Nieuwsgrazer
Abonneren
Alleen in deze browser bewaard. Log in om je startpagina overal te hebben.
Verwachte zonneopbrengst per provincie op 18 november 2026, als percentage van de seizoensnorm
Verwachte opbrengst ten opzichte van de seizoensnorm. Eén representatief meetpunt per provincie. Beeld: Nieuwsgrazer · KNMI via Open-Meteo · PVGIS · CBS/PDOK

2,5 kWh zonnestroom, minder dan gebruikelijk voor de tijd van het jaar, bijna geen zon

Zonnepanelen leveren woensdag naar verwachting ongeveer 2,5 kWh per standaardinstallatie op, gerekend met 10 panelen van samen 4 kWp. Ten opzichte van een normale dag rond deze datum is dat 47 procent, ofwel een matige dag voor de tijd van het jaar. Het noorden doet het vandaag beter dan het zuiden. Het hoogst ligt de opbrengst in Flevoland, Limburg en Overijssel, het laagst in Zuid-Holland en Noord-Brabant, waar bewolking de opbrengst drukt.

Door NieuwsGrazer Bijgewerkt

Voor deze verwachting kijken we terug naar 19 jaar aan zonnegegevens, samen 228 maanden aan metingen. Op basis van die cijfers zien we dat de opbrengst 53 procent lager ligt dan op een gemiddelde 18 november. Van de vergelijkbare dagen in die periode leverde 21 procent minder op. Alle opbrengsten zijn berekend voor een standaardinstallatie: 10 panelen met samen 4 kWp, gericht op het zuiden.

Het weer vandaag

Het weerbeeld voor woensdag: overdag dicht bewolkt, met nauwelijks een zonnestraal. Rond Lelystad schijnt de zon het langst, ongeveer 4 uur, rond 's-Hertogenbosch het kortst, minder dan een uur. De maximumtemperatuur varieert van 9 tot 12 graden. Geen enkele provincie blijft droog: er valt flink wat regen, plaatselijk tot ongeveer 25 millimeter.

Provincie voor provincie: de verwachte opbrengst

Niet elke provincie krijgt evenveel zon. Zo verdeelt de opbrengst zich vandaag:

RegioVerwachte opbrengstT.o.v. normaalBeoordeling
Flevoland5,2 kWh95%Normaal
Limburg4,4 kWh76%Normaal
Overijssel3,3 kWh62%Normaal
Drenthe3,0 kWh60%Normaal
Fryslân2,6 kWh51%Normaal
Noord-Holland2,4 kWh47%Normaal
Groningen2,2 kWh46%Normaal
Zeeland1,7 kWh30%Matig
Gelderland1,6 kWh29%Matig
Utrecht1,5 kWh28%Matig
Noord-Brabant1,1 kWh20%Slecht
Zuid-Holland1,1 kWh20%Slecht

Opbrengst per dag voor 10 panelen samen 4 kWp, pal op het zuiden, onder een hoek van 35 graden. Een grotere of anders gerichte installatie schaalt ongeveer evenredig mee.

Hoe komt dat verschil?

Flevoland en Zuid-Holland liggen vandaag 4,1 kWh uit elkaar. De opbrengst in Flevoland is daarmee 4,8 keer zo groot. De stand van de zon verschilt over zo'n klein land nauwelijks; het verschil zit in het aantal uren zon, en dus in de bewolking.

Wat kost stroom vandaag

De gemiddelde stroomprijs tussen 05:00 en 00:00 is vandaag 0,320 euro per kWh. Genoemd wordt de volledige consumentenprijs, bovenop de marktprijs dus inclusief energiebelasting, btw en de gemiddelde inkoopvergoeding van leveranciers. Om 05:00 begint het goedkoopste kwartier (0,232 euro), om 16:45 het duurste (0,403 euro). Tijdens de zonuren daalt de gemiddelde prijs met 0,024 euro ten opzichte van de hele dag, naar 0,297 euro. Veel zon drukt de prijs op het moment dat de panelen leveren. Terugleveren levert dan minder op dan zelf verbruiken.

Zo berekenen we de opbrengst

De cijfers zijn afkomstig uit het KNMI-weermodel HARMONIE AROME (raster van ongeveer twee kilometer), opgevraagd via Open-Meteo. Als meetpunt per provincie dient de provinciehoofdstad. Met een systeemrendement van 86 procent en een correctie voor temperatuur (een warm paneel levert minder) wordt de verwachte instraling op een vlak onder 35 graden omgezet in kWh.

PVGIS van de Europese Commissie levert de maatstaf: 19 jaar aan gemeten instraling per locatie, met dezelfde omrekening naar kWh als de verwachting. Omdat de omrekening gelijk is, vergelijkt de verhouding tussen vandaag en normaal geen twee verschillende rekenmethodes. Houd er rekening mee dat de weersverwachting en de historische metingen twee losse modellen zijn met elk hun eigen afwijking: de percentages wijzen een richting aan en geven geen garantie.

We hebben de beoordeling geijkt op de 19 jaar aan data: een dag heet goed wanneer hij beter uitpakt dan driekwart van de vergelijkbare dagen rond dezelfde datum, en zeer goed vanaf negen op de tien. De grenzen zijn dus niet zelf gekozen.

