Nieuwsgrazer
Abonneren
Alleen in deze browser bewaard. Log in om je startpagina overal te hebben.
Verwachte zonneopbrengst per provincie op 1 november 2026, als percentage van de seizoensnorm
Verwachte opbrengst ten opzichte van de seizoensnorm. Eén representatief meetpunt per provincie. Beeld: Nieuwsgrazer · KNMI via Open-Meteo · PVGIS · CBS/PDOK

Zonnepanelen uitzonderlijk zwak voor de tijd van het jaar: de meeste opbrengst in het zuiden

Het is voor zondag de verwachting dat een standaardinstallatie van 10 zonnepanelen (4 kWp) ongeveer 1,1 kWh op zal leveren. Vergeleken met een gemiddelde dag rond deze tijd van het jaar ligt de opbrengst op 16 procent: uitzonderlijk weinig voor de tijd van het jaar. Het zuiden van het land is duidelijk in het voordeel. Het hoogst ligt de opbrengst in Zeeland, Limburg en Noord-Holland, het laagst in Overijssel en Flevoland, waar bewolking de opbrengst drukt.

Door NieuwsGrazer Bijgewerkt

In Nederland wordt al 228 maanden (19 jaar) de zonneopbrengst bijgehouden. Daarmee zit de verwachting 84 procent onder wat een gemiddelde 1 november oplevert. Vergelijkbare dagen leverden in de afgelopen 19 jaar in 4 procent van de gevallen minder op. Als voorbeeld dient een standaardinstallatie van 10 panelen (4 kWp) pal op het zuiden.

Weersverwachting vandaag

Het weerbeeld voor zondag: overdag dicht bewolkt, met nauwelijks een zonnestraal. Er valt niet overal neerslag: op de ene plek blijft het droog, op de andere valt wat lichte regen. De temperatuur loopt in de middag op tot 11 à 13 graden.

Provincie voor provincie: de verwachte opbrengst

Als we kijken naar de opbrengst per provincie, dan is dit het beeld:

RegioVerwachte opbrengstT.o.v. normaalBeoordeling
Zeeland1,9 kWh27%Slecht
Limburg1,8 kWh23%Slecht
Noord-Holland1,8 kWh28%Slecht
Zuid-Holland1,2 kWh19%Slecht
Noord-Brabant1,1 kWh14%Slecht
Gelderland1,0 kWh14%Slecht
Utrecht1,0 kWh14%Slecht
Fryslân0,8 kWh13%Slecht
Drenthe0,7 kWh11%Slecht
Groningen0,6 kWh10%Slecht
Flevoland0,6 kWh9%Slecht
Overijssel0,5 kWh8%Slecht

Alle opbrengsten gelden voor 10 panelen met samen 4 kWp, pal op het zuiden en 35 graden gekanteld; een grotere of anders gerichte installatie schaalt ongeveer evenredig mee.

Het verschil tussen de provincies

De opbrengst in Zeeland ligt vandaag 1,4 kWh boven die in Overijssel. In Zeeland is de opbrengst 3,7 keer zo hoog als in Overijssel. Dat verschil komt vrijwel helemaal door bewolking: het aantal uren zon telt zwaarder dan de stand van de zon, die over een land van deze omvang nauwelijks varieert.

Stroomprijzen vandaag

Van 05:00 tot 00:00 komt de gemiddelde prijs vandaag uit op 0,442 euro per kWh. Dat is een all-in prijs voor consumenten: de marktprijs plus energiebelasting, btw en de gemiddelde inkoopvergoeding van leveranciers. Om 13:15 begint het goedkoopste kwartier (0,390 euro), om 17:00 het duurste (0,503 euro). Tijdens de zonuren daalt de gemiddelde prijs met 0,014 euro ten opzichte van de hele dag, naar 0,428 euro. Zo werkt het bij veel zon: het stroomaanbod is dan groot op het moment dat de panelen leveren, dus daalt de prijs en levert terugleveren minder op dan zelf verbruiken.

Hoe komt deze verwachting tot stand?

Als basis dient HARMONIE AROME, het weermodel van het KNMI met een raster van ongeveer twee kilometer; de gegevens halen we op via Open-Meteo. Voor elke provincie kijken we naar één punt: de provinciehoofdstad. Uit de verwachte instraling op een vlak onder 35 graden volgt de opbrengst met een systeemrendement van 86 procent en een temperatuurcorrectie, want een warm paneel levert minder.

