Nieuwsgrazer
Abonneren
Alleen in deze browser bewaard. Log in om je startpagina overal te hebben.
Verwachte zonneopbrengst per provincie op 16 november 2026, als percentage van de seizoensnorm
Verwachte opbrengst ten opzichte van de seizoensnorm. Eén representatief meetpunt per provincie. Beeld: Nieuwsgrazer · KNMI via Open-Meteo · PVGIS · CBS/PDOK

4,4 kWh zonnestroom, een gewone dag voor de tijd van het jaar, een natte dag met stevige buien

Het is voor maandag de verwachting dat een standaardinstallatie van 10 zonnepanelen (4 kWp) ongeveer 4,4 kWh op zal leveren. Vergeleken met een gemiddelde dag rond deze tijd van het jaar ligt de opbrengst op 82 procent: een normale dag voor de tijd van het jaar. Noord en zuid liggen vandaag dicht bij elkaar. De opbrengst is het hoogst in Zuid-Holland, Fryslân en Utrecht en het laagst in Noord-Brabant en Flevoland, waar bewolking de zon verdringt.

Door NieuwsGrazer Bijgewerkt

Als maatstaf nemen we de zoninstraling van de afgelopen 19 jaar (228 maanden). Dat ligt 18 procent onder het gemiddelde van 16 november. Vergelijkbare dagen leverden in de afgelopen 19 jaar in 43 procent van de gevallen minder op. Het gaat steeds om dezelfde opstelling: 10 panelen van samen 4 kWp, op het zuiden.

De weersverwachting

Overdag blijft het maandag grotendeels bewolkt met een enkele zonnige opklaring. De zon schijnt het langst rond Den Haag (ongeveer 6 uur) en het kortst rond 's-Hertogenbosch (ongeveer 1 uur). Overdag wordt het 10 tot 11 graden. Geen enkele provincie blijft droog: er valt regelmatig regen (plaatselijk tot ongeveer 10 millimeter).

De opbrengst in elke provincie

Niet elke provincie krijgt evenveel zon. Zo verdeelt de opbrengst zich vandaag:

RegioVerwachte opbrengstT.o.v. normaalBeoordeling
Zuid-Holland7,4 kWh136%Normaal
Fryslân6,4 kWh128%Normaal
Utrecht5,5 kWh102%Normaal
Groningen5,1 kWh106%Normaal
Zeeland5,0 kWh85%Normaal
Noord-Holland4,1 kWh79%Normaal
Drenthe3,9 kWh81%Normaal
Gelderland3,9 kWh69%Normaal
Limburg3,7 kWh60%Normaal
Overijssel3,6 kWh68%Normaal
Flevoland2,9 kWh52%Normaal
Noord-Brabant1,8 kWh30%Matig

Alle opbrengsten gelden voor 10 panelen met samen 4 kWp, pal op het zuiden en 35 graden gekanteld; een grotere of anders gerichte installatie schaalt ongeveer evenredig mee.

Wat verklaart het verschil?

Zuid-Holland en Noord-Brabant liggen vandaag 5,6 kWh uit elkaar. De opbrengst in Zuid-Holland is daarmee 4,1 keer zo groot. Bewolking is de grote boosdoener: hoeveel uur de zon doorbreekt telt zwaarder dan de zonnestand, die in Nederland nauwelijks verschilt tussen noord en zuid.

Wat kost een kWh vandaag?

Over de periode van 05:00 tot 00:00 betaalt een consument vandaag gemiddeld 0,393 euro per kWh. Dat is een all-in prijs voor consumenten: de marktprijs plus energiebelasting, btw en de gemiddelde inkoopvergoeding van leveranciers. Het goedkoopste kwartier begint om 05:00 met 0,274 euro; het duurste om 19:00 met 0,464 euro. In de zonuren is stroom gemiddeld 0,006 euro goedkoper dan over de hele dag: 0,387 euro per kWh. Dat is precies het patroon dat veel zon veroorzaakt: het aanbod drukt de prijs op het moment dat de panelen leveren, en terugleveren levert dan dus minder op dan zelf verbruiken.

