Nieuwsgrazer
Abonneren
Alleen in deze browser bewaard. Log in om je startpagina overal te hebben.
Verwachte zonneopbrengst per provincie op 21 november 2026, als percentage van de seizoensnorm
Verwachte opbrengst ten opzichte van de seizoensnorm. Eén representatief meetpunt per provincie. Beeld: Nieuwsgrazer · KNMI via Open-Meteo · PVGIS · CBS/PDOK

5,2 kWh zonnestroom, een gewone dag voor de tijd van het jaar: fris, tot 10 graden

De verwachte opbrengst van een standaardinstallatie (10 panelen, 4 kWp) komt zaterdag uit op ongeveer 5,2 kWh. Ten opzichte van een normale dag rond deze datum is dat 105 procent, ofwel binnen de normale marges voor de tijd van het jaar. Het zuiden doet het vandaag duidelijk beter dan het noorden. De opbrengst is het hoogst in Noord-Brabant, Zeeland en Limburg en het laagst in Flevoland en Groningen, waar bewolking de zon verdringt.

Door NieuwsGrazer Bijgewerkt

Er zijn inmiddels 19 jaar (228 maanden) aan zonnecijfers beschikbaar om vandaag mee te vergelijken. Op basis van die cijfers zien we dat de opbrengst 5 procent hoger ligt dan op een gemiddelde 21 november. Van de vergelijkbare dagen in die periode leverde 55 procent minder op. Het gaat steeds om dezelfde opstelling: 10 panelen van samen 4 kWp, op het zuiden.

Weerbeeld voor vandaag

Het weerbeeld voor zaterdag: overdag afwisselend zonnig en bewolkt. De zon schijnt het langst rond 's-Hertogenbosch (ongeveer 6 uur) en het kortst rond Lelystad (ongeveer 2 uur). Op sommige plaatsen blijft het droog, elders valt af en toe regen (plaatselijk tot ongeveer 3 millimeter). De maximumtemperatuur varieert van 8 tot 10 graden.

De opbrengst in elke provincie

Als we kijken naar de opbrengst per provincie, dan is dit het beeld:

RegioVerwachte opbrengstT.o.v. normaalBeoordeling
Noord-Brabant7,5 kWh138%Normaal
Zeeland7,4 kWh141%Normaal
Limburg7,1 kWh126%Normaal
Overijssel6,6 kWh133%Normaal
Zuid-Holland6,4 kWh129%Normaal
Fryslân5,2 kWh110%Normaal
Gelderland4,9 kWh97%Normaal
Utrecht4,1 kWh82%Normaal
Noord-Holland4,1 kWh84%Normaal
Drenthe3,5 kWh76%Normaal
Groningen3,2 kWh71%Normaal
Flevoland2,9 kWh58%Normaal

Opbrengst per dag voor 10 panelen samen 4 kWp, pal op het zuiden, onder een hoek van 35 graden. Een grotere of anders gerichte installatie schaalt ongeveer evenredig mee.

Het verschil tussen de provincies

De opbrengst in Noord-Brabant ligt vandaag 4,6 kWh boven die in Flevoland. Noord-Brabant levert 2,6 keer zo veel op. Dat verschil komt vrijwel helemaal door bewolking: het aantal uren zon telt zwaarder dan de stand van de zon, die over een land van deze omvang nauwelijks varieert.

Hoe komt deze verwachting tot stand?

De cijfers zijn afkomstig uit het KNMI-weermodel HARMONIE AROME (raster van ongeveer twee kilometer), opgevraagd via Open-Meteo. Per provincie is één meetpunt gebruikt: de provinciehoofdstad. Met een systeemrendement van 86 procent en een correctie voor temperatuur (een warm paneel levert minder) wordt de verwachte instraling op een vlak onder 35 graden omgezet in kWh.

Voor wat normaal is rond deze datum gebruiken we PVGIS van de Europese Commissie: 19 jaar aan gemeten instraling per locatie, op dezelfde manier omgerekend naar kWh. Daarmee is de verhouding tussen vandaag en normaal niet vertekend door twee verschillende rekenmethodes. De weersverwachting en de historische metingen blijven wel twee losse modellen met elk hun eigen afwijking, dus lees de percentages als een richting en niet als een garantie.

De beoordeling is gebaseerd op diezelfde 19 jaar: een dag is goed wanneer hij beter uitpakt dan driekwart van de vergelijkbare dagen rond dezelfde datum, en zeer goed vanaf negen op de tien. De grenzen volgen dus uit de data.

Voor de stroomprijzen gebruiken we Dynamisch Tarief, dat de day-ahead prijzen van ENTSO-E vertaalt naar wat een consument betaalt.

Deel dit artikel

Claas Maaier
Beeld: Jan-dx11 / TractorFan

Harm Holman: ‘Koppelen aan fosfaatrechten is zot’

Het koppelen van emissies aan fosfaatrechten maakt de veehouderij intensiever, stelt oud-politicus Harm Holman. Hij pleit voor een koppeling tussen emissies en hectares.