De normale opbrengst voor deze datum komt uit PVGIS van de Europese Commissie, dat 19 jaar aan gemeten instraling per locatie bevat. Die cijfers rekenen we op dezelfde manier om naar kWh. Daardoor vergelijkt de verhouding tussen vandaag en normaal niet twee verschillende rekenmethodes. Het blijven wel twee losse modellen, de weersverwachting en de historische metingen, met elk een eigen afwijking. De percentages zijn daarom een richting en geen garantie.

We hebben de beoordeling geijkt op de 19 jaar aan data: een dag heet goed als hij beter is dan driekwart van de vergelijkbare dagen rond dezelfde datum, en zeer goed als hij beter is dan negen op de tien. Die grenzen komen uit de data.

Voor de stroomprijzen gebruiken we Dynamisch Tarief, dat de day-ahead prijzen van ENTSO-E vertaalt naar wat een consument betaalt.

Skytree geeft vorm aan de CO₂-transitie door Direct Air Capture (DAC)-technologie te ontwikkelen die CO₂ uit de lucht afvangt en een nuttige nieuwe bestemming geeft
Skytree geeft vorm aan de CO₂-transitie door Direct Air Capture (DAC)-technologie te ontwikkelen die CO₂ uit de lucht afvangt en een nuttige nieuwe bestemming geeft: of de koolstof nu wordt hergebruikt in verschillende industrieën of permanent wordt opgeslagen. Beeld: Skytree

CO₂ uit buitenlucht als nieuwe bron voor glastuinbouw

Het Amsterdamse bedrijf Skytree wil CO₂ uit de buitenlucht halen en leveren aan onder meer de glastuinbouw. Telers kunnen dit gas gebruiken om hun gewassen te laten groeien. Een geplande installatie in IJsland moet naar verwachting in 2028 in gebruik komen.

Door Co Scholten Bijgewerkt

Planten hebben CO₂ nodig om te groeien. Daarom voegen glastuinders extra CO₂ toe aan de lucht in hun kassen. Met de techniek van Skytree kan dit gas rechtstreeks uit de buitenlucht worden gehaald. Dat biedt de tuinbouw mogelijk een nieuwe bron van CO₂.

De installatie werkt als een enorme stofzuiger. Grote ventilatoren zuigen buitenlucht aan. Speciale filters houden de CO₂ vast. De overige lucht stroomt weer naar buiten. De opgevangen CO₂ kan daarna via leidingen naar bedrijven worden gebracht.

Goedkope groene stroom

Skytree kiest voor IJsland vanwege de ruime beschikbaarheid van goedkope, duurzame stroom. Die stroom is nodig om de installatie voortdurend te laten draaien.

Het bedrijf wil op meerdere plekken zulke installaties bouwen. Deze zogenoemde Skyparks moeten zorgen voor een constante aanvoer van CO₂ aan onder meer tuinbouwbedrijven. Ook de voedingsindustrie en de chemische industrie kunnen het gas gebruiken.

Voor de ontwikkeling krijgt Skytree een lening van 1 miljoen euro van de Nederlandse staatsinvesteerder Invest International.

Nog duur en volop in ontwikkeling

CO₂ uit de lucht halen gebeurt al op beperkte schaal, onder meer in Zwitserland en de Verenigde Staten. De techniek is echter nog duur. Buitenlucht bestaat voor ongeveer 0,04 procent uit CO₂. Er moet dus veel lucht door de filters om voldoende gas te verzamelen.

Ook onderzoeksinstituut TNO onderzoekt technieken om CO₂ uit de lucht te halen. Volgens TNO blijft het daarnaast nodig om de uitstoot bij de bron te verminderen.

Voor de glastuinbouw biedt de techniek uitzicht op een extra CO₂-bron. Of deze ook breed inzetbaar wordt, hangt onder meer af van de kosten en de beschikbaarheid van voldoende duurzame stroom.

Verwachte zonneopbrengst per provincie op 23 oktober 2026, als percentage van de seizoensnorm
Verwachte opbrengst ten opzichte van de seizoensnorm. Eén representatief meetpunt per provincie. Beeld: Nieuwsgrazer · KNMI via Open-Meteo · PVGIS · CBS/PDOK

2,3 kWh zonnestroom, uitzonderlijk weinig voor de tijd van het jaar

Vandaag levert een standaardinstallatie van 10 zonnepanelen (4 kWp) naar verwachting ongeveer 2,3 kWh op. Dat betekent 30 procent van een normale dag rond deze datum, dus uitzonderlijk laag voor de tijd van het jaar. Het maakt vandaag weinig uit of de panelen in het noorden of het zuiden liggen. Het hoogst ligt de opbrengst in Utrecht, Flevoland en Limburg, het laagst in Zeeland en Drenthe, waar bewolking de opbrengst drukt.

