Nieuwsgrazer
Abonneren
Alleen in deze browser bewaard. Log in om je startpagina overal te hebben.
Verwachte zonneopbrengst per provincie op 17 november 2026, als percentage van de seizoensnorm
Verwachte opbrengst ten opzichte van de seizoensnorm. Eén representatief meetpunt per provincie. Beeld: Nieuwsgrazer · KNMI via Open-Meteo · PVGIS · CBS/PDOK

Zonnepanelen uitzonderlijk zwak voor de tijd van het jaar

Vandaag levert een standaardinstallatie van 10 zonnepanelen (4 kWp) naar verwachting ongeveer 0,9 kWh op. De verwachting staat op 16 procent van het normale niveau voor deze datum, uitzonderlijk laag voor de tijd van het jaar. In het zuiden van het land is de opbrengst duidelijk hoger. In Limburg, Zeeland en Zuid-Holland werkt de zon het best mee voor de panelen; in Fryslân en Drenthe blijft de opbrengst door bewolking achter.

Door NieuwsGrazer Bijgewerkt

Voor deze verwachting kijken we terug naar 19 jaar aan zonnegegevens, samen 228 maanden aan metingen. Op basis van die cijfers zien we dat de opbrengst 84 procent lager ligt dan op een gemiddelde 17 november. Van alle dagen rond 17 november was de opbrengst in 5 procent van de gevallen lager. Als voorbeeld dient een standaardinstallatie van 10 panelen (4 kWp) pal op het zuiden.

Weersverwachting vandaag

Dinsdag wordt het overdag somber en vrijwel zonder zon. Maastricht krijgt de meeste zon, ongeveer 2 uur; 's-Hertogenbosch de minste, minder dan een uur. Landelijk valt er veel regen, plaatselijk tot ongeveer 34 millimeter. De temperatuur loopt in de middag op tot 10 à 14 graden.

Zo verschilt de opbrengst per provincie

Niet elke provincie krijgt evenveel zon. Zo verdeelt de opbrengst zich vandaag:

RegioVerwachte opbrengstT.o.v. normaalBeoordeling
Limburg3,1 kWh53%Normaal
Zeeland2,5 kWh43%Normaal
Zuid-Holland1,4 kWh26%Slecht
Utrecht0,8 kWh15%Slecht
Noord-Brabant0,7 kWh12%Slecht
Noord-Holland0,6 kWh12%Slecht
Gelderland0,4 kWh7%Slecht
Flevoland0,3 kWh5%Slecht
Overijssel0,2 kWh4%Slecht
Groningen0,2 kWh4%Slecht
Drenthe0,2 kWh3%Slecht
Fryslân0,1 kWh3%Slecht

Alle opbrengsten gelden voor 10 panelen met samen 4 kWp, pal op het zuiden en 35 graden gekanteld; een grotere of anders gerichte installatie schaalt ongeveer evenredig mee.

Waar zit het verschil

De opbrengst in Limburg ligt vandaag 3,0 kWh boven die in Fryslân. Limburg levert 24,9 keer zo veel op. Dat verschil komt vrijwel helemaal door bewolking: het aantal uren zon telt zwaarder dan de stand van de zon, die over een land van deze omvang nauwelijks varieert.

Wat kost een kWh vandaag?

Van 05:00 tot 00:00 komt de gemiddelde prijs vandaag uit op 0,370 euro per kWh. In die prijs zit alles: marktprijs, energiebelasting, btw en de gemiddelde inkoopvergoeding van leveranciers. De laagste prijs geldt vanaf 23:45 (0,272 euro); de hoogste vanaf 09:15 (0,430 euro). Tijdens de zonuren ligt de prijs gemiddeld op 0,376 euro, nauwelijks anders dan over de rest van de dag.

Waar komen de cijfers vandaan?

De verwachting komt van het weermodel HARMONIE AROME van het KNMI, op een raster van ongeveer twee kilometer, opgevraagd via Open-Meteo. Elke provincie wordt vertegenwoordigd door één meetpunt, de hoofdstad. We rekenen de verwachte instraling op een vlak onder 35 graden om naar opbrengst met een systeemrendement van 86 procent, gecorrigeerd voor temperatuur, want een warm paneel levert minder.

Voor wat normaal is rond deze datum gebruiken we PVGIS van de Europese Commissie: 19 jaar aan gemeten instraling per locatie, op dezelfde manier omgerekend naar kWh. Daardoor vergelijkt de verhouding tussen vandaag en normaal niet twee verschillende rekenmethodes. Het blijven wel twee losse modellen, de weersverwachting en de historische metingen, met elk een eigen afwijking. De percentages zijn daarom een richting en geen garantie.

We hebben de beoordeling geijkt op de 19 jaar aan data: een dag heet goed wanneer hij beter uitpakt dan driekwart van de vergelijkbare dagen rond dezelfde datum, en zeer goed vanaf negen op de tien. De grenzen zijn dus niet zelf gekozen.

De stroomprijzen zijn afkomstig van Dynamisch Tarief, dat de day-ahead prijzen van ENTSO-E omzet naar een consumentenprijs.

