Nieuwsgrazer
Abonneren
Alleen in deze browser bewaard. Log in om je startpagina overal te hebben.
Verwachte zonneopbrengst per provincie op 19 november 2026, als percentage van de seizoensnorm
Verwachte opbrengst ten opzichte van de seizoensnorm. Eén representatief meetpunt per provincie. Beeld: Nieuwsgrazer · KNMI via Open-Meteo · PVGIS · CBS/PDOK

Uitzonderlijk weinig zonne-opbrengst voor de tijd van het jaar

Wie 10 zonnepanelen (4 kWp) heeft, mag donderdag ongeveer 1,0 kWh verwachten. Dat betekent 19 procent van een normale dag rond deze datum, dus een uitzonderlijk slechte dag voor de tijd van het jaar. Wie in het zuiden woont, haalt vandaag meer uit de panelen dan in het noorden. In Limburg, Zeeland en Noord-Brabant werkt de zon het best mee voor de panelen; in Overijssel en Flevoland blijft de opbrengst door bewolking achter.

Door NieuwsGrazer Bijgewerkt

Er zijn inmiddels 19 jaar (228 maanden) aan zonnecijfers beschikbaar om vandaag mee te vergelijken. Vergeleken met een gemiddelde 19 november ligt de verwachte opbrengst 81 procent lager. Van de vergelijkbare dagen in die periode leverde 5 procent minder op. Het gaat steeds om dezelfde opstelling: 10 panelen van samen 4 kWp, op het zuiden.

Weersverwachting vandaag

Het weerbeeld voor donderdag: overdag somber en vrijwel zonder zon. De meeste zon is er rond Maastricht, ongeveer 3 uur; rond Den Haag blijft het bij minder dan een uur. Landelijk valt er aanhoudende regen (lokaal tot zo'n 27 millimeter). De middagtemperatuur ligt tussen de 6 en 11 graden.

Dit levert elke provincie op

De cijfers per provincie, gesorteerd van de hoogste naar de laagste opbrengst:

RegioVerwachte opbrengstT.o.v. normaalBeoordeling
Limburg3,2 kWh57%Normaal
Zeeland2,2 kWh39%Matig
Noord-Brabant2,2 kWh38%Matig
Utrecht1,2 kWh22%Slecht
Zuid-Holland1,0 kWh18%Slecht
Noord-Holland0,8 kWh15%Slecht
Gelderland0,4 kWh7%Slecht
Fryslân0,3 kWh5%Slecht
Drenthe0,3 kWh5%Slecht
Groningen0,2 kWh4%Slecht
Flevoland0,2 kWh3%Slecht
Overijssel0,1 kWh3%Slecht

Opbrengst over de hele dag, voor een opstelling van 10 panelen (4 kWp) pal op het zuiden en onder 35 graden. Een grotere of anders gerichte opstelling schaalt ongeveer evenredig mee.

Waarom verschilt de opbrengst?

Het verschil tussen Limburg en Overijssel bedraagt vandaag 3,1 kWh. Limburg levert 22,9 keer zo veel op. De verklaring is vooral de bewolking. De stand van de zon varieert nauwelijks over een land van deze omvang, het aantal zonuren daarentegen wel.

De stroomprijs van vandaag

Van 05:00 tot 00:00 komt de gemiddelde prijs vandaag uit op 0,399 euro per kWh. In die prijs zit alles: marktprijs, energiebelasting, btw en de gemiddelde inkoopvergoeding van leveranciers. Het laagste tarief is er vanaf 06:00 met 0,341 euro, het hoogste vanaf 19:00 met 0,448 euro. Ook tijdens de zonuren is de gemiddelde prijs 0,399 euro, vrijwel gelijk aan die van de rest van de dag.

Waar komen de cijfers vandaan?

Het weermodel HARMONIE AROME van het KNMI levert de verwachting, op een raster van ongeveer twee kilometer. We vragen de data op via Open-Meteo. Als meetpunt per provincie dient de provinciehoofdstad. De opbrengst volgt uit de verwachte instraling op een vlak onder 35 graden, met een systeemrendement van 86 procent en een temperatuurcorrectie: een warm paneel levert minder.

De normale opbrengst voor deze datum komt uit PVGIS van de Europese Commissie, dat 19 jaar aan gemeten instraling per locatie bevat. Die cijfers rekenen we op dezelfde manier om naar kWh. Zo vergelijken we vandaag en normaal met dezelfde rekenmethode en niet met twee verschillende. Houd er rekening mee dat de weersverwachting en de historische metingen twee losse modellen zijn met elk hun eigen afwijking: de percentages wijzen een richting aan en geven geen garantie.

De beoordeling is geijkt op die 19 jaar: een dag heet goed wanneer hij beter uitpakt dan driekwart van de vergelijkbare dagen rond dezelfde datum, en zeer goed vanaf negen op de tien. De grenzen zijn dus niet zelf gekozen.

Voor de stroomprijzen gebruiken we Dynamisch Tarief, dat de day-ahead prijzen van ENTSO-E vertaalt naar wat een consument betaalt.