Door Co Scholten Bijgewerkt

Landbouwminister Jaimi van Essen is druk bezig om Nederland van het stikstofslot te trekken. Hij doet dat zorgvuldig en gaat consequent op zijn doel af. De Kamerbrief van dinsdag 3 november is een goede stap. Een belangrijk onderdeel is het verlagen van de stikstofemissies; dit is essentieel om natuurherstel te realiseren.

Elke boer krijgt een grens voor hoeveel ammoniak hij mag uitstoten. Sommige boeren hebben meer koeien dan andere boeren. De minister bepaalt hoeveel ammoniak een boer maximaal mag uitstoten per fosfaatrecht, want voor elke koe heb je fosfaatrechten nodig. Dit plan werkt erg in het voordeel van intensieve boeren. Het jaagt de schaalvergroting aan en maakt de veehouderij intensiever. En was de intensiviteit van de Nederlandse veehouderij nu niet de basis van alle problemen?

Een voorbeeld: boer A houdt 2,6 grootvee-eenheden (GVE) per hectare en melkt per koe zo’n 13.500 liter per jaar. Per hectare produceert hij dus zo’n 35.000 liter melk. Daar is veel krachtvoer voor nodig met bijbehorende emissies.

Nu boer B, een grondgebonden boer met 2 GVE per hectare en een productie van 9.000 liter per koe. Hij melkt 18.000 liter per hectare. Dat is bijna de helft minder melk per hectare. Doordat hij ook minder krachtvoer gebruikt, is de uitstoot per hectare ongeveer de helft lager. Toch krijgt hij dezelfde reductieopgave als boer A.

Onbegrijpelijk en onrechtvaardig. Heel onverstandig. Voor biologische bedrijven, bedrijven met veel weidegang en extensieve bedrijven is dit niet eerlijk en bijna niet te realiseren.

Verdrievoudigd in prijs

Het argument van de minister is dat dit een wens is van LTO Nederland en het Nederlands Agrarisch Jongeren Kontakt. De gedachte was dat je dan gemakkelijk fosfaatrechten kon opkopen en zo je reductieschuld kunt afkopen. Maar fosfaatrechten zijn verdrievoudigd in prijs en kosten nu soms wel 350 euro per recht. Dat komt neer op ongeveer 15.000 euro per koe.

Een bedrijf met tweehonderd koeien en bijbehorend jongvee heeft daardoor voor zo’n 3 miljoen euro aan fosfaatrechten nodig. Voor jonge boeren en familiebedrijven is zo’n investering bijna niet te doen. De grote intensieve bedrijven trekken aan het langste eind.

Uit onderzoek van de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit blijkt dat bijna een kwart van de melkveehouders meer dieren houdt dan ze aan fosfaatrechten hebben. Het systeem is ook uitermate gevoelig en bijna niet te controleren. Als we de grens van 2,6 GVE per hectare hanteren, kunnen we fosfaatrechten afschaffen en tegelijkertijd de omvang van de veehouderij onder controle houden.

Grote intensieve bedrijven winnen en biologische en kleine familiebedrijven hebben het nakijken

Harm Holman, oud-Kamerlid NSC

De provincies Noord-Brabant, Zuid-Holland en Utrecht hebben samen met Biohuis en natuurorganisaties de zotheid van dit systeem ingezien en roepen op om emissies te koppelen aan hectares grond. Ze vragen om uit te werken wat de beste variant is. Dat is een goed idee.

De VVD koos in haar verkiezingsprogramma niet voor een systeem met fosfaatrechten. D66 zet in op extensivering en het CDA spreekt van het ‘belonen van koplopers en een grotere opgave voor bedrijven die nog meer moeten doen’. PRO wil deze intensivering helemaal niet. Welke vorm van veehouderij willen we over tien jaar hebben in Nederland? Denemarken was voor de Kamer een voorbeeld wat we niet willen. Toch stevenen we daarop af. Grote intensieve bedrijven winnen en biologische en kleine familiebedrijven hebben het nakijken.

Deel dit artikel

Bron

Discussie op Prikkebord

49 reacties
  • F

    FarmerBN ·

    @Grove den tja natuurbeheer is natuurlijk niet natuurlijk. Natuur beheer je niet. Dus niks doen en kijken hoe de natuur ontwikkelt. Maar dat willen we niet…

  • G

    Grove den ·

    @Farmerbn Die lage pH is volgens Wim de Vries het gevolg van nitraat die uitspoelt en dan calcium meeneemt. Maar Eurofins meet geen nitraat dus dat verhaal…

  • F

    FarmerBN ·

    @Grove den volgens meester hekstra ( bodemkunde) ligt het aan de lage ph. Gewoon kalk strooien zoals alle boeren doen op zure grond. Je kunt niet 100 jaar…