Nieuwsgrazer
Abonneren
Alleen in deze browser bewaard. Log in om je startpagina overal te hebben.
Verwachte zonneopbrengst per provincie op 22 november 2026, als percentage van de seizoensnorm
Verwachte opbrengst ten opzichte van de seizoensnorm. Eén representatief meetpunt per provincie. Beeld: Nieuwsgrazer · KNMI via Open-Meteo · PVGIS · CBS/PDOK

Bovengemiddelde opbrengst voor zonnepanelen: de meeste opbrengst in het zuiden, grotendeels zonnig

Voor zondag verwachten we dat 10 zonnepanelen met samen 4 kWp ongeveer 8,5 kWh opwekken. De verwachting staat op 171 procent van het normale niveau voor deze datum, beter dan normaal voor de tijd van het jaar. In het zuiden van het land is de opbrengst duidelijk hoger. Wie zijn panelen in Noord-Brabant, Gelderland en Utrecht heeft liggen, haalt het meeste uit de dag; in Drenthe en Groningen is dat door bewolking minder.

Door NieuwsGrazer Bijgewerkt

In Nederland wordt al 228 maanden (19 jaar) de zonneopbrengst bijgehouden. Daarmee zit de verwachting 71 procent boven wat een gemiddelde 22 november oplevert. 86 procent van de dagen had een lagere opbrengst. Alle opbrengsten zijn berekend voor een standaardinstallatie: 10 panelen met samen 4 kWp, gericht op het zuiden.

Het weer vandaag

Overdag is het zondag zonnig met wat wolkenvelden. Het zonnigst wordt het rond Arnhem met ongeveer 7 uur, het minst zonnig rond Groningen met ongeveer 5 uur. Het kwik stijgt naar 6 tot 9 graden. Er valt niet overal neerslag: op de ene plek blijft het droog, op de andere valt wat lichte regen.

De opbrengst in elke provincie

Per provincie ziet de verwachting er als volgt uit:

RegioVerwachte opbrengstT.o.v. normaalBeoordeling
Noord-Brabant10,1 kWh191%Goed
Gelderland10,0 kWh202%Goed
Utrecht10,0 kWh202%Goed
Zuid-Holland9,7 kWh197%Goed
Noord-Holland9,3 kWh191%Goed
Zeeland8,6 kWh165%Goed
Flevoland8,5 kWh170%Goed
Limburg7,9 kWh142%Normaal
Overijssel7,5 kWh153%Goed
Fryslân7,4 kWh156%Goed
Groningen6,9 kWh155%Goed
Drenthe5,9 kWh128%Normaal

Opbrengst per dag voor 10 panelen samen 4 kWp, pal op het zuiden, onder een hoek van 35 graden. Een grotere of anders gerichte installatie schaalt ongeveer evenredig mee.

Het verschil tussen de provincies

Vergeleken met Drenthe levert Noord-Brabant vandaag 4,3 kWh meer op. Ofwel 72 procent meer voor Noord-Brabant. Vrijwel al het verschil is bewolking: waar de zon vaker doorbreekt, leveren de panelen meer op, terwijl de zonnestand nauwelijks verschilt.

Wat kost een kWh vandaag?

Tussen 05:00 en 00:00 kost stroom vandaag gemiddeld 0,373 euro per kWh. Dat is de all-in consumentenprijs: marktprijs plus energiebelasting, btw en de gemiddelde inkoopvergoeding van leveranciers. De laagste prijs geldt vanaf 12:15 (0,347 euro); de hoogste vanaf 19:00 (0,421 euro). Tijdens de zonuren ligt de prijs gemiddeld 0,011 euro lager dan over de hele dag, op 0,362 euro. Zo werkt het bij veel zon: het stroomaanbod is dan groot op het moment dat de panelen leveren, dus daalt de prijs en levert terugleveren minder op dan zelf verbruiken.

Hoe we dit berekenen

Het weermodel HARMONIE AROME van het KNMI levert de verwachting, op een raster van ongeveer twee kilometer. We vragen de data op via Open-Meteo. Per provincie is één meetpunt gebruikt: de provinciehoofdstad. Met een systeemrendement van 86 procent en een correctie voor temperatuur (een warm paneel levert minder) wordt de verwachte instraling op een vlak onder 35 graden omgezet in kWh.

Wat normaal is voor deze datum komt uit PVGIS van de Europese Commissie: 19 jaar aan gemeten instraling per locatie, met dezelfde omrekening naar kWh. Daardoor vergelijkt de verhouding tussen vandaag en normaal niet twee verschillende rekenmethodes. De weersverwachting en de historische metingen blijven wel twee losse modellen met elk hun eigen afwijking, dus lees de percentages als een richting en niet als een garantie.

De beoordeling is geijkt op die 19 jaar: een dag is goed wanneer hij beter uitpakt dan driekwart van de vergelijkbare dagen rond dezelfde datum, en zeer goed vanaf negen op de tien. De grenzen volgen dus uit de data.

De stroomprijzen zijn afkomstig van Dynamisch Tarief, dat de day-ahead prijzen van ENTSO-E omzet naar een consumentenprijs.

