Nieuwsgrazer
Abonneren
Alleen in deze browser bewaard. Log in om je startpagina overal te hebben.
Verwachte zonneopbrengst per provincie op 30 oktober 2026, als percentage van de seizoensnorm
Verwachte opbrengst ten opzichte van de seizoensnorm. Eén representatief meetpunt per provincie. Beeld: Nieuwsgrazer · KNMI via Open-Meteo · PVGIS · CBS/PDOK

Zonnepanelen op normaal niveau voor de tijd van het jaar – het zuiden profiteert het meest

Voor vrijdag verwachten we dat 10 zonnepanelen met samen 4 kWp ongeveer 6,0 kWh opwekken. Ten opzichte van een normale dag rond deze datum is dat 86 procent, ofwel een normale dag voor de tijd van het jaar. In het zuiden van het land is de opbrengst duidelijk hoger. De gunstigste omstandigheden zijn er in Limburg, Zeeland en Noord-Brabant; in Flevoland en Fryslân drukt bewolking de opbrengst.

Door NieuwsGrazer Bijgewerkt

In Nederland wordt al 228 maanden (19 jaar) de zonneopbrengst bijgehouden. Vergeleken met een gemiddelde 30 oktober ligt de verwachte opbrengst 14 procent lager. Van de vergelijkbare dagen in die periode leverde 45 procent minder op. De cijfers gelden voor een gestandaardiseerde installatie van 10 panelen, samen 4 kWp, op het zuiden.

Het weer vandaag

Vrijdag wordt het overdag grotendeels bewolkt met een enkele zonnige opklaring. De zon schijnt het langst rond Maastricht (ongeveer 9 uur) en het kortst rond Lelystad (ongeveer 1 uur). Het wordt een droge dag, in het hele land. De middagtemperatuur ligt tussen de 13 en 15 graden.

Dit levert elke provincie op

Niet elke provincie krijgt evenveel zon. Zo verdeelt de opbrengst zich vandaag:

RegioVerwachte opbrengstT.o.v. normaalBeoordeling
Limburg13,5 kWh172%Goed
Zeeland10,7 kWh146%Goed
Noord-Brabant7,8 kWh103%Normaal
Gelderland7,8 kWh108%Normaal
Utrecht5,4 kWh78%Normaal
Noord-Holland4,9 kWh74%Normaal
Zuid-Holland4,4 kWh67%Normaal
Overijssel3,8 kWh55%Normaal
Drenthe3,7 kWh58%Normaal
Groningen3,4 kWh54%Normaal
Fryslân3,4 kWh53%Normaal
Flevoland3,0 kWh44%Matig

De getallen gelden per dag voor 10 panelen met samen 4 kWp, pal op het zuiden en onder een hoek van 35 graden. Een grotere of anders gerichte installatie schaalt ongeveer evenredig mee.

Waarom verschilt de opbrengst?

Limburg en Flevoland liggen vandaag 10,5 kWh uit elkaar. De opbrengst in Limburg is daarmee 4,4 keer zo groot. De verklaring is vooral de bewolking. De stand van de zon varieert nauwelijks over een land van deze omvang, het aantal zonuren daarentegen wel.

Zo staat de stroomprijs er vandaag voor

De gemiddelde stroomprijs tussen 05:00 en 00:00 is vandaag 0,465 euro per kWh. In die prijs zit alles: marktprijs, energiebelasting, btw en de gemiddelde inkoopvergoeding van leveranciers. Om 12:00 begint het goedkoopste kwartier (0,389 euro), om 17:00 het duurste (0,545 euro). De zonuren zijn goedkoper: gemiddeld 0,440 euro, ofwel 0,025 euro onder het daggemiddelde. Dat past bij een zonnige dag: het aanbod van zonnestroom drukt de prijs juist wanneer de panelen leveren, waardoor zelf verbruiken meer oplevert dan terugleveren.

Hoe komt deze verwachting tot stand?

De verwachting komt van het weermodel HARMONIE AROME van het KNMI, op een raster van ongeveer twee kilometer, opgevraagd via Open-Meteo. Elke provincie wordt vertegenwoordigd door één meetpunt, de hoofdstad. We rekenen de verwachte instraling op een vlak onder 35 graden om naar opbrengst met een systeemrendement van 86 procent, gecorrigeerd voor temperatuur, want een warm paneel levert minder.

