Nieuwsgrazer
Abonneren
Alleen in deze browser bewaard. Log in om je startpagina overal te hebben.
Verwachte zonneopbrengst per provincie op 21 november 2026, als percentage van de seizoensnorm
Verwachte opbrengst ten opzichte van de seizoensnorm. Eén representatief meetpunt per provincie. Beeld: Nieuwsgrazer · KNMI via Open-Meteo · PVGIS · CBS/PDOK

5,2 kWh zonnestroom, een gewone dag voor de tijd van het jaar: fris, tot 10 graden

De verwachte opbrengst van een standaardinstallatie (10 panelen, 4 kWp) komt zaterdag uit op ongeveer 5,2 kWh. Ten opzichte van een normale dag rond deze datum is dat 105 procent, ofwel binnen de normale marges voor de tijd van het jaar. Het zuiden doet het vandaag duidelijk beter dan het noorden. De opbrengst is het hoogst in Noord-Brabant, Zeeland en Limburg en het laagst in Flevoland en Groningen, waar bewolking de zon verdringt.

Door NieuwsGrazer Bijgewerkt

Er zijn inmiddels 19 jaar (228 maanden) aan zonnecijfers beschikbaar om vandaag mee te vergelijken. Op basis van die cijfers zien we dat de opbrengst 5 procent hoger ligt dan op een gemiddelde 21 november. Van de vergelijkbare dagen in die periode leverde 55 procent minder op. Het gaat steeds om dezelfde opstelling: 10 panelen van samen 4 kWp, op het zuiden.

Weerbeeld voor vandaag

Het weerbeeld voor zaterdag: overdag afwisselend zonnig en bewolkt. De zon schijnt het langst rond 's-Hertogenbosch (ongeveer 6 uur) en het kortst rond Lelystad (ongeveer 2 uur). Op sommige plaatsen blijft het droog, elders valt af en toe regen (plaatselijk tot ongeveer 3 millimeter). De maximumtemperatuur varieert van 8 tot 10 graden.

De opbrengst in elke provincie

Als we kijken naar de opbrengst per provincie, dan is dit het beeld:

RegioVerwachte opbrengstT.o.v. normaalBeoordeling
Noord-Brabant7,5 kWh138%Normaal
Zeeland7,4 kWh141%Normaal
Limburg7,1 kWh126%Normaal
Overijssel6,6 kWh133%Normaal
Zuid-Holland6,4 kWh129%Normaal
Fryslân5,2 kWh110%Normaal
Gelderland4,9 kWh97%Normaal
Utrecht4,1 kWh82%Normaal
Noord-Holland4,1 kWh84%Normaal
Drenthe3,5 kWh76%Normaal
Groningen3,2 kWh71%Normaal
Flevoland2,9 kWh58%Normaal

Opbrengst per dag voor 10 panelen samen 4 kWp, pal op het zuiden, onder een hoek van 35 graden. Een grotere of anders gerichte installatie schaalt ongeveer evenredig mee.

Het verschil tussen de provincies

De opbrengst in Noord-Brabant ligt vandaag 4,6 kWh boven die in Flevoland. Noord-Brabant levert 2,6 keer zo veel op. Dat verschil komt vrijwel helemaal door bewolking: het aantal uren zon telt zwaarder dan de stand van de zon, die over een land van deze omvang nauwelijks varieert.

Hoe komt deze verwachting tot stand?

De cijfers zijn afkomstig uit het KNMI-weermodel HARMONIE AROME (raster van ongeveer twee kilometer), opgevraagd via Open-Meteo. Per provincie is één meetpunt gebruikt: de provinciehoofdstad. Met een systeemrendement van 86 procent en een correctie voor temperatuur (een warm paneel levert minder) wordt de verwachte instraling op een vlak onder 35 graden omgezet in kWh.

Voor wat normaal is rond deze datum gebruiken we PVGIS van de Europese Commissie: 19 jaar aan gemeten instraling per locatie, op dezelfde manier omgerekend naar kWh. Daarmee is de verhouding tussen vandaag en normaal niet vertekend door twee verschillende rekenmethodes. De weersverwachting en de historische metingen blijven wel twee losse modellen met elk hun eigen afwijking, dus lees de percentages als een richting en niet als een garantie.

De beoordeling is gebaseerd op diezelfde 19 jaar: een dag is goed wanneer hij beter uitpakt dan driekwart van de vergelijkbare dagen rond dezelfde datum, en zeer goed vanaf negen op de tien. De grenzen volgen dus uit de data.

Voor de stroomprijzen gebruiken we Dynamisch Tarief, dat de day-ahead prijzen van ENTSO-E vertaalt naar wat een consument betaalt.

Deel dit artikel

Fendt 207 V Vario
Het onderhoud aan onze waterwegen kost elk jaar meer Beeld: Paul Majoor / TractorFan

Waterschapsbelasting wéér flink omhoog. PvdD: 'Ideetje! Laten we de muskusrat beschermen!'

