door Tinus Guichelaar Bijgewerkt

De Europese Commissie onderzoekt sinds mei 2026 of de Vogelrichtlijn en Habitatrichtlijn eenvoudiger en efficiënter kunnen worden uitgevoerd. Deze Europese richtlijnen vormen de juridische basis voor de bescherming van Natura 2000-gebieden en spelen daardoor een belangrijke rol in de Nederlandse stikstofproblematiek.

Op 12 mei begon de Commissie een openbare raadpleging, die tot 10 augustus liep. Daarbij konden overheden, bedrijven, belangenorganisaties en burgers aangeven tegen welke problemen zij in de praktijk aanlopen. De uitkomsten worden meegenomen in een zogenoemde stresstest van beide richtlijnen.

Het doel is om te beoordelen of de natuurregels minder administratieve lasten kunnen veroorzaken, zonder de bescherming van de natuur uit het oog te verliezen. De Europese Commissie heeft daarbij nadrukkelijk aangegeven dat ook aanpassing van de wetgeving tot de mogelijkheden behoort.

Ook de Nederlandse vergunningverlening wordt onderzocht

Op 23 oktober organiseerde Eurocommissaris Jessika Roswall een bijeenkomst met vertegenwoordigers van verschillende sectoren. Daarbij stond onder meer artikel 6 van de Habitatrichtlijn op de agenda.

Dat artikel is voor Nederland bijzonder relevant. Het schrijft onder andere voor dat projecten die mogelijk aanzienlijke gevolgen hebben voor Natura 2000-gebieden vooraf zorgvuldig moeten worden beoordeeld. De Nederlandse stikstofberekeningen en veel problemen rond vergunningverlening vloeien mede uit deze verplichting voort.

Ook uitzonderingen op soortenbescherming en het aanpassen van onderdelen van de richtlijnen werden tijdens de bijeenkomst besproken. De Commissie erkent daarmee dat de uitvoering van de Europese natuurwetgeving tegen praktische en juridische knelpunten aanloopt.

Wat is er daadwerkelijk nieuw?

Volgens De Telegraaf blijkt uit een gelekte planning dat Brussel overweegt de natuurregels open te breken. De inhoud van die planning is vooralsnog niet onafhankelijk bevestigd.

Dat de Commissie mogelijke wetswijzigingen onderzoekt, is echter geen nieuws. Op haar eigen website vermeldt Brussel al dat de stresstest moet uitwijzen of veranderingen in het wettelijke kader noodzakelijk zijn.

De resultaten van het onderzoek worden eind 2026 verwacht. Pas daarna kan duidelijk worden of de Commissie daadwerkelijk met voorstellen komt om de richtlijnen inhoudelijk aan te passen.

Een eventuele wetswijziging moet vervolgens nog door het Europese wetgevingsproces. Daarbij hebben ook het Europees Parlement en de lidstaten een rol.

Voor Nederland kan een wijziging van de Habitatrichtlijn grote gevolgen hebben. Vooral wanneer Brussel meer ruimte biedt bij het beoordelen van beperkte stikstofeffecten, zou dat de vergunningverlening kunnen vereenvoudigen.

Maar dan is het wel mosterd na de maaltijd.

Deel dit artikel

Discussie op Prikkebord

2 reacties
  • K

    kanniewaarzijn ·

    @producent Dan zal Nederland het enige land zijn dat niet meegaat in die versoepelingen, dat geef ik je op een briefje.

  • P

    producent ·

    Https://www.telegraaf.nl/binnenland/brussel-overweegt-verstikkende-natuurregels-open-te-breken-gouden-kans-voor-nederland-om-uit-stikstofcrisis-te-komen/1640465…

Doosan DX235LC (graafmachine)
Beeld: Koenis / TractorFan

De Heij: ‘Landbouwbestuurders, neem afstand van stikstofplan’

Wouter de Heij roept landbouwbestuurders op afstand te nemen van het bouwstenenplan voor stikstof. Volgens hem kunnen landelijke emissienormen en de koppeling aan fosfaatrechten leiden tot extra krimp, hoge kosten en weinig natuurwinst. Hij pleit voor oplossingen per gebied en overweegt rond de kerst te stoppen met zijn inzet voor het stikstofdossier.

Door Co Scholten Bijgewerkt

In een artikel op StikstofInfo.net richt De Heij zijn kritiek op het bouwstenenplan en de koers van onder meer LTO en NAJK. Hij stelt dat een emissienorm per fosfaatrecht, samen met een kleinere veestapel en aanvullende reductie-eisen, de druk op bedrijven verder vergroot. Boeren krijgen volgens hem te maken met hoge investeringen en nieuwe onzekerheid.

De Heij verwacht dat het aantal dieren door deze aanpak met 8 tot 20 procent afneemt. Voor de overblijvende melkveehouders zou daar volgens zijn analyse nog een vermindering van de staluitstoot met 45 procent bovenop komen. Dit zijn prognoses van De Heij.

Als alternatief pleit hij voor samenwerking per gebied. Daarbij moeten de plaatselijke natuur, de uitstoot en de mogelijkheden van bedrijven bepalen welke maatregelen nodig zijn. Een landelijke aanpak houdt volgens hem onvoldoende rekening met verschillen tussen regio’s.

De Heij sluit af met een persoonlijke boodschap. Hij overweegt zijn jarenlange inzet voor het stikstofdossier te beëindigen en wil daar rond kerst opnieuw over beslissen.

Wat is het bouwstenenplan?

Het Interprovinciaal Overleg (IPO), LTO Nederland, NAJK, de Vereniging Nederlandse Gemeenten (VNG) en de Unie van Waterschappen (UvW) hebben op 9 juli 2025 een gezamenlijk voorstel gepresenteerd om de stikstofuitstoot in de landbouw terug te dringen en de vastgelopen vergunningverlening weer op gang te brengen.

De organisaties onderschrijven de doelstelling om de stikstofemissies uit de landbouw in 2035 met 42 tot 46 procent te verminderen ten opzichte van 2019, met een wettelijk vastgelegd tussendoel voor 2030. Andere sectoren, waaronder industrie en mobiliteit, moeten volgens het voorstel in 2035 een reductie van 50 procent realiseren.

Een belangrijke verandering is de overstap van stikstofdepositie naar concrete emissienormen per sector en per landbouwbedrijf. Boeren krijgen daarmee een vastgestelde uitstootnorm, maar mogen zelf bepalen hoe zij daaraan voldoen.

Dat kan bijvoorbeeld door aanpassingen in het management, technische innovaties of extensivering. Bedrijven die al maatregelen hebben genomen, worden zo niet opnieuw met hetzelfde reductiepercentage geconfronteerd. De normen moeten meetbaar, controleerbaar en uiteindelijk handhaafbaar zijn. Wanneer bedrijven hun verplichtingen niet nakomen, kunnen sancties volgen, waaronder het gedeeltelijk intrekken van vergunningen of het korten op dier- en fosfaatrechten.

Het voorstel combineert landelijke maatregelen, zoals bestaande en aanvullende beëindigingsregelingen, met bedrijfsgerichte emissiereductie en extra maatregelen rond kwetsbare Natura 2000-gebieden. Voor de twee tot vijf meest urgente natuurgebieden wordt gepleit voor een direct te starten, verplichtende gebiedsaanpak. Daarbij kunnen ook instrumenten als wettelijke herverkaveling worden ingezet. Elders geldt het uitgangspunt 'vrijwillig waar het kan, dwingend waar het moet'.

Deel dit artikel