Door NieuwsGrazer Bijgewerkt

Als maatstaf nemen we de zoninstraling van de afgelopen 19 jaar (228 maanden). Daarmee zit de verwachting 70 procent onder wat een gemiddelde 23 oktober oplevert. Van de vergelijkbare dagen in die periode leverde 8 procent minder op. We rekenen met één standaardinstallatie: 10 panelen, samen 4 kWp, op het zuiden.

Wat doet het weer vandaag?

Vrijdag wordt het overdag somber en vrijwel zonder zon. De middagtemperatuur ligt tussen de 12 en 14 graden. Landelijk valt er veel regen (plaatselijk tot ongeveer 29 millimeter).

Het is duidelijk bijna wintertijd.

Zo verschilt de opbrengst per provincie

Zo is de opbrengst vandaag over het land verdeeld:

RegioVerwachte opbrengstT.o.v. normaalBeoordeling
Utrecht2,9 kWh37%Matig
Flevoland2,9 kWh36%Matig
Limburg2,8 kWh34%Matig
Gelderland2,8 kWh36%Matig
Overijssel2,6 kWh34%Matig
Zuid-Holland2,4 kWh32%Matig
Noord-Brabant2,1 kWh25%Slecht
Noord-Holland2,1 kWh28%Slecht
Groningen2,0 kWh29%Slecht
Fryslân1,9 kWh26%Slecht
Drenthe1,9 kWh26%Slecht
Zeeland1,3 kWh16%Slecht

Alle opbrengsten gelden voor 10 panelen met samen 4 kWp, pal op het zuiden en 35 graden gekanteld; een grotere of anders gerichte installatie schaalt ongeveer evenredig mee.

Wat verklaart het verschil?

Utrecht en Zeeland liggen vandaag 1,6 kWh uit elkaar. In Utrecht is de opbrengst 2,3 keer zo hoog als in Zeeland. De stand van de zon verschilt over zo'n klein land nauwelijks; het verschil zit in het aantal uren zon, en dus in de bewolking.

Wat kost stroom vandaag

Tussen 05:00 en 00:00 kost stroom vandaag gemiddeld 0,291 euro per kWh. Genoemd wordt de volledige consumentenprijs, bovenop de marktprijs dus inclusief energiebelasting, btw en de gemiddelde inkoopvergoeding van leveranciers. De laagste prijs geldt vanaf 23:45 (0,209 euro); de hoogste vanaf 08:00 (0,400 euro). Tijdens de zonuren daalt de gemiddelde prijs met 0,011 euro ten opzichte van de hele dag, naar 0,280 euro. Zo werkt het bij veel zon: het stroomaanbod is dan groot op het moment dat de panelen leveren, dus daalt de prijs en levert terugleveren minder op dan zelf verbruiken.

Hoe komt deze verwachting tot stand?

Het weermodel HARMONIE AROME van het KNMI levert de verwachting, op een raster van ongeveer twee kilometer. We vragen de data op via Open-Meteo. Als meetpunt per provincie dient de provinciehoofdstad. Uit de verwachte instraling op een vlak onder 35 graden volgt de opbrengst met een systeemrendement van 86 procent en een temperatuurcorrectie, want een warm paneel levert minder.

Wat normaal is voor deze datum komt uit PVGIS van de Europese Commissie: 19 jaar aan gemeten instraling per locatie, met dezelfde omrekening naar kWh. Daarmee is de verhouding tussen vandaag en normaal niet vertekend door twee verschillende rekenmethodes. De verwachting en de historische metingen blijven twee losse modellen met elk hun eigen afwijking. Zie de percentages dan ook als een richting, niet als een garantie.

De beoordeling is gebaseerd op diezelfde 19 jaar: een dag heet goed als hij beter is dan driekwart van de vergelijkbare dagen rond dezelfde datum, en zeer goed als hij beter is dan negen op de tien. Die grenzen komen uit de data.

De stroomprijzen zijn afkomstig van Dynamisch Tarief, dat de day-ahead prijzen van ENTSO-E omzet naar een consumentenprijs.