De berekening achter de cijfers

Het weermodel HARMONIE AROME van het KNMI levert de verwachting, op een raster van ongeveer twee kilometer. We vragen de data op via Open-Meteo. Elke provincie wordt vertegenwoordigd door één meetpunt, de hoofdstad. Uit de verwachte instraling op een vlak onder 35 graden volgt de opbrengst met een systeemrendement van 86 procent en een temperatuurcorrectie, want een warm paneel levert minder.

Wat normaal is voor deze datum komt uit PVGIS van de Europese Commissie: 19 jaar aan gemeten instraling per locatie, met dezelfde omrekening naar kWh. Daardoor vergelijkt de verhouding tussen vandaag en normaal niet twee verschillende rekenmethodes. De weersverwachting en de historische metingen blijven wel twee losse modellen met elk hun eigen afwijking, dus lees de percentages als een richting en niet als een garantie.

We hebben de beoordeling geijkt op de 19 jaar aan data: een dag heet goed wanneer hij beter uitpakt dan driekwart van de vergelijkbare dagen rond dezelfde datum, en zeer goed vanaf negen op de tien. De grenzen zijn dus niet zelf gekozen.

Voor de stroomprijzen gebruiken we Dynamisch Tarief, dat de day-ahead prijzen van ENTSO-E vertaalt naar wat een consument betaalt.

Deel dit artikel

Fendt 207 V Vario
Het onderhoud aan onze waterwegen kost elk jaar meer Beeld: Paul Majoor / TractorFan

Waterschapsbelasting wéér flink omhoog. PvdD: 'Ideetje! Laten we de muskusrat beschermen!'

De waterschapsbelasting stijgt in 2027 opnieuw fors. Gezinnen betalen gemiddeld 7 procent meer, boeren zelfs 7,5 procent. Volgens de waterschappen is het extra geld hard nodig om Nederland te beschermen tegen overstromingen, droogte en extreem weer. Ondertussen maakt de Partij voor de Dieren zich druk over het lot van muskusratten, niet over de burger die het water inmiddels aan de lippen staat.

Door Tinus Guichelaar Bijgewerkt

Een gemiddeld gezin met een koopwoning betaalt volgend jaar ongeveer 535 euro waterschapsbelasting, 35 euro meer dan dit jaar. Sinds 2021 zijn de gezamenlijke belastinginkomsten van de 21 waterschappen gestegen van 3,1 miljard naar ruim 4,6 miljard euro. Een stijging van bijna 50 procent in vijf jaar.

De waterschappen wijzen op hogere energieprijzen, steeds extremer weer en de noodzaak om dijken, gemalen en waterzuiveringen te onderhouden. Allemaal begrijpelijke kosten. Nederland ligt voor een belangrijk deel onder zeeniveau en waterveiligheid is geen luxe.

Maar naast klimaatverandering hebben de waterschappen nog een ander probleem: dieren die de waterkeringen letterlijk ondergraven.

Bevers houden waterschappen steeds drukker

Vooral bevers veroorzaken steeds meer werk. Waterschap Hunze en Aa's was in 2024 naar schatting al 1% van het jaarlijkse budget kwijt aan het voorkomen en oplossen van beverschade. De beschermde dieren graven gangen in dijken en kades, waardoor gevaarlijke situaties kunnen ontstaan. Om schade te voorkomen worden waterkeringen extra geïnspecteerd en op sommige plaatsen voorzien van kostbaar graafwerend gaas.

En die 1% is alleen voor de beverschade. Daar komt de muskusrat en de rivierkreeft nog bij. Ook deze dieren staan bekend om hun graafwerk. Maar anders dan de bever zijn dit invasieve exoten. De waterschappen bestrijden muskusratten daarom actief, met als doel de populatie in het binnenland uiteindelijk terug te dringen tot nul. De rivierkreeft is nauwelijks te bestrijden.

