Nieuwsgrazer
Abonneren
Alleen in deze browser bewaard. Log in om je startpagina overal te hebben.
Verwachte zonneopbrengst per provincie op 19 november 2026, als percentage van de seizoensnorm
Verwachte opbrengst ten opzichte van de seizoensnorm. Eén representatief meetpunt per provincie. Beeld: Nieuwsgrazer · KNMI via Open-Meteo · PVGIS · CBS/PDOK

Uitzonderlijk weinig zonne-opbrengst voor de tijd van het jaar

Wie 10 zonnepanelen (4 kWp) heeft, mag donderdag ongeveer 1,0 kWh verwachten. Dat betekent 19 procent van een normale dag rond deze datum, dus een uitzonderlijk slechte dag voor de tijd van het jaar. Wie in het zuiden woont, haalt vandaag meer uit de panelen dan in het noorden. In Limburg, Zeeland en Noord-Brabant werkt de zon het best mee voor de panelen; in Overijssel en Flevoland blijft de opbrengst door bewolking achter.

Door NieuwsGrazer Bijgewerkt

Er zijn inmiddels 19 jaar (228 maanden) aan zonnecijfers beschikbaar om vandaag mee te vergelijken. Vergeleken met een gemiddelde 19 november ligt de verwachte opbrengst 81 procent lager. Van de vergelijkbare dagen in die periode leverde 5 procent minder op. Het gaat steeds om dezelfde opstelling: 10 panelen van samen 4 kWp, op het zuiden.

Weersverwachting vandaag

Het weerbeeld voor donderdag: overdag somber en vrijwel zonder zon. De meeste zon is er rond Maastricht, ongeveer 3 uur; rond Den Haag blijft het bij minder dan een uur. Landelijk valt er aanhoudende regen (lokaal tot zo'n 27 millimeter). De middagtemperatuur ligt tussen de 6 en 11 graden.

Dit levert elke provincie op

De cijfers per provincie, gesorteerd van de hoogste naar de laagste opbrengst:

RegioVerwachte opbrengstT.o.v. normaalBeoordeling
Limburg3,2 kWh57%Normaal
Zeeland2,2 kWh39%Matig
Noord-Brabant2,2 kWh38%Matig
Utrecht1,2 kWh22%Slecht
Zuid-Holland1,0 kWh18%Slecht
Noord-Holland0,8 kWh15%Slecht
Gelderland0,4 kWh7%Slecht
Fryslân0,3 kWh5%Slecht
Drenthe0,3 kWh5%Slecht
Groningen0,2 kWh4%Slecht
Flevoland0,2 kWh3%Slecht
Overijssel0,1 kWh3%Slecht

Opbrengst over de hele dag, voor een opstelling van 10 panelen (4 kWp) pal op het zuiden en onder 35 graden. Een grotere of anders gerichte opstelling schaalt ongeveer evenredig mee.

Waarom verschilt de opbrengst?

Het verschil tussen Limburg en Overijssel bedraagt vandaag 3,1 kWh. Limburg levert 22,9 keer zo veel op. De verklaring is vooral de bewolking. De stand van de zon varieert nauwelijks over een land van deze omvang, het aantal zonuren daarentegen wel.

De stroomprijs van vandaag

Van 05:00 tot 00:00 komt de gemiddelde prijs vandaag uit op 0,399 euro per kWh. In die prijs zit alles: marktprijs, energiebelasting, btw en de gemiddelde inkoopvergoeding van leveranciers. Het laagste tarief is er vanaf 06:00 met 0,341 euro, het hoogste vanaf 19:00 met 0,448 euro. Ook tijdens de zonuren is de gemiddelde prijs 0,399 euro, vrijwel gelijk aan die van de rest van de dag.

Waar komen de cijfers vandaan?

Het weermodel HARMONIE AROME van het KNMI levert de verwachting, op een raster van ongeveer twee kilometer. We vragen de data op via Open-Meteo. Als meetpunt per provincie dient de provinciehoofdstad. De opbrengst volgt uit de verwachte instraling op een vlak onder 35 graden, met een systeemrendement van 86 procent en een temperatuurcorrectie: een warm paneel levert minder.

De normale opbrengst voor deze datum komt uit PVGIS van de Europese Commissie, dat 19 jaar aan gemeten instraling per locatie bevat. Die cijfers rekenen we op dezelfde manier om naar kWh. Zo vergelijken we vandaag en normaal met dezelfde rekenmethode en niet met twee verschillende. Houd er rekening mee dat de weersverwachting en de historische metingen twee losse modellen zijn met elk hun eigen afwijking: de percentages wijzen een richting aan en geven geen garantie.

De beoordeling is geijkt op die 19 jaar: een dag heet goed wanneer hij beter uitpakt dan driekwart van de vergelijkbare dagen rond dezelfde datum, en zeer goed vanaf negen op de tien. De grenzen zijn dus niet zelf gekozen.

Voor de stroomprijzen gebruiken we Dynamisch Tarief, dat de day-ahead prijzen van ENTSO-E vertaalt naar wat een consument betaalt.

Deel dit artikel

H2L Robotics Selector225 op AgroTechniek en GroenTechniek 2026
Beeld: Ingezonden foto / TractorFan

Zonder betere vergoeding voor boeren stokt de verduurzaming

Boeren en tuinders verdienen de extra kosten van verduurzaming lang niet altijd terug. Vooral biologische bedrijven hebben moeite om hun hogere productiekosten te compenseren. Dat blijkt uit de vijfde Agro-Nutri Monitor, die Wageningen Social & Economic Research heeft uitgevoerd in opdracht van de Autoriteit Consument & Markt (ACM). LTO Nederland ziet in de uitkomsten een bevestiging dat verdere verduurzaming alleen mogelijk is met een gezond verdienmodel.

