Nieuwsgrazer
Abonneren
Alleen in deze browser bewaard. Log in om je startpagina overal te hebben.
Verwachte zonneopbrengst per provincie op 22 november 2026, als percentage van de seizoensnorm
Verwachte opbrengst ten opzichte van de seizoensnorm. Eén representatief meetpunt per provincie. Beeld: Nieuwsgrazer · KNMI via Open-Meteo · PVGIS · CBS/PDOK

Bovengemiddelde opbrengst voor zonnepanelen: de meeste opbrengst in het zuiden, grotendeels zonnig

Voor zondag verwachten we dat 10 zonnepanelen met samen 4 kWp ongeveer 8,5 kWh opwekken. De verwachting staat op 171 procent van het normale niveau voor deze datum, beter dan normaal voor de tijd van het jaar. In het zuiden van het land is de opbrengst duidelijk hoger. Wie zijn panelen in Noord-Brabant, Gelderland en Utrecht heeft liggen, haalt het meeste uit de dag; in Drenthe en Groningen is dat door bewolking minder.

Door NieuwsGrazer Bijgewerkt

In Nederland wordt al 228 maanden (19 jaar) de zonneopbrengst bijgehouden. Daarmee zit de verwachting 71 procent boven wat een gemiddelde 22 november oplevert. 86 procent van de dagen had een lagere opbrengst. Alle opbrengsten zijn berekend voor een standaardinstallatie: 10 panelen met samen 4 kWp, gericht op het zuiden.

Het weer vandaag

Overdag is het zondag zonnig met wat wolkenvelden. Het zonnigst wordt het rond Arnhem met ongeveer 7 uur, het minst zonnig rond Groningen met ongeveer 5 uur. Het kwik stijgt naar 6 tot 9 graden. Er valt niet overal neerslag: op de ene plek blijft het droog, op de andere valt wat lichte regen.

De opbrengst in elke provincie

Per provincie ziet de verwachting er als volgt uit:

RegioVerwachte opbrengstT.o.v. normaalBeoordeling
Noord-Brabant10,1 kWh191%Goed
Gelderland10,0 kWh202%Goed
Utrecht10,0 kWh202%Goed
Zuid-Holland9,7 kWh197%Goed
Noord-Holland9,3 kWh191%Goed
Zeeland8,6 kWh165%Goed
Flevoland8,5 kWh170%Goed
Limburg7,9 kWh142%Normaal
Overijssel7,5 kWh153%Goed
Fryslân7,4 kWh156%Goed
Groningen6,9 kWh155%Goed
Drenthe5,9 kWh128%Normaal

Opbrengst per dag voor 10 panelen samen 4 kWp, pal op het zuiden, onder een hoek van 35 graden. Een grotere of anders gerichte installatie schaalt ongeveer evenredig mee.

Het verschil tussen de provincies

Vergeleken met Drenthe levert Noord-Brabant vandaag 4,3 kWh meer op. Ofwel 72 procent meer voor Noord-Brabant. Vrijwel al het verschil is bewolking: waar de zon vaker doorbreekt, leveren de panelen meer op, terwijl de zonnestand nauwelijks verschilt.

Wat kost een kWh vandaag?

Tussen 05:00 en 00:00 kost stroom vandaag gemiddeld 0,373 euro per kWh. Dat is de all-in consumentenprijs: marktprijs plus energiebelasting, btw en de gemiddelde inkoopvergoeding van leveranciers. De laagste prijs geldt vanaf 12:15 (0,347 euro); de hoogste vanaf 19:00 (0,421 euro). Tijdens de zonuren ligt de prijs gemiddeld 0,011 euro lager dan over de hele dag, op 0,362 euro. Zo werkt het bij veel zon: het stroomaanbod is dan groot op het moment dat de panelen leveren, dus daalt de prijs en levert terugleveren minder op dan zelf verbruiken.

Hoe we dit berekenen

Het weermodel HARMONIE AROME van het KNMI levert de verwachting, op een raster van ongeveer twee kilometer. We vragen de data op via Open-Meteo. Per provincie is één meetpunt gebruikt: de provinciehoofdstad. Met een systeemrendement van 86 procent en een correctie voor temperatuur (een warm paneel levert minder) wordt de verwachte instraling op een vlak onder 35 graden omgezet in kWh.

Wat normaal is voor deze datum komt uit PVGIS van de Europese Commissie: 19 jaar aan gemeten instraling per locatie, met dezelfde omrekening naar kWh. Daardoor vergelijkt de verhouding tussen vandaag en normaal niet twee verschillende rekenmethodes. De weersverwachting en de historische metingen blijven wel twee losse modellen met elk hun eigen afwijking, dus lees de percentages als een richting en niet als een garantie.