Liever gaas dan muskusratten bestrijden

Bij waterschap Brabantse Delta pleitte de Partij voor de Dieren ervoor om de landelijke bestrijdingsstrategie los te laten. Volgens de partij kunnen muskusratten, net als bevers, worden tegengehouden met graafwerend gaas.

Ook stelt de partij dat muskusrattenpopulaties zich op termijn vanzelf stabiliseren wanneer de bestrijding wordt gestaakt.

Dat laatste is een opmerkelijke redenering. Zelfs als een populatie stabiliseert, betekent dat niet dat de graafschade verdwijnt. En gaas kan weliswaar plaatselijk bescherming bieden, maar Nederland telt duizenden kilometers waterkeringen en een veelvoud aan oevers.

Maaien
Vroeger spuiten ze de glooiing schoon maar tegenwoordig mag dat niet meer dus moeten ze 1 keer per jaar gemaaid worden. Dit willen ze omdat je anders slecht ziet bij inspectie of de dijk gebreken heeft. Foto: Johan · Bekijk op TractorFan

'Weerloze dieren'

Ook in Den Haag mengt de Partij voor de Dieren zich in de discussie. Kamerlid Ines Kostić stelde onlangs vragen over een nieuwe regeling die het afschieten van twaalf invasieve uitheemse diersoorten, waaronder muskusratten en beverratten, eenvoudiger moet maken.

Kostić noemt de betrokken dieren 'weerloze dieren' en vraagt waarom voor het afschot niet langer in alle gevallen afzonderlijke provinciale toestemming nodig zou zijn.

Dierenwelzijn verdient uiteraard aandacht. Maar de waterschappen hebben ook de wettelijke taak om mensen, woningen, landbouwgrond en infrastructuur tegen het water te beschermen.

Daar wringt het. Terwijl de rekening voor waterveiligheid ieder jaar verder oploopt, wordt vanuit de politiek gepleit voor minder bestrijding van dieren die aantoonbaar schade aan waterkeringen veroorzaken.

Wie betaalt uiteindelijk de rekening?

Het zou te gemakkelijk zijn om de stijgende waterschapsbelasting volledig aan bevers, rivierkreeften en muskusratten toe te schrijven. De belangrijkste kostenstijgingen hebben andere oorzaken.

Maar juist wanneer de belastingdruk zo snel toeneemt, mag van bestuurders worden verwacht dat zij kritisch kijken naar vermijdbare kosten. Dat geldt ook voor de gevolgen van natuurbeleid.

Deel dit artikel

Discussie op Prikkebord

8 reacties
  • W

    weurding ·

    @cornelissen woon in midden drenthe, N2000 gebied, maaien echt geen taluds meer aan onze kant

  • C

    cornelissen ·

    nog geen voordelen gezien van fusies Dat zullen ze in Friesland in het lage midden niet zeggen ( een bemalen gebied) De tarieven zijn gesocialeerd en de vrij…

  • C

    cs-agrar ·

    Natuurlijk wil pvdd de muskusrat beschermen, die willen alles wat de boer dwars zit

Verwachte zonneopbrengst per provincie op 9 november 2026, als percentage van de seizoensnorm
Verwachte opbrengst ten opzichte van de seizoensnorm. Eén representatief meetpunt per provincie. Beeld: Nieuwsgrazer · KNMI via Open-Meteo · PVGIS · CBS/PDOK

Uitzonderlijk veel zonnestroom voor de tijd van het jaar: bijna onbewolkt

Een standaardinstallatie van 4 kWp levert maandag naar verwachting ongeveer 11,1 kWh op. Dat betekent 188 procent van een normale dag rond deze datum, dus uitzonderlijk goed voor de tijd van het jaar. Het maakt vandaag weinig uit of de panelen in het noorden of het zuiden liggen. In Limburg, Noord-Brabant en Gelderland werkt de zon het best mee voor de panelen; in Groningen en Zuid-Holland blijft de opbrengst door bewolking achter.