Door Tinus Guichelaar

Voor het onderzoek zijn de prijzen, kosten en winstmarges van aardappelen, appels, tomaten, melk, varkensvlees en vollegrondsgroenten onderzocht. Daarbij is onderscheid gemaakt tussen reguliere producten, biologische producten en producten met duurzaamheidskeurmerken zoals Beter Leven en On the way to PlanetProof. De financiële resultaten hebben voornamelijk betrekking op 2024.

Biologische landbouw onder druk

De onderzoekers constateren dat biologische boeren gemiddeld onvoldoende verdienen om alle kosten, inclusief een vergoeding voor hun eigen arbeid en vermogen, te dekken. Hoewel de kasstroom doorgaans positief is, blijft de rentabiliteit achter bij die van reguliere bedrijven.

Dat komt onder meer door lagere opbrengsten per hectare of per dier, hogere productierisico's en de relatief kleine omvang van biologische bedrijven. Biologische producten zijn in de supermarkt gemiddeld 20 tot 25 procent duurder dan niet-biologische alternatieven. Bij varkensvlees loopt dat verschil op tot ongeveer 60 procent, waardoor de vraag achterblijft.

Bij andere duurzaamheidskeurmerken is het beeld gunstiger. Melkveehouders en varkenshouders die volgens aanvullende duurzaamheidseisen produceren, behalen gemiddeld zelfs een beter rendement dan reguliere bedrijven. Dat komt mede doordat er afspraken bestaan over de vergoeding van extra kosten. Toch zijn de verschillen tussen individuele bedrijven groot en krijgt niet iedere ondernemer zijn meerkosten volledig terug.

Duurzaamheidsvergoeding bereikt boer niet altijd

Volgens de onderzoekers is vooral bij groenten en fruit onduidelijk of vergoedingen voor duurzaamheidsinspanningen daadwerkelijk bij de producent terechtkomen. De voedselketen kent meerdere schakels en de extra vergoeding wordt niet altijd afzonderlijk geregistreerd.

Ook brengt verduurzaming extra risico's met zich mee. Beperkingen op gewasbeschermingsmiddelen kunnen leiden tot lagere opbrengsten of afgekeurde producten. Daarnaast ervaren boeren de hoge kosten van certificering, administratie en controles terecht als belemmeringen.

De monitor laat verder zien dat Nederlandse producten met aanvullende duurzaamheidskeurmerken in het buitenland niet vanzelfsprekend een hogere prijs opleveren. Producten worden daar regelmatig als reguliere producten verkocht, zonder vergoeding voor de extra inspanningen.

LTO wil gezamenlijke verantwoordelijkheid

LTO Nederland herkent de conclusies en waarschuwt dat de duurzaamheidsdoelstellingen voor 2030 uit zicht raken als aanvullende maatregelen uitblijven. Volgens de belangenorganisatie kan de rekening voor verduurzaming niet uitsluitend bij boeren en tuinders worden neergelegd.

LTO pleit voor een sterkere onderhandelingspositie van boeren in de voedselketen, meer investeringen in innovatie, digitalisering en robotisering en publieke ondersteuning voor maatschappelijke prestaties die niet door de markt worden betaald.

Daarbij wijst de organisatie op het belang van het Gemeenschappelijk Landbouwbeleid (GLB). Ook moet volgens LTO worden voorkomen dat Nederlandse boeren moeten concurreren met geïmporteerde producten die niet aan vergelijkbare eisen voor duurzaamheid, dierenwelzijn en voedselveiligheid voldoen.

Een algemene verhoging van consumentenprijzen is volgens LTO niet vanzelfsprekend de oplossing. De organisatie vindt dat overheid, supermarkten, verwerkende industrie en andere ketenpartijen gezamenlijk moeten bijdragen aan de financiering van verduurzaming.

De uitkomsten van de Agro-Nutri Monitor laten daarmee een uiteenlopend beeld zien: verduurzaming kan voor boeren financieel aantrekkelijk zijn wanneer goede prijsafspraken bestaan, maar zonder voldoende vergoeding en beheersing van de risico's blijft verdere omschakeling voor veel bedrijven moeilijk.

Deel dit artikel

Bron

Discussie op Prikkebord

Nog geen reacties. Wat vind jij hiervan? Deel je ervaring of stel een vraag.

A hopeful feeling in Kamerik, Utrecht Netherlands
Beeld: Datingjungle / Unsplash

Biologisch areaal groeit naar 5,4%, sector pleit voor investering

Het aandeel biologisch areaal in Nederland groeit naar 5,4%, maar blijft achter bij de ambities.

Door Tinus Guichelaar

Het aandeel biologisch areaal in Nederland is in 2026 gestegen naar 5,4%. Dit betekent een groei ten opzichte van het vorig jaar, maar het biologische bedrijfsareaal komt nog niet in de buurt van de gestelde doelstellingen.

De groei van het biologische areaal versnelt geleidelijk sinds 2015, maar de huidige snelheid van uitbreiding is onvoldoende om de langetermijndoelstellingen te bereiken. Een verdere versnelling van deze groei zal nodig zijn om de ambities waar te maken.

Ondertussen pleit de agrofoodsector voor investeringen in de sector. Vijftig bedrijven en onderzoeksinstellingen, onder leiding van Wageningen Universiteit, roepen het kabinet op 450 miljoen euro beschikbaar te stellen voor plantveredeling en nieuwe technologie in de landbouw- en voedselsector.

Deel dit artikel