Deel dit artikel

Claas Maaier
Beeld: Jan-dx11 / TractorFan

Harm Holman: ‘Koppelen aan fosfaatrechten is zot’

Het koppelen van emissies aan fosfaatrechten maakt de veehouderij intensiever, stelt oud-politicus Harm Holman. Hij pleit voor een koppeling tussen emissies en hectares.

Door Co Scholten Bijgewerkt

Landbouwminister Jaimi van Essen is druk bezig om Nederland van het stikstofslot te trekken. Hij doet dat zorgvuldig en gaat consequent op zijn doel af. De Kamerbrief van dinsdag 3 november is een goede stap. Een belangrijk onderdeel is het verlagen van de stikstofemissies; dit is essentieel om natuurherstel te realiseren.

Elke boer krijgt een grens voor hoeveel ammoniak hij mag uitstoten. Sommige boeren hebben meer koeien dan andere boeren. De minister bepaalt hoeveel ammoniak een boer maximaal mag uitstoten per fosfaatrecht, want voor elke koe heb je fosfaatrechten nodig. Dit plan werkt erg in het voordeel van intensieve boeren. Het jaagt de schaalvergroting aan en maakt de veehouderij intensiever. En was de intensiviteit van de Nederlandse veehouderij nu niet de basis van alle problemen?

Een voorbeeld: boer A houdt 2,6 grootvee-eenheden (GVE) per hectare en melkt per koe zo’n 13.500 liter per jaar. Per hectare produceert hij dus zo’n 35.000 liter melk. Daar is veel krachtvoer voor nodig met bijbehorende emissies.

Nu boer B, een grondgebonden boer met 2 GVE per hectare en een productie van 9.000 liter per koe. Hij melkt 18.000 liter per hectare. Dat is bijna de helft minder melk per hectare. Doordat hij ook minder krachtvoer gebruikt, is de uitstoot per hectare ongeveer de helft lager. Toch krijgt hij dezelfde reductieopgave als boer A.

Onbegrijpelijk en onrechtvaardig. Heel onverstandig. Voor biologische bedrijven, bedrijven met veel weidegang en extensieve bedrijven is dit niet eerlijk en bijna niet te realiseren.

Verdrievoudigd in prijs

Het argument van de minister is dat dit een wens is van LTO Nederland en het Nederlands Agrarisch Jongeren Kontakt. De gedachte was dat je dan gemakkelijk fosfaatrechten kon opkopen en zo je reductieschuld kunt afkopen. Maar fosfaatrechten zijn verdrievoudigd in prijs en kosten nu soms wel 350 euro per recht. Dat komt neer op ongeveer 15.000 euro per koe.

Een bedrijf met tweehonderd koeien en bijbehorend jongvee heeft daardoor voor zo’n 3 miljoen euro aan fosfaatrechten nodig. Voor jonge boeren en familiebedrijven is zo’n investering bijna niet te doen. De grote intensieve bedrijven trekken aan het langste eind.

Uit onderzoek van de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit blijkt dat bijna een kwart van de melkveehouders meer dieren houdt dan ze aan fosfaatrechten hebben. Het systeem is ook uitermate gevoelig en bijna niet te controleren. Als we de grens van 2,6 GVE per hectare hanteren, kunnen we fosfaatrechten afschaffen en tegelijkertijd de omvang van de veehouderij onder controle houden.

Grote intensieve bedrijven winnen en biologische en kleine familiebedrijven hebben het nakijken

Harm Holman, oud-Kamerlid NSC

De provincies Noord-Brabant, Zuid-Holland en Utrecht hebben samen met Biohuis en natuurorganisaties de zotheid van dit systeem ingezien en roepen op om emissies te koppelen aan hectares grond. Ze vragen om uit te werken wat de beste variant is. Dat is een goed idee.

De VVD koos in haar verkiezingsprogramma niet voor een systeem met fosfaatrechten. D66 zet in op extensivering en het CDA spreekt van het ‘belonen van koplopers en een grotere opgave voor bedrijven die nog meer moeten doen’. PRO wil deze intensivering helemaal niet. Welke vorm van veehouderij willen we over tien jaar hebben in Nederland? Denemarken was voor de Kamer een voorbeeld wat we niet willen. Toch stevenen we daarop af. Grote intensieve bedrijven winnen en biologische en kleine familiebedrijven hebben het nakijken.

Deel dit artikel

Bron

Discussie op Prikkebord

49 reacties
  • F

    FarmerBN ·

    @Grove den tja natuurbeheer is natuurlijk niet natuurlijk. Natuur beheer je niet. Dus niks doen en kijken hoe de natuur ontwikkelt. Maar dat willen we niet…

  • G

    Grove den ·

    @Farmerbn Die lage pH is volgens Wim de Vries het gevolg van nitraat die uitspoelt en dan calcium meeneemt. Maar Eurofins meet geen nitraat dus dat verhaal…

  • F

    FarmerBN ·

    @Grove den volgens meester hekstra ( bodemkunde) ligt het aan de lage ph. Gewoon kalk strooien zoals alle boeren doen op zure grond. Je kunt niet 100 jaar…