In Nederland wordt al 228 maanden (19 jaar) de zonneopbrengst bijgehouden. Op basis van die cijfers zien we dat de opbrengst 32 procent lager ligt dan op een gemiddelde 26 oktober. Vergelijkbare dagen leverden in de afgelopen 19 jaar in 34 procent van de gevallen minder op. Het gaat steeds om dezelfde opstelling: 10 panelen van samen 4 kWp, op het zuiden.

Wat doet het weer vandaag?

Het weerbeeld voor maandag: overdag grotendeels bewolkt met een enkele zonnige opklaring. Het zonnigst wordt het rond Zwolle met ongeveer 6 uur, het minst zonnig rond Middelburg met ongeveer 1 uur. De temperatuur loopt in de middag op tot 12 à 14 graden. Landelijk valt er af en toe regen (plaatselijk tot ongeveer 3 millimeter).

Dit levert elke provincie op

Als we kijken naar de opbrengst per provincie, dan is dit het beeld:

Berekend voor 10 panelen van samen 4 kWp, gericht op het zuiden onder 35 graden. Bij een grotere of anders gerichte installatie schaalt de opbrengst ongeveer evenredig mee.

Waarom verschilt de opbrengst?

Tussen Overijssel en Zeeland zit vandaag een verschil van 3,9 kWh. De opbrengst in Overijssel is daarmee 2,2 keer zo groot. Het ligt niet aan de stand van de zon, die over zo'n klein land bijna overal gelijk is, maar aan het aantal zonuren en dus aan de bewolking.

Wat kost een kWh vandaag?

Tussen 05:00 en 00:00 kost stroom vandaag gemiddeld 0,341 euro per kWh. Dat is een all-in prijs voor consumenten: de marktprijs plus energiebelasting, btw en de gemiddelde inkoopvergoeding van leveranciers. Om 05:00 begint het goedkoopste kwartier (0,176 euro), om 07:45 het duurste (0,526 euro). Tijdens de zonuren ligt de prijs gemiddeld 0,026 euro lager dan over de hele dag, op 0,315 euro. Dat past bij een zonnige dag: het aanbod van zonnestroom drukt de prijs juist wanneer de panelen leveren, waardoor zelf verbruiken meer oplevert dan terugleveren.

De berekening achter de cijfers

De verwachting komt van het weermodel HARMONIE AROME van het KNMI, op een raster van ongeveer twee kilometer, opgevraagd via Open-Meteo. Per provincie is één meetpunt gebruikt: de provinciehoofdstad. Met een systeemrendement van 86 procent en een correctie voor temperatuur (een warm paneel levert minder) wordt de verwachte instraling op een vlak onder 35 graden omgezet in kWh.

Wat normaal is voor deze datum komt uit PVGIS van de Europese Commissie: 19 jaar aan gemeten instraling per locatie, met dezelfde omrekening naar kWh. Zo vergelijken we vandaag en normaal met dezelfde rekenmethode en niet met twee verschillende. De verwachting en de historische metingen blijven twee losse modellen met elk hun eigen afwijking. Zie de percentages dan ook als een richting, niet als een garantie.

We hebben de beoordeling geijkt op de 19 jaar aan data: goed is een dag die beter uitpakt dan driekwart van de vergelijkbare dagen rond dezelfde datum, zeer goed een dag die beter is dan negen op de tien. De grenzen zijn dus niet zelf gekozen.

Voor de stroomprijzen gebruiken we Dynamisch Tarief, dat de day-ahead prijzen van ENTSO-E vertaalt naar wat een consument betaalt.

Het bedrijf kondigde vorig jaar aan volledig over te stappen op biologische teelt. Die stap is volgens Kramer gelukt, maar kost ook geld. Hoe groot het verlies is, vermeldt hij niet.

Minder kool geoogst

De oogst viel tegen, ook in vergelijking met andere biologische kooltelers. Volgens Kramer komt dat vooral door onvoldoende ervaring met bemesting. Kool heeft veel stikstof nodig om goed te groeien.

