Nieuwsgrazer
Abonneren
Alleen in deze browser bewaard. Log in om je startpagina overal te hebben.
Verwachte zonneopbrengst per provincie op 16 november 2026, als percentage van de seizoensnorm
Verwachte opbrengst ten opzichte van de seizoensnorm. Eén representatief meetpunt per provincie. Beeld: Nieuwsgrazer · KNMI via Open-Meteo · PVGIS · CBS/PDOK

4,4 kWh zonnestroom, een gewone dag voor de tijd van het jaar, een natte dag met stevige buien

Het is voor maandag de verwachting dat een standaardinstallatie van 10 zonnepanelen (4 kWp) ongeveer 4,4 kWh op zal leveren. Vergeleken met een gemiddelde dag rond deze tijd van het jaar ligt de opbrengst op 82 procent: een normale dag voor de tijd van het jaar. Noord en zuid liggen vandaag dicht bij elkaar. De opbrengst is het hoogst in Zuid-Holland, Fryslân en Utrecht en het laagst in Noord-Brabant en Flevoland, waar bewolking de zon verdringt.

Door NieuwsGrazer Bijgewerkt

Als maatstaf nemen we de zoninstraling van de afgelopen 19 jaar (228 maanden). Dat ligt 18 procent onder het gemiddelde van 16 november. Vergelijkbare dagen leverden in de afgelopen 19 jaar in 43 procent van de gevallen minder op. Het gaat steeds om dezelfde opstelling: 10 panelen van samen 4 kWp, op het zuiden.

De weersverwachting

Overdag blijft het maandag grotendeels bewolkt met een enkele zonnige opklaring. De zon schijnt het langst rond Den Haag (ongeveer 6 uur) en het kortst rond 's-Hertogenbosch (ongeveer 1 uur). Overdag wordt het 10 tot 11 graden. Geen enkele provincie blijft droog: er valt regelmatig regen (plaatselijk tot ongeveer 10 millimeter).

De opbrengst in elke provincie

Niet elke provincie krijgt evenveel zon. Zo verdeelt de opbrengst zich vandaag:

RegioVerwachte opbrengstT.o.v. normaalBeoordeling
Zuid-Holland7,4 kWh136%Normaal
Fryslân6,4 kWh128%Normaal
Utrecht5,5 kWh102%Normaal
Groningen5,1 kWh106%Normaal
Zeeland5,0 kWh85%Normaal
Noord-Holland4,1 kWh79%Normaal
Drenthe3,9 kWh81%Normaal
Gelderland3,9 kWh69%Normaal
Limburg3,7 kWh60%Normaal
Overijssel3,6 kWh68%Normaal
Flevoland2,9 kWh52%Normaal
Noord-Brabant1,8 kWh30%Matig

Alle opbrengsten gelden voor 10 panelen met samen 4 kWp, pal op het zuiden en 35 graden gekanteld; een grotere of anders gerichte installatie schaalt ongeveer evenredig mee.

Wat verklaart het verschil?

Zuid-Holland en Noord-Brabant liggen vandaag 5,6 kWh uit elkaar. De opbrengst in Zuid-Holland is daarmee 4,1 keer zo groot. Bewolking is de grote boosdoener: hoeveel uur de zon doorbreekt telt zwaarder dan de zonnestand, die in Nederland nauwelijks verschilt tussen noord en zuid.

Wat kost een kWh vandaag?

Over de periode van 05:00 tot 00:00 betaalt een consument vandaag gemiddeld 0,393 euro per kWh. Dat is een all-in prijs voor consumenten: de marktprijs plus energiebelasting, btw en de gemiddelde inkoopvergoeding van leveranciers. Het goedkoopste kwartier begint om 05:00 met 0,274 euro; het duurste om 19:00 met 0,464 euro. In de zonuren is stroom gemiddeld 0,006 euro goedkoper dan over de hele dag: 0,387 euro per kWh. Dat is precies het patroon dat veel zon veroorzaakt: het aanbod drukt de prijs op het moment dat de panelen leveren, en terugleveren levert dan dus minder op dan zelf verbruiken.

De berekening achter de cijfers

Het weermodel HARMONIE AROME van het KNMI levert de verwachting, op een raster van ongeveer twee kilometer. We vragen de data op via Open-Meteo. Elke provincie wordt vertegenwoordigd door één meetpunt, de hoofdstad. Uit de verwachte instraling op een vlak onder 35 graden volgt de opbrengst met een systeemrendement van 86 procent en een temperatuurcorrectie, want een warm paneel levert minder.

Wat normaal is voor deze datum komt uit PVGIS van de Europese Commissie: 19 jaar aan gemeten instraling per locatie, met dezelfde omrekening naar kWh. Daardoor vergelijkt de verhouding tussen vandaag en normaal niet twee verschillende rekenmethodes. De weersverwachting en de historische metingen blijven wel twee losse modellen met elk hun eigen afwijking, dus lees de percentages als een richting en niet als een garantie.

We hebben de beoordeling geijkt op de 19 jaar aan data: een dag heet goed wanneer hij beter uitpakt dan driekwart van de vergelijkbare dagen rond dezelfde datum, en zeer goed vanaf negen op de tien. De grenzen zijn dus niet zelf gekozen.

Voor de stroomprijzen gebruiken we Dynamisch Tarief, dat de day-ahead prijzen van ENTSO-E vertaalt naar wat een consument betaalt.