Wat normaal is voor deze datum komt uit PVGIS van de Europese Commissie: 19 jaar aan gemeten instraling per locatie, met dezelfde omrekening naar kWh. Zo vergelijken we vandaag en normaal met dezelfde rekenmethode en niet met twee verschillende. De weersverwachting en de historische metingen blijven wel twee losse modellen met elk hun eigen afwijking, dus lees de percentages als een richting en niet als een garantie.

We hebben de beoordeling geijkt op de 19 jaar aan data: een dag heet goed wanneer hij beter uitpakt dan driekwart van de vergelijkbare dagen rond dezelfde datum, en zeer goed vanaf negen op de tien. De grenzen zijn dus niet zelf gekozen.

Voor de stroomprijzen gebruiken we Dynamisch Tarief, dat de day-ahead prijzen van ENTSO-E vertaalt naar wat een consument betaalt.

Ellende weer begonnen
Beeld: Zettelmeyer / TractorFan

Ernstige droogte in Engeland houdt aan: boeren vrezen voor watervoorraden

De droogte in Engeland blijft aanhouden. In zes graafschappen in het zuiden is inmiddels officieel sprake van ernstige droogte. Na een uitzonderlijk droge lente en zomer zijn de waterstanden in verschillende reservoirs tot minder dan 20% gedaald. Voor de landbouw zijn de gevolgen groot: lagere graanopbrengsten, tekorten aan ruwvoer en toenemende beperkingen bij beregening.

Door Tinus Guichelaar Bijgewerkt

De Britse milieuautoriteit Environment Agency heeft op donderdag 15 oktober ernstige droogte uitgeroepen in Cornwall, Devon, Dorset, Somerset, East Sussex en West Sussex. Het zuidoosten en zuidwesten van Engeland beleefden de droogste periode van april tot en met september in meer dan honderd jaar.

De problemen stapelden zich gedurende de zomer op. In augustus verkeerde al ruim 71% van Engeland officieel in droogte. De rest van het land had toen de status van langdurig droog weer. Juli was volgens de Britse overheid de droogste julimaand sinds het begin van de metingen in 1836. Gemiddeld viel slechts 10% van de normale hoeveelheid neerslag. In Zuidoost-Engeland was dat zelfs maar 1%.

Graanoogst viel tegen

De droogte heeft de Britse landbouw inmiddels flink geraakt. Door het warme en droge weer begon de graanoogst uitzonderlijk vroeg. In Zuid- en Oost-Engeland waren akkerbouwers twee tot drie weken eerder aan het dorsen dan gebruikelijk.

Volgens de eerste oogstinventarisatie van landbouworganisatie AHDB kwam de gemiddelde opbrengst van wintertarwe in augustus uit op 6,8 ton per hectare, 13% onder het vijfjarig gemiddelde. Vooral op lichtere gronden vielen de opbrengsten tegen. De kwaliteit van de tarwe was over het algemeen wel goed, met hoge hectolitergewichten en relatief hoge eiwitgehalten.

Ook de ruwvoervoorziening kwam onder druk te staan. Door de droogte bleven graangewassen kort, waardoor minder stro beschikbaar kwam. Tegelijkertijd viel de grasgroei in verschillende regio’s grotendeels stil. Sommige melkvee- en vleesveehouders moesten daardoor al in de zomer hun wintervoorraad aanspreken.

Waterreservoirs bijna leeg

De watertekorten zijn sindsdien verder opgelopen. Het Ardingly Reservoir in West Sussex is nog maar voor 20% gevuld, terwijl het Wimbleball Reservoir in Devon op slechts 18% staat.

Vooral in landbouwgebieden zoals East Anglia levert de beperkte beschikbaarheid van irrigatiewater problemen op. Telers van aardappelen, groenten en andere beregeningsafhankelijke gewassen hebben te maken met toenemende druk op de watervoorziening.

De Environment Agency heeft aangekondigd extra controles uit te voeren bij boeren en bedrijven die water onttrekken aan grond- en oppervlaktewater. Daarbij wordt gecontroleerd of zij binnen de vergunde hoeveelheden blijven.