Door NieuwsGrazer Bijgewerkt

Voor deze verwachting kijken we terug naar 19 jaar aan zonnegegevens, samen 228 maanden aan metingen. Ten opzichte van een gemiddelde 9 november is dat 88 procent meer. Vergelijkbare dagen leverden in de afgelopen 19 jaar in 90 procent van de gevallen minder op. We rekenen met één standaardinstallatie: 10 panelen, samen 4 kWp, op het zuiden.

Weersverwachting vandaag

Overdag is het maandag zonnig, met slechts af en toe wat wolken. Het zonnigst wordt het rond Maastricht met ongeveer 9 uur, het minst zonnig rond Groningen met ongeveer 6 uur. Het blijft overal droog. Het kwik stijgt naar 10 tot 11 graden.

Dit levert elke provincie op

Zo is de opbrengst vandaag over het land verdeeld:

RegioVerwachte opbrengstT.o.v. normaalBeoordeling
Limburg12,9 kWh193%Goed
Noord-Brabant12,3 kWh188%Goed
Gelderland12,0 kWh192%Goed
Utrecht11,9 kWh203%Goed
Flevoland11,4 kWh194%Goed
Overijssel11,2 kWh193%Goed
Noord-Holland10,9 kWh198%Goed
Fryslân10,8 kWh198%Goed
Zeeland10,3 kWh160%Goed
Drenthe10,3 kWh190%Goed
Zuid-Holland9,8 kWh171%Goed
Groningen9,4 kWh172%Goed

Alle opbrengsten gelden voor 10 panelen met samen 4 kWp, pal op het zuiden en 35 graden gekanteld; een grotere of anders gerichte installatie schaalt ongeveer evenredig mee.

Waar zit het verschil

Vergeleken met Groningen levert Limburg vandaag 3,5 kWh meer op. Dat is 37 procent meer dan in Groningen. Dat verschil komt vrijwel helemaal door bewolking: het aantal uren zon telt zwaarder dan de stand van de zon, die over een land van deze omvang nauwelijks varieert.

Stroomprijzen vandaag

Over de periode van 05:00 tot 00:00 betaalt een consument vandaag gemiddeld 0,585 euro per kWh. Dat is de all-in consumentenprijs: marktprijs plus energiebelasting, btw en de gemiddelde inkoopvergoeding van leveranciers. Om 06:00 begint het goedkoopste kwartier (0,399 euro), om 17:45 het duurste (0,889 euro). De zonuren zijn goedkoper: gemiddeld 0,572 euro, ofwel 0,012 euro onder het daggemiddelde. Dat past bij een zonnige dag: het aanbod van zonnestroom drukt de prijs juist wanneer de panelen leveren, waardoor zelf verbruiken meer oplevert dan terugleveren.

Waar komen de cijfers vandaan?

We rekenen met HARMONIE AROME, het weermodel van het KNMI. Dat model heeft een raster van ongeveer twee kilometer en wordt ontsloten door Open-Meteo. Elke provincie wordt vertegenwoordigd door één meetpunt, de hoofdstad. De opbrengst volgt uit de verwachte instraling op een vlak onder 35 graden, met een systeemrendement van 86 procent en een temperatuurcorrectie: een warm paneel levert minder.

Wat normaal is voor deze datum komt uit PVGIS van de Europese Commissie: 19 jaar aan gemeten instraling per locatie, met dezelfde omrekening naar kWh. Daardoor vergelijkt de verhouding tussen vandaag en normaal niet twee verschillende rekenmethodes. Houd er rekening mee dat de weersverwachting en de historische metingen twee losse modellen zijn met elk hun eigen afwijking: de percentages wijzen een richting aan en geven geen garantie.

De beoordeling is geijkt op die 19 jaar: een dag heet goed wanneer hij beter uitpakt dan driekwart van de vergelijkbare dagen rond dezelfde datum, en zeer goed vanaf negen op de tien. De grenzen zijn dus niet zelf gekozen.

Dynamisch Tarief levert de stroomprijzen, door de day-ahead prijzen van ENTSO-E te vertalen naar een consumentenprijs.

Deel dit artikel