Deel dit artikel

Kees de Groot en Wilry Giesen delen hun ervaringen op het Agro Innovatie Event bij Nedap in Groenlo
Beeld: Smartdrip

Smartdrip zet stap van proefveld naar eerste commerciële toepassing

Smartdrip wordt na vijf jaar ontwikkelen en testen voor het eerst commercieel toegepast. Bij Wilry Giesen in Beek krijgt zeven hectare grasland druppelslangen op ongeveer 20 centimeter diepte. Die voorzien het gras gericht van water en kunnen meerdere jaren blijven liggen. Giesen verwacht hiermee op zijn droge zandgrond voldoende eiwitrijk gras te kunnen telen voor zijn biologische bedrijf. Smartdrip wil volgend jaar uitbreiden naar 30 tot 40 hectare, als de financiering en subsidie rondkomen.

Door Co Scholten Bijgewerkt

Kees de Groot en Wilry Giesen delen hun ervaringen op het Agro Innovatie Event bij Nedap in Groenlo.

Na vijf jaar ontwikkelen, onderzoeken en testen wordt Smartdrip voor het eerst commercieel toegepast op praktijkschaal. Bij agrarisch ondernemer Wilry Giesen in Beek wordt zeven hectare grasland voorzien van ondergrondse druppelslangen voor de gerichte toevoer van water. Op 25 november vertellen Kees de Groot (mede-eigenaar Smartdrip) en Wilry Giesen (agrarisch ondernemer) tijdens het Agro Innovatie Event bij Nedap in Groenlo samen over deze stap van proefveld naar praktijk.

De ontwikkeling van Smartdrip begon in 2021 vanuit het Melkvee Innovatie Centrum in Laren. In de jaren daarna werd de techniek verder ontwikkeld en getest. In 2024 werd een proefveld ingericht waarbij water en voedingsstoffen via ondergrondse druppelslangen werden toegediend. Een jaar later volgde onderzoek samen met Wageningen University & Research.

“Toen de resultaten in 2025 werden bevestigd, was voor ons het moment gekomen om door te pakken”, vertelt Kees de Groot, die samen met Erik Reefhuis eigenaar is van Smartdrip. “Je kunt blijven onderzoeken, maar uiteindelijk moet je ook kijken of het in de praktijk werkt.”

Eerste zeven hectare in de praktijk

Die praktijkfase begint nu bij agrarisch ondernemer Wilry Giesen in Beek. Op ongeveer zeven hectare worden de druppelslangen op circa 20 centimeter diepte aangelegd. Het is de eerste keer dat een agrarisch ondernemer het systeem op deze schaal zonder proefopzet als onderdeel van zijn bedrijfsvoering gaat gebruiken.

Voor Wilry komt die keuze niet uit de lucht vallen. Op hetzelfde perceel teelde hij eerder mais met druppelslangen die ieder voorjaar werden aangelegd en in het najaar weer verwijderd. Op deze droge zandgrond zag hij wat voldoende water met de opbrengst deed. “Het nut heeft zich voor mij eigenlijk al bewezen.”

Nu Wilry omschakelt naar biologisch verbouwt hij zelf geen mais meer en wil hij zoveel mogelijk gras telen. “Juist op deze droogtegevoelige grond is voldoende water daarbij belangrijk.” De nieuwe druppelslangen komen dieper in de grond te liggen en kunnen daar meerdere jaren blijven liggen. Dat scheelt ieder jaar opnieuw aanleggen en verwijderen.

Wilry ziet de investering daarom niet als een sprong in het diepe. “Voor mij is dit nu al een goede investering. Op deze grond en binnen onze biologische bedrijfsvoering verwacht ik dat het snel uit kan. Goed gras met voldoende eiwit is voor ons belangrijk. Op onze kleigrond thuis zou dat weer een ander verhaal zijn.”

Na deze eerste commerciële toepassing in Beek wil Smart Drip opschalen. Voor volgend jaar staat, mits de financiering en subsidie rondkomen, 30-40 ha op de planning.

Soms begint innovatie met de juiste verbinding

De Innovatie Coöperatie heeft geen rol gespeeld in de ontwikkeling van Smartdrip. Ze bracht via haar AI ontwikkelgroep twee partijen bij elkaar die nu samenwerken. Smartdrip mede-eigenaar Erik Reefhuis ontmoette daar Pieter Hoenderken, die met zijn ICT bedrijf inmiddels werkt aan het dataplatform voor de sensordata waarmee Smartdrip wordt aangestuurd.

“Onze rol bij Smartdrip is heel bescheiden geweest”, vertelt innovatiemakelaar Carel de Vries. “Maar dit vind ik wel een mooi voorbeeld van wat we als De Innovatie Coöperatie doen: mensen met verschillende kennis bij elkaar brengen en kijken wat daaruit kan ontstaan. Soms is één goede verbinding al genoeg om een innovatie weer een stap verder te helpen.”

Smartdrip op het Agro Innovatie Event

Op woensdagavond 25 november staan Kees de Groot en Wilry Giesen samen op het podium tijdens het Agro Innovatie Event bij Nedap in Groenlo. Kees vertelt over de ontwikkeling van Smartdrip en de stap van jaren testen naar de eerste commerciële toepassing. Wilry deelt waarom hij als agrarisch ondernemer juist nu voor het systeem kiest en wat hij ervan verwacht binnen zijn biologische bedrijfsvoering.

Zo komen op het podium zowel de ontwikkeling van de innovatie, als de keuze van de ondernemer die ermee aan de slag gaat samen.

Deel dit artikel

Discussie op Prikkebord

Nog geen reacties. Wat vind jij hiervan? Deel je ervaring of stel een vraag.

Discussie op TractorFan

Nog geen reacties. Wat vind jij hiervan? Deel je ervaring of stel een vraag.