De waterschapsbelasting stijgt in 2027 opnieuw fors. Gezinnen betalen gemiddeld 7 procent meer, boeren zelfs 7,5 procent. Volgens de waterschappen is het extra geld hard nodig om Nederland te beschermen tegen overstromingen, droogte en extreem weer. Ondertussen maakt de Partij voor de Dieren zich druk over het lot van muskusratten, niet over de burger die het water inmiddels aan de lippen staat.

Door Tinus Guichelaar Bijgewerkt

Een gemiddeld gezin met een koopwoning betaalt volgend jaar ongeveer 535 euro waterschapsbelasting, 35 euro meer dan dit jaar. Sinds 2021 zijn de gezamenlijke belastinginkomsten van de 21 waterschappen gestegen van 3,1 miljard naar ruim 4,6 miljard euro. Een stijging van bijna 50 procent in vijf jaar.

De waterschappen wijzen op hogere energieprijzen, steeds extremer weer en de noodzaak om dijken, gemalen en waterzuiveringen te onderhouden. Allemaal begrijpelijke kosten. Nederland ligt voor een belangrijk deel onder zeeniveau en waterveiligheid is geen luxe.

Maar naast klimaatverandering hebben de waterschappen nog een ander probleem: dieren die de waterkeringen letterlijk ondergraven.

Bevers houden waterschappen steeds drukker

Vooral bevers veroorzaken steeds meer werk. Waterschap Hunze en Aa's was in 2024 naar schatting al 1% van het jaarlijkse budget kwijt aan het voorkomen en oplossen van beverschade. De beschermde dieren graven gangen in dijken en kades, waardoor gevaarlijke situaties kunnen ontstaan. Om schade te voorkomen worden waterkeringen extra geïnspecteerd en op sommige plaatsen voorzien van kostbaar graafwerend gaas.

En die 1% is alleen voor de beverschade. Daar komt de muskusrat en de rivierkreeft nog bij. Ook deze dieren staan bekend om hun graafwerk. Maar anders dan de bever zijn dit invasieve exoten. De waterschappen bestrijden muskusratten daarom actief, met als doel de populatie in het binnenland uiteindelijk terug te dringen tot nul. De rivierkreeft is nauwelijks te bestrijden.

Liever gaas dan muskusratten bestrijden

Bij waterschap Brabantse Delta pleitte de Partij voor de Dieren ervoor om de landelijke bestrijdingsstrategie los te laten. Volgens de partij kunnen muskusratten, net als bevers, worden tegengehouden met graafwerend gaas.

Ook stelt de partij dat muskusrattenpopulaties zich op termijn vanzelf stabiliseren wanneer de bestrijding wordt gestaakt.

Dat laatste is een opmerkelijke redenering. Zelfs als een populatie stabiliseert, betekent dat niet dat de graafschade verdwijnt. En gaas kan weliswaar plaatselijk bescherming bieden, maar Nederland telt duizenden kilometers waterkeringen en een veelvoud aan oevers.

Maaien
Vroeger spuiten ze de glooiing schoon maar tegenwoordig mag dat niet meer dus moeten ze 1 keer per jaar gemaaid worden. Dit willen ze omdat je anders slecht ziet bij inspectie of de dijk gebreken heeft. Foto: Johan · Bekijk op TractorFan

'Weerloze dieren'

Ook in Den Haag mengt de Partij voor de Dieren zich in de discussie. Kamerlid Ines Kostić stelde onlangs vragen over een nieuwe regeling die het afschieten van twaalf invasieve uitheemse diersoorten, waaronder muskusratten en beverratten, eenvoudiger moet maken.

Kostić noemt de betrokken dieren 'weerloze dieren' en vraagt waarom voor het afschot niet langer in alle gevallen afzonderlijke provinciale toestemming nodig zou zijn.

Dierenwelzijn verdient uiteraard aandacht. Maar de waterschappen hebben ook de wettelijke taak om mensen, woningen, landbouwgrond en infrastructuur tegen het water te beschermen.

Daar wringt het. Terwijl de rekening voor waterveiligheid ieder jaar verder oploopt, wordt vanuit de politiek gepleit voor minder bestrijding van dieren die aantoonbaar schade aan waterkeringen veroorzaken.

Wie betaalt uiteindelijk de rekening?

Het zou te gemakkelijk zijn om de stijgende waterschapsbelasting volledig aan bevers, rivierkreeften en muskusratten toe te schrijven. De belangrijkste kostenstijgingen hebben andere oorzaken.

Maar juist wanneer de belastingdruk zo snel toeneemt, mag van bestuurders worden verwacht dat zij kritisch kijken naar vermijdbare kosten. Dat geldt ook voor de gevolgen van natuurbeleid.

Deel dit artikel

Discussie op Prikkebord

8 reacties
  • W

    weurding ·

    @cornelissen woon in midden drenthe, N2000 gebied, maaien echt geen taluds meer aan onze kant

  • C

    cornelissen ·

    nog geen voordelen gezien van fusies Dat zullen ze in Friesland in het lage midden niet zeggen ( een bemalen gebied) De tarieven zijn gesocialeerd en de vrij…

  • C

    cs-agrar ·

    Natuurlijk wil pvdd de muskusrat beschermen, die willen alles wat de boer dwars zit