Nieuwsgrazer
Abonneren
Alleen in deze browser bewaard. Log in om je startpagina overal te hebben.
Sanne van Paasteren presenteert het symposium over continu meten
Sanne van Paasteren presenteert het symposium over continu meten

Brabantse proef toont kansen van continu meten in stallen

's-Hertogenbosch, 19 november 2026 – Op 33 Brabantse veehouderijen is de afgelopen jaren ervaring opgedaan met het bepalen van stalemissies door continu ammoniak- en methaanconcentraties te meten. De resultaten laten zien dat veel stallen technisch goed te bemeten zijn en dat realtime meetgegevens waardevolle inzichten geven voor veehouders, overheden en kennisinstellingen.

Door Co Scholten Bijgewerkt

Tegelijkertijd blijkt dat verdere ontwikkeling van meetmethoden, regelgeving en kennis nodig is voordat continue metingen en emissiebepalingen op grotere schaal kunnen worden toegepast.

Met het project Continu Meten heeft de provincie Noord-Brabant samen met veehouders, meetbedrijven en andere partijen praktijkervaring opgedaan met het meten en berekenen van emissies in melkvee-, varkens-, pluimvee-, geiten- en vleeskalverstallen.

Op 33 locaties zijn sensoren geplaatst die minimaal een jaar lang, 24 uur per dag en 7 dagen per week gegevens hebben verzameld over ammoniak- en methaanconcentraties. Met deze gegevens kunnen emissies worden bepaald.

Het project had niet als doel nieuwe huisvestingssystemen te testen, maar richtte zich op kennisontwikkeling en praktijkervaring met continue metingen met behulp van sensoren. Daarbij werd onderzocht welke mogelijkheden en uitdagingen horen bij het bepalen van emissies in verschillende typen stallen.

Meer inzicht in emissies

De resultaten laten zien dat veel stallen goed te bemeten zijn. Tegelijkertijd vraagt meten om maatwerk. Zo kennen mechanisch en natuurlijk geventileerde stallen ieder hun eigen technische uitdagingen. Ook blijkt dat landelijke richtlijnen en meetmethoden op onderdelen verder moeten worden ontwikkeld.

De metingen gaven deelnemende veehouders via een dashboard inzicht in hun emissies. Daardoor werd beter zichtbaar welke invloed managementkeuzes, voermaatregelen en technische aanpassingen hebben op de uitstoot.

Gedeputeerde Marc Oudenhoven:

"Als je wilt sturen op emissiereductie, moet je eerst weten wat er daadwerkelijk gebeurt. Dit project laat zien dat continue metingen waardevolle inzichten kunnen opleveren voor ondernemers én overheden. We hebben geleerd dat veel mogelijk is, maar ook dat verdere ontwikkeling en kennisopbouw nodig blijven. Juist daarom zijn deze praktijkervaringen zo belangrijk."

Van middel naar doel

De provincie ziet continue emissiemetingen als een belangrijke bouwsteen voor de verdere ontwikkeling van doelsturing. Daarbij staat niet langer alleen de voorgeschreven maatregel centraal, maar vooral het resultaat dat een ondernemer bereikt.

Omdat Continu Meten een lerend project was, werkte de provincie nauw samen met ondernemers, meetbedrijven, omgevingsdiensten, kennisinstellingen, andere provincies en het Rijk.

De opgedane kennis wordt onder meer ingebracht in landelijke ontwikkelingen rond stalbeoordeling, emissiemetingen en doelsturing. Zo draagt Noord-Brabant bij aan betrouwbare en betaalbare metingen voor veehouders en innovatoren.

Vervolg: project VAMOS

De provincie ziet de afronding van Continu Meten nadrukkelijk niet als eindpunt. Inmiddels werkt Noord-Brabant verder aan het vervolgproject VAMOS.

Waar Continu Meten gericht was op het opdoen van ervaring met emissiemetingen, richt VAMOS zich op het valideren van voer- en managementmaatregelen in de praktijk.

De kennis uit beide projecten moet bijdragen aan een toekomstbestendige veehouderij, met meer inzicht in daadwerkelijke emissies en meer mogelijkheden voor ondernemers om hun uitstoot te verminderen.

Deel dit artikel

Discussie op Prikkebord

Nog geen reacties. Wat vind jij hiervan? Deel je ervaring of stel een vraag.

Nieuwe Minister van Landbouw Jaimi van Essen wil aan de slag
Beeld: Grasbaal / TractorFan

Cruciale middag voor stikstofplannen: Wat doet Van Essen?

Vrijdag 30 oktober moet een belangrijke dag worden voor het stikstofbeleid van landbouwminister Jaimi van Essen (D66). Na maanden van overleg wil de minister vandaag een verdere uitwerking van zijn plannen presenteren. Maar de weerstand vanuit de landbouwsector is groot en ook politiek staat het pakket onder druk. De vraag is hoeveel ruimte Van Essen nog wil bieden voor aanpassingen.