Deel dit artikel

Claas Maaier
Beeld: Jan-dx11 / TractorFan

Harm Holman: ‘Koppelen aan fosfaatrechten is zot’

Het koppelen van emissies aan fosfaatrechten maakt de veehouderij intensiever, stelt oud-politicus Harm Holman. Hij pleit voor een koppeling tussen emissies en hectares.

Door Co Scholten Bijgewerkt

Landbouwminister Jaimi van Essen is druk bezig om Nederland van het stikstofslot te trekken. Hij doet dat zorgvuldig en gaat consequent op zijn doel af. De Kamerbrief van dinsdag 3 november is een goede stap. Een belangrijk onderdeel is het verlagen van de stikstofemissies; dit is essentieel om natuurherstel te realiseren.

Elke boer krijgt een grens voor hoeveel ammoniak hij mag uitstoten. Sommige boeren hebben meer koeien dan andere boeren. De minister bepaalt hoeveel ammoniak een boer maximaal mag uitstoten per fosfaatrecht, want voor elke koe heb je fosfaatrechten nodig. Dit plan werkt erg in het voordeel van intensieve boeren. Het jaagt de schaalvergroting aan en maakt de veehouderij intensiever. En was de intensiviteit van de Nederlandse veehouderij nu niet de basis van alle problemen?

Een voorbeeld: boer A houdt 2,6 grootvee-eenheden (GVE) per hectare en melkt per koe zo’n 13.500 liter per jaar. Per hectare produceert hij dus zo’n 35.000 liter melk. Daar is veel krachtvoer voor nodig met bijbehorende emissies.

Nu boer B, een grondgebonden boer met 2 GVE per hectare en een productie van 9.000 liter per koe. Hij melkt 18.000 liter per hectare. Dat is bijna de helft minder melk per hectare. Doordat hij ook minder krachtvoer gebruikt, is de uitstoot per hectare ongeveer de helft lager. Toch krijgt hij dezelfde reductieopgave als boer A.

Onbegrijpelijk en onrechtvaardig. Heel onverstandig. Voor biologische bedrijven, bedrijven met veel weidegang en extensieve bedrijven is dit niet eerlijk en bijna niet te realiseren.

Verdrievoudigd in prijs

Het argument van de minister is dat dit een wens is van LTO Nederland en het Nederlands Agrarisch Jongeren Kontakt. De gedachte was dat je dan gemakkelijk fosfaatrechten kon opkopen en zo je reductieschuld kunt afkopen. Maar fosfaatrechten zijn verdrievoudigd in prijs en kosten nu soms wel 350 euro per recht. Dat komt neer op ongeveer 15.000 euro per koe.

Een bedrijf met tweehonderd koeien en bijbehorend jongvee heeft daardoor voor zo’n 3 miljoen euro aan fosfaatrechten nodig. Voor jonge boeren en familiebedrijven is zo’n investering bijna niet te doen. De grote intensieve bedrijven trekken aan het langste eind.

Uit onderzoek van de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit blijkt dat bijna een kwart van de melkveehouders meer dieren houdt dan ze aan fosfaatrechten hebben. Het systeem is ook uitermate gevoelig en bijna niet te controleren. Als we de grens van 2,6 GVE per hectare hanteren, kunnen we fosfaatrechten afschaffen en tegelijkertijd de omvang van de veehouderij onder controle houden.

Grote intensieve bedrijven winnen en biologische en kleine familiebedrijven hebben het nakijken

Harm Holman, oud-Kamerlid NSC

De provincies Noord-Brabant, Zuid-Holland en Utrecht hebben samen met Biohuis en natuurorganisaties de zotheid van dit systeem ingezien en roepen op om emissies te koppelen aan hectares grond. Ze vragen om uit te werken wat de beste variant is. Dat is een goed idee.

De VVD koos in haar verkiezingsprogramma niet voor een systeem met fosfaatrechten. D66 zet in op extensivering en het CDA spreekt van het ‘belonen van koplopers en een grotere opgave voor bedrijven die nog meer moeten doen’. PRO wil deze intensivering helemaal niet. Welke vorm van veehouderij willen we over tien jaar hebben in Nederland? Denemarken was voor de Kamer een voorbeeld wat we niet willen. Toch stevenen we daarop af. Grote intensieve bedrijven winnen en biologische en kleine familiebedrijven hebben het nakijken.

Deel dit artikel

Bron

Discussie op Prikkebord

40 reacties
  • J

    jan 10 ·

    500 mol depositie is 7 kg stikstof over heel jaar 19 gram per dag aan stikstof op hele hectare als daar van elk emissie punt beetje neer komt wordt zomaar 7…

  • J

    jan 10 ·

    En dan gaat het "op transport cq reacties aan". Dus kan het ook naar Duitsland waaien. Niet meetbaar.

  • N

    Noorderling ·

    @bio boer betaalden we 50euro voor de mest en keert de wal het schip ook wel. Alleen zijn we te bang als NL om dat een keertje te laten gebeuren en is er voor…