Deel dit artikel

Claas Maaier
Beeld: Jan-dx11 / TractorFan

Harm Holman: ‘Koppelen aan fosfaatrechten is zot’

Het koppelen van emissies aan fosfaatrechten maakt de veehouderij intensiever, stelt oud-politicus Harm Holman. Hij pleit voor een koppeling tussen emissies en hectares.

Door Co Scholten Bijgewerkt

Landbouwminister Jaimi van Essen is druk bezig om Nederland van het stikstofslot te trekken. Hij doet dat zorgvuldig en gaat consequent op zijn doel af. De Kamerbrief van dinsdag 3 november is een goede stap. Een belangrijk onderdeel is het verlagen van de stikstofemissies; dit is essentieel om natuurherstel te realiseren.

Elke boer krijgt een grens voor hoeveel ammoniak hij mag uitstoten. Sommige boeren hebben meer koeien dan andere boeren. De minister bepaalt hoeveel ammoniak een boer maximaal mag uitstoten per fosfaatrecht, want voor elke koe heb je fosfaatrechten nodig. Dit plan werkt erg in het voordeel van intensieve boeren. Het jaagt de schaalvergroting aan en maakt de veehouderij intensiever. En was de intensiviteit van de Nederlandse veehouderij nu niet de basis van alle problemen?

Een voorbeeld: boer A houdt 2,6 grootvee-eenheden (GVE) per hectare en melkt per koe zo’n 13.500 liter per jaar. Per hectare produceert hij dus zo’n 35.000 liter melk. Daar is veel krachtvoer voor nodig met bijbehorende emissies.

Nu boer B, een grondgebonden boer met 2 GVE per hectare en een productie van 9.000 liter per koe. Hij melkt 18.000 liter per hectare. Dat is bijna de helft minder melk per hectare. Doordat hij ook minder krachtvoer gebruikt, is de uitstoot per hectare ongeveer de helft lager. Toch krijgt hij dezelfde reductieopgave als boer A.

Onbegrijpelijk en onrechtvaardig. Heel onverstandig. Voor biologische bedrijven, bedrijven met veel weidegang en extensieve bedrijven is dit niet eerlijk en bijna niet te realiseren.

Verdrievoudigd in prijs

Het argument van de minister is dat dit een wens is van LTO Nederland en het Nederlands Agrarisch Jongeren Kontakt. De gedachte was dat je dan gemakkelijk fosfaatrechten kon opkopen en zo je reductieschuld kunt afkopen. Maar fosfaatrechten zijn verdrievoudigd in prijs en kosten nu soms wel 350 euro per recht. Dat komt neer op ongeveer 15.000 euro per koe.

Een bedrijf met tweehonderd koeien en bijbehorend jongvee heeft daardoor voor zo’n 3 miljoen euro aan fosfaatrechten nodig. Voor jonge boeren en familiebedrijven is zo’n investering bijna niet te doen. De grote intensieve bedrijven trekken aan het langste eind.

Uit onderzoek van de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit blijkt dat bijna een kwart van de melkveehouders meer dieren houdt dan ze aan fosfaatrechten hebben. Het systeem is ook uitermate gevoelig en bijna niet te controleren. Als we de grens van 2,6 GVE per hectare hanteren, kunnen we fosfaatrechten afschaffen en tegelijkertijd de omvang van de veehouderij onder controle houden.

Grote intensieve bedrijven winnen en biologische en kleine familiebedrijven hebben het nakijken

Harm Holman, oud-Kamerlid NSC

De provincies Noord-Brabant, Zuid-Holland en Utrecht hebben samen met Biohuis en natuurorganisaties de zotheid van dit systeem ingezien en roepen op om emissies te koppelen aan hectares grond. Ze vragen om uit te werken wat de beste variant is. Dat is een goed idee.

De VVD koos in haar verkiezingsprogramma niet voor een systeem met fosfaatrechten. D66 zet in op extensivering en het CDA spreekt van het ‘belonen van koplopers en een grotere opgave voor bedrijven die nog meer moeten doen’. PRO wil deze intensivering helemaal niet. Welke vorm van veehouderij willen we over tien jaar hebben in Nederland? Denemarken was voor de Kamer een voorbeeld wat we niet willen. Toch stevenen we daarop af. Grote intensieve bedrijven winnen en biologische en kleine familiebedrijven hebben het nakijken.

Deel dit artikel

Bron

Discussie op Prikkebord

49 reacties
  • F

    FarmerBN ·

    @Grove den tja natuurbeheer is natuurlijk niet natuurlijk. Natuur beheer je niet. Dus niks doen en kijken hoe de natuur ontwikkelt. Maar dat willen we niet…

  • G

    Grove den ·

    @Farmerbn Die lage pH is volgens Wim de Vries het gevolg van nitraat die uitspoelt en dan calcium meeneemt. Maar Eurofins meet geen nitraat dus dat verhaal…

  • F

    FarmerBN ·

    @Grove den volgens meester hekstra ( bodemkunde) ligt het aan de lage ph. Gewoon kalk strooien zoals alle boeren doen op zure grond. Je kunt niet 100 jaar…