De stroomprijzen zijn afkomstig van Dynamisch Tarief, dat de day-ahead prijzen van ENTSO-E omzet naar een consumentenprijs.

Deel dit artikel

Claas Maaier
Beeld: Jan-dx11 / TractorFan

Harm Holman: ‘Koppelen aan fosfaatrechten is zot’

Het koppelen van emissies aan fosfaatrechten maakt de veehouderij intensiever, stelt oud-politicus Harm Holman. Hij pleit voor een koppeling tussen emissies en hectares.

Door Co Scholten Bijgewerkt

Landbouwminister Jaimi van Essen is druk bezig om Nederland van het stikstofslot te trekken. Hij doet dat zorgvuldig en gaat consequent op zijn doel af. De Kamerbrief van dinsdag 3 november is een goede stap. Een belangrijk onderdeel is het verlagen van de stikstofemissies; dit is essentieel om natuurherstel te realiseren.

Elke boer krijgt een grens voor hoeveel ammoniak hij mag uitstoten. Sommige boeren hebben meer koeien dan andere boeren. De minister bepaalt hoeveel ammoniak een boer maximaal mag uitstoten per fosfaatrecht, want voor elke koe heb je fosfaatrechten nodig. Dit plan werkt erg in het voordeel van intensieve boeren. Het jaagt de schaalvergroting aan en maakt de veehouderij intensiever. En was de intensiviteit van de Nederlandse veehouderij nu niet de basis van alle problemen?

Een voorbeeld: boer A houdt 2,6 grootvee-eenheden (GVE) per hectare en melkt per koe zo’n 13.500 liter per jaar. Per hectare produceert hij dus zo’n 35.000 liter melk. Daar is veel krachtvoer voor nodig met bijbehorende emissies.

Nu boer B, een grondgebonden boer met 2 GVE per hectare en een productie van 9.000 liter per koe. Hij melkt 18.000 liter per hectare. Dat is bijna de helft minder melk per hectare. Doordat hij ook minder krachtvoer gebruikt, is de uitstoot per hectare ongeveer de helft lager. Toch krijgt hij dezelfde reductieopgave als boer A.

Onbegrijpelijk en onrechtvaardig. Heel onverstandig. Voor biologische bedrijven, bedrijven met veel weidegang en extensieve bedrijven is dit niet eerlijk en bijna niet te realiseren.

Verdrievoudigd in prijs

Het argument van de minister is dat dit een wens is van LTO Nederland en het Nederlands Agrarisch Jongeren Kontakt. De gedachte was dat je dan gemakkelijk fosfaatrechten kon opkopen en zo je reductieschuld kunt afkopen. Maar fosfaatrechten zijn verdrievoudigd in prijs en kosten nu soms wel 350 euro per recht. Dat komt neer op ongeveer 15.000 euro per koe.

Een bedrijf met tweehonderd koeien en bijbehorend jongvee heeft daardoor voor zo’n 3 miljoen euro aan fosfaatrechten nodig. Voor jonge boeren en familiebedrijven is zo’n investering bijna niet te doen. De grote intensieve bedrijven trekken aan het langste eind.

Uit onderzoek van de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit blijkt dat bijna een kwart van de melkveehouders meer dieren houdt dan ze aan fosfaatrechten hebben. Het systeem is ook uitermate gevoelig en bijna niet te controleren. Als we de grens van 2,6 GVE per hectare hanteren, kunnen we fosfaatrechten afschaffen en tegelijkertijd de omvang van de veehouderij onder controle houden.

Grote intensieve bedrijven winnen en biologische en kleine familiebedrijven hebben het nakijken

Harm Holman, oud-Kamerlid NSC

De provincies Noord-Brabant, Zuid-Holland en Utrecht hebben samen met Biohuis en natuurorganisaties de zotheid van dit systeem ingezien en roepen op om emissies te koppelen aan hectares grond. Ze vragen om uit te werken wat de beste variant is. Dat is een goed idee.

De VVD koos in haar verkiezingsprogramma niet voor een systeem met fosfaatrechten. D66 zet in op extensivering en het CDA spreekt van het ‘belonen van koplopers en een grotere opgave voor bedrijven die nog meer moeten doen’. PRO wil deze intensivering helemaal niet. Welke vorm van veehouderij willen we over tien jaar hebben in Nederland? Denemarken was voor de Kamer een voorbeeld wat we niet willen. Toch stevenen we daarop af. Grote intensieve bedrijven winnen en biologische en kleine familiebedrijven hebben het nakijken.

Deel dit artikel

Bron

Discussie op Prikkebord

49 reacties
  • F

    FarmerBN ·

    @Grove den tja natuurbeheer is natuurlijk niet natuurlijk. Natuur beheer je niet. Dus niks doen en kijken hoe de natuur ontwikkelt. Maar dat willen we niet…

  • G

    Grove den ·

    @Farmerbn Die lage pH is volgens Wim de Vries het gevolg van nitraat die uitspoelt en dan calcium meeneemt. Maar Eurofins meet geen nitraat dus dat verhaal…

  • F

    FarmerBN ·

    @Grove den volgens meester hekstra ( bodemkunde) ligt het aan de lage ph. Gewoon kalk strooien zoals alle boeren doen op zure grond. Je kunt niet 100 jaar…