De beoordeling is geijkt op die 19 jaar: een dag is goed wanneer hij beter uitpakt dan driekwart van de vergelijkbare dagen rond dezelfde datum, en zeer goed vanaf negen op de tien. De grenzen volgen dus uit de data.

De stroomprijzen zijn afkomstig van Dynamisch Tarief, dat de day-ahead prijzen van ENTSO-E omzet naar een consumentenprijs.

Deel dit artikel

Kees de Groot en Wilry Giesen delen hun ervaringen op het Agro Innovatie Event bij Nedap in Groenlo
Beeld: Smartdrip

Smartdrip zet stap van proefveld naar eerste commerciële toepassing

Smartdrip wordt na vijf jaar ontwikkelen en testen voor het eerst commercieel toegepast. Bij Wilry Giesen in Beek krijgt zeven hectare grasland druppelslangen op ongeveer 20 centimeter diepte. Die voorzien het gras gericht van water en kunnen meerdere jaren blijven liggen. Giesen verwacht hiermee op zijn droge zandgrond voldoende eiwitrijk gras te kunnen telen voor zijn biologische bedrijf. Smartdrip wil volgend jaar uitbreiden naar 30 tot 40 hectare, als de financiering en subsidie rondkomen.

Door Co Scholten Bijgewerkt

Kees de Groot en Wilry Giesen delen hun ervaringen op het Agro Innovatie Event bij Nedap in Groenlo.

Na vijf jaar ontwikkelen, onderzoeken en testen wordt Smartdrip voor het eerst commercieel toegepast op praktijkschaal. Bij agrarisch ondernemer Wilry Giesen in Beek wordt zeven hectare grasland voorzien van ondergrondse druppelslangen voor de gerichte toevoer van water. Op 25 november vertellen Kees de Groot (mede-eigenaar Smartdrip) en Wilry Giesen (agrarisch ondernemer) tijdens het Agro Innovatie Event bij Nedap in Groenlo samen over deze stap van proefveld naar praktijk.

De ontwikkeling van Smartdrip begon in 2021 vanuit het Melkvee Innovatie Centrum in Laren. In de jaren daarna werd de techniek verder ontwikkeld en getest. In 2024 werd een proefveld ingericht waarbij water en voedingsstoffen via ondergrondse druppelslangen werden toegediend. Een jaar later volgde onderzoek samen met Wageningen University & Research.

“Toen de resultaten in 2025 werden bevestigd, was voor ons het moment gekomen om door te pakken”, vertelt Kees de Groot, die samen met Erik Reefhuis eigenaar is van Smartdrip. “Je kunt blijven onderzoeken, maar uiteindelijk moet je ook kijken of het in de praktijk werkt.”

Eerste zeven hectare in de praktijk

Die praktijkfase begint nu bij agrarisch ondernemer Wilry Giesen in Beek. Op ongeveer zeven hectare worden de druppelslangen op circa 20 centimeter diepte aangelegd. Het is de eerste keer dat een agrarisch ondernemer het systeem op deze schaal zonder proefopzet als onderdeel van zijn bedrijfsvoering gaat gebruiken.

Voor Wilry komt die keuze niet uit de lucht vallen. Op hetzelfde perceel teelde hij eerder mais met druppelslangen die ieder voorjaar werden aangelegd en in het najaar weer verwijderd. Op deze droge zandgrond zag hij wat voldoende water met de opbrengst deed. “Het nut heeft zich voor mij eigenlijk al bewezen.”

Nu Wilry omschakelt naar biologisch verbouwt hij zelf geen mais meer en wil hij zoveel mogelijk gras telen. “Juist op deze droogtegevoelige grond is voldoende water daarbij belangrijk.” De nieuwe druppelslangen komen dieper in de grond te liggen en kunnen daar meerdere jaren blijven liggen. Dat scheelt ieder jaar opnieuw aanleggen en verwijderen.

Wilry ziet de investering daarom niet als een sprong in het diepe. “Voor mij is dit nu al een goede investering. Op deze grond en binnen onze biologische bedrijfsvoering verwacht ik dat het snel uit kan. Goed gras met voldoende eiwit is voor ons belangrijk. Op onze kleigrond thuis zou dat weer een ander verhaal zijn.”

Na deze eerste commerciële toepassing in Beek wil Smart Drip opschalen. Voor volgend jaar staat, mits de financiering en subsidie rondkomen, 30-40 ha op de planning.