Herstel kan maanden duren

Volgens de National Drought Group is ongeveer 120% van de normale winterneerslag nodig om de watervoorraden weer op peil te brengen. Zelfs bij gemiddelde neerslag kunnen delen van Devon, Cornwall en East Anglia tot maart volgend jaar met droogte blijven kampen.

De Britse boerenorganisatie NFU dringt daarom aan op meer mogelijkheden voor wateropslag op landbouwbedrijven. De organisatie wil belastingvoordelen voor investeringen in reservoirs, duidelijkheid over subsidies en minder belemmeringen bij vergunningverlening. Ook moeten boeren volgens de NFU meer water kunnen opslaan wanneer dat beschikbaar is.

De droogte van 2026 staat niet op zichzelf. Engeland kampte ook in 2022 en 2025 met ernstige droogte. Het is daarmee het derde droogtejaar in vijf jaar tijd. Volgens de NFU onderstreept dit de noodzaak om landbouwbedrijven beter voor te bereiden op langdurige perioden van waterschaarste.

Bronnen

Zonnepanelen vandaag: 11,3 kWh verwacht

Een standaardinstallatie van 4 kWp levert zaterdag naar verwachting ongeveer 11,3 kWh op. De verschillen tussen noord en zuid zijn klein. De gunstigste omstandigheden zijn er in Noord-Brabant, Flevoland en Drenthe; in Zuid-Holland en Zeeland drukt bewolking de opbrengst.

Door NieuwsGrazer Bijgewerkt

Zonnepanelen in Nederland leveren zaterdag naar verwachting ongeveer 11,3 kWh op voor een gestandaardiseerde installatie van tien panelen, samen 4 kWp, op het zuiden. De verschillen tussen noord en zuid zijn klein. De gunstigste omstandigheden zijn er in Noord-Brabant, Flevoland en Drenthe; in Zuid-Holland en Zeeland drukt bewolking de opbrengst.

Verwachte opbrengst per provincie

RegioVerwachte opbrengstT.o.v. normaalBeoordeling
Noord-Brabant14,3 kWh––
Flevoland14,1 kWh––
Drenthe12,2 kWh––
Noord-Holland12,0 kWh––
Gelderland12,0 kWh––
Utrecht11,3 kWh––
Groningen11,3 kWh––
Overijssel11,0 kWh––
Limburg10,5 kWh––
Fryslân10,4 kWh––
Zeeland8,1 kWh––
Zuid-Holland7,7 kWh––

Opbrengst per dag voor 10 panelen samen 4,0 kWp, pal op het zuiden, onder een hoek van 35 graden. Een grotere of anders gerichte installatie schaalt ongeveer evenredig mee.

Waar zit het verschil

Tussen Noord-Brabant en Zuid-Holland zit vandaag een verschil van 6,6 kWh, ofwel 85 procent. Dat verschil komt vrijwel helemaal door bewolking: het aantal uren zon telt zwaarder dan de stand van de zon, die over een land van deze omvang nauwelijks varieert.

Wat kost stroom vandaag

Tussen 05:00 en 00:00 kost stroom vandaag gemiddeld 0,333 euro per kWh. Dat is de all-in consumentenprijs: marktprijs plus energiebelasting, btw en de gemiddelde inkoopvergoeding van leveranciers. Het goedkoopste kwartier begint om 13:45 met 0,258 euro; het duurste om 19:00 met 0,437 euro. Tijdens de zonuren ligt de prijs gemiddeld 0,037 euro lager dan over de hele dag, op 0,297 euro. Dat is precies het patroon dat veel zon veroorzaakt: het aanbod drukt de prijs op het moment dat de panelen leveren, en terugleveren levert dan dus minder op dan zelf verbruiken.

Hoe we dit berekenen

De verwachting komt van het weermodel HARMONIE AROME van het KNMI, op een raster van ongeveer twee kilometer, opgevraagd via Open-Meteo. Per provincie is één meetpunt gebruikt: de provinciehoofdstad. Uit de verwachte instraling op een vlak onder 35 graden volgt de opbrengst met een systeemrendement van 86 procent en een temperatuurcorrectie, want een warm paneel levert minder.

Stroomprijzen komen van Dynamisch Tarief, dat de day-ahead prijzen van ENTSO-E vertaalt naar een consumentenprijs.