Door Tinus Guichelaar Bijgewerkt

De gesprekken met boerenorganisaties LTO Nederland en NAJK zijn donderdagavond en afgelopen nacht doorgegaan. Ook vrijdagochtend wordt er nog verder gepraat. De tijd dringt, want Van Essen wil zijn plannen later vandaag in de ministerraad bespreken.

De stemming onder de boerenorganisaties is vooralsnog weinig positief. NAJK-voorzitter Gerben Boom constateerde donderdag dat er onvoldoende beweging in de voorstellen zit. LTO-voorzitter Ger Koopmans sprak van een moeizaam overleg. Volgens hem worden sommige verbeteringen tenietgedaan door nieuwe voorwaarden.

Grote gevolgen voor melkveehouders

De plannen van Van Essen moeten de stikstofuitstoot fors terugdringen en de vastgelopen vergunningverlening weer op gang helpen. Het kabinet wil onder meer strengere regels rond Natura 2000-gebieden en uitstootnormen voor individuele veehouderijbedrijven invoeren.

Voor melkveehouders kunnen de gevolgen aanzienlijk zijn. De voorgestelde normen vragen op veel bedrijven om een forse vermindering van de ammoniakuitstoot. Dat kan door technische aanpassingen, extensivering of vermindering van het aantal dieren.

Juist de uitvoerbaarheid leidt tot kritiek. Extensieve en biologische melkveehouders vrezen dat hun relatief milieuvriendelijke bedrijfsvoering onvoldoende wordt meegewogen. Zo kan langdurige weidegang de ammoniakuitstoot beperken, terwijl het effect daarvan moeilijker in vaste normen is uit te drukken.

Voor intensievere bedrijven speelt een ander probleem. Extra grond is duur en niet altijd beschikbaar, terwijl een kleinere veestapel de economische levensvatbaarheid van het bedrijf kan aantasten.

Ook de aangekondigde zones rond stikstofgevoelige natuurgebieden zorgen voor onzekerheid. Boeren die binnen een kilometer van dergelijke gebieden ondernemen, kunnen met aanvullende beperkingen te maken krijgen.

Politieke druk neemt toe

Van Essen heeft niet alleen met de landbouwsector te maken. Ook in Den Haag wordt stevig aan het stikstofpakket getrokken.

BBB, JA21 en SGP willen versoepelingen van de plannen en verbinden die onder meer aan hun steun voor de belastingvoorstellen van het kabinet. Aan de andere kant wil oppositiepartij PRO juist voorkomen dat de stikstofaanpak wordt afgezwakt.

Daarmee dreigt het stikstofdossier onderdeel te worden van een bredere politieke onderhandeling. Voor premier Rob Jetten en zijn kabinet is het vinden van voldoende parlementaire steun minstens zo belangrijk als het overtuigen van de boerenorganisaties.

Van Essen heeft herhaaldelijk benadrukt dat hij openstaat voor verbeteringen, maar dat de gesprekken met Landbouw Alliantie, LTO en NAJK volgens hem geen onderhandelingen zijn. De afgelopen dagen is wel duidelijk geworden dat de minister niet om de bezwaren van de landbouwsector heen kan.

Minder stikstof, maar wanneer weer vergunningen?

Een belangrijk discussiepunt is de volgorde waarin de maatregelen worden ingevoerd. Boeren krijgen te maken met nieuwe verplichtingen om hun uitstoot terug te dringen, maar willen tegelijkertijd zekerheid dat zij weer vergunningen kunnen krijgen.

LTO en NAJK dringen daarom aan op concrete toezeggingen en harde termijnen. Ook willen zij dat projecten met een geringe stikstofuitstoot sneller worden vrijgesteld van de vergunningplicht.

Zonder juridisch houdbare oplossingen bestaat het risico dat boeren grote investeringen moeten doen, terwijl de beloofde ruimte om te ondernemen voorlopig uitblijft.

Vandaag duidelijkheid?

Van Essen staat daarmee voor een lastige keuze. Vasthouden aan zijn oorspronkelijke voorstellen kan de verhouding met de landbouwsector verder onder druk zetten. Vergaande concessies kunnen juist de politieke steun aan de andere kant van het spectrum in gevaar brengen.

Bovendien moet het uiteindelijke pakket niet alleen politiek haalbaar zijn, maar ook juridisch standhouden. De stikstofmaatregelen moeten voldoende effect hebben om natuurherstel en nieuwe vergunningverlening mogelijk te maken.

Of Van Essen vandaag daadwerkelijk met een uitgewerkt pakket komt, is nog onzeker. De gesprekken met boerenorganisaties en politieke partijen zijn vooralsnog niet afgerond.

Deel dit artikel