Soms begint innovatie met de juiste verbinding

De Innovatie Coöperatie heeft geen rol gespeeld in de ontwikkeling van Smartdrip. Ze bracht via haar AI ontwikkelgroep twee partijen bij elkaar die nu samenwerken. Smartdrip mede-eigenaar Erik Reefhuis ontmoette daar Pieter Hoenderken, die met zijn ICT bedrijf inmiddels werkt aan het dataplatform voor de sensordata waarmee Smartdrip wordt aangestuurd.

“Onze rol bij Smartdrip is heel bescheiden geweest”, vertelt innovatiemakelaar Carel de Vries. “Maar dit vind ik wel een mooi voorbeeld van wat we als De Innovatie Coöperatie doen: mensen met verschillende kennis bij elkaar brengen en kijken wat daaruit kan ontstaan. Soms is één goede verbinding al genoeg om een innovatie weer een stap verder te helpen.”

Smartdrip op het Agro Innovatie Event

Op woensdagavond 25 november staan Kees de Groot en Wilry Giesen samen op het podium tijdens het Agro Innovatie Event bij Nedap in Groenlo. Kees vertelt over de ontwikkeling van Smartdrip en de stap van jaren testen naar de eerste commerciële toepassing. Wilry deelt waarom hij als agrarisch ondernemer juist nu voor het systeem kiest en wat hij ervan verwacht binnen zijn biologische bedrijfsvoering.

Zo komen op het podium zowel de ontwikkeling van de innovatie, als de keuze van de ondernemer die ermee aan de slag gaat samen.

Deel dit artikel

Discussie op Prikkebord

Nog geen reacties. Wat vind jij hiervan? Deel je ervaring of stel een vraag.

Discussie op TractorFan

Nog geen reacties. Wat vind jij hiervan? Deel je ervaring of stel een vraag.

Skytree geeft vorm aan de CO₂-transitie door Direct Air Capture (DAC)-technologie te ontwikkelen die CO₂ uit de lucht afvangt en een nuttige nieuwe bestemming geeft
Skytree geeft vorm aan de CO₂-transitie door Direct Air Capture (DAC)-technologie te ontwikkelen die CO₂ uit de lucht afvangt en een nuttige nieuwe bestemming geeft: of de koolstof nu wordt hergebruikt in verschillende industrieën of permanent wordt opgeslagen. Beeld: Skytree

CO₂ uit buitenlucht als nieuwe bron voor glastuinbouw

Het Amsterdamse bedrijf Skytree wil CO₂ uit de buitenlucht halen en leveren aan onder meer de glastuinbouw. Telers kunnen dit gas gebruiken om hun gewassen te laten groeien. Een geplande installatie in IJsland moet naar verwachting in 2028 in gebruik komen.

Door Co Scholten Bijgewerkt

Planten hebben CO₂ nodig om te groeien. Daarom voegen glastuinders extra CO₂ toe aan de lucht in hun kassen. Met de techniek van Skytree kan dit gas rechtstreeks uit de buitenlucht worden gehaald. Dat biedt de tuinbouw mogelijk een nieuwe bron van CO₂.

De installatie werkt als een enorme stofzuiger. Grote ventilatoren zuigen buitenlucht aan. Speciale filters houden de CO₂ vast. De overige lucht stroomt weer naar buiten. De opgevangen CO₂ kan daarna via leidingen naar bedrijven worden gebracht.

Goedkope groene stroom

Skytree kiest voor IJsland vanwege de ruime beschikbaarheid van goedkope, duurzame stroom. Die stroom is nodig om de installatie voortdurend te laten draaien.

Het bedrijf wil op meerdere plekken zulke installaties bouwen. Deze zogenoemde Skyparks moeten zorgen voor een constante aanvoer van CO₂ aan onder meer tuinbouwbedrijven. Ook de voedingsindustrie en de chemische industrie kunnen het gas gebruiken.

Voor de ontwikkeling krijgt Skytree een lening van 1 miljoen euro van de Nederlandse staatsinvesteerder Invest International.

Nog duur en volop in ontwikkeling

CO₂ uit de lucht halen gebeurt al op beperkte schaal, onder meer in Zwitserland en de Verenigde Staten. De techniek is echter nog duur. Buitenlucht bestaat voor ongeveer 0,04 procent uit CO₂. Er moet dus veel lucht door de filters om voldoende gas te verzamelen.

Ook onderzoeksinstituut TNO onderzoekt technieken om CO₂ uit de lucht te halen. Volgens TNO blijft het daarnaast nodig om de uitstoot bij de bron te verminderen.

Voor de glastuinbouw biedt de techniek uitzicht op een extra CO₂-bron. Of deze ook breed inzetbaar wordt, hangt onder meer af van de kosten en de beschikbaarheid van voldoende duurzame stroom.

Deel dit artikel