De benodigde biologische mest was volgens hem niet op het juiste moment beschikbaar. Het bedrijf had daarom in de winter al mest moeten opslaan. Maar daarvoor ontbreekt een mestbassin.

Daarnaast waren de kosten hoger dan verwacht. Dat gold voor de bemesting, maar ook voor de aanschaf van machines en andere spullen om onkruid te bestrijden.

Wel extra kosten, nog geen hogere prijs

Volgens Kramer kan het bedrijf de producten tijdens de eerste twee omschakeljaren nog niet tegen de hogere biologische prijs verkopen. Daardoor staan tegenover de extra kosten nog geen hogere verkoopprijzen.

Het bedrijf paste al vijf jaar methoden toe om de bodem te verbeteren. De verdere aanpassingen in de teelt moeten vooral op langere termijn voordeel opleveren.

Bedrijf wil mestbassin

Een mestbassin moet helpen om mest op tijd beschikbaar te hebben. Kramer verwacht daarmee meer kilo’s kool te kunnen oogsten en de kosten te verlagen. Volgens hem reageerde de gemeente Dijk en Waard in eerste instantie afwijzend op het plan.

Ondanks het verlies houdt het familiebedrijf vast aan de gekozen richting. Volgens Kramer is er binnen het bedrijf steun om door te gaan en naar de lange termijn te kijken.

Bron

Over de afgelopen 19 jaar, dus 228 maanden, is vastgelegd hoeveel zon er in Nederland scheen. Ten opzichte van een gemiddelde 25 oktober is dat 62 procent minder. Van de vergelijkbare dagen in die periode leverde 11 procent minder op. De cijfers gelden voor een gestandaardiseerde installatie van 10 panelen, samen 4 kWp, op het zuiden.

Weersverwachting vandaag

Het wordt zondag overdag somber en vrijwel zonder zon. Het zonnigst wordt het rond Middelburg met ongeveer 5 uur, het minst zonnig rond 's-Hertogenbosch met minder dan een uur. De middagtemperatuur ligt tussen de 11 en 13 graden. Geen enkele provincie blijft droog: er valt flink wat regen (plaatselijk tot ongeveer 19 millimeter).

Dit levert elke provincie op

In de tabel hieronder is te zien hoe de provincies er vandaag voor staan:

Alle opbrengsten gelden voor 10 panelen met samen 4 kWp, pal op het zuiden en 35 graden gekanteld; een grotere of anders gerichte installatie schaalt ongeveer evenredig mee.

Wat verklaart het verschil?

De opbrengst in Limburg ligt vandaag 6,2 kWh boven die in Fryslân. Limburg levert 6,3 keer zo veel op. Bewolking is de grote boosdoener: hoeveel uur de zon doorbreekt telt zwaarder dan de zonnestand, die in Nederland nauwelijks verschilt tussen noord en zuid.

Wat kost een kWh vandaag?

Van 05:00 tot 00:00 komt de gemiddelde prijs vandaag uit op 0,171 euro per kWh. Genoemd wordt de volledige consumentenprijs, bovenop de marktprijs dus inclusief energiebelasting, btw en de gemiddelde inkoopvergoeding van leveranciers. Het laagste tarief is er vanaf 12:45 met 0,127 euro, het hoogste vanaf 18:45 met 0,309 euro. In de zonuren is stroom gemiddeld 0,037 euro goedkoper dan over de hele dag: 0,134 euro per kWh. Dat is precies het patroon dat veel zon veroorzaakt: het aanbod drukt de prijs op het moment dat de panelen leveren, en terugleveren levert dan dus minder op dan zelf verbruiken. Voor 8,0 uur is de kale marktprijs zelfs negatief. Voor consumenten blijft de prijs door belasting en btw meestal positief, maar terugleveren levert op die uren niets op voor wie niet meer kan salderen.

Hoe we dit berekenen

Het weermodel HARMONIE AROME van het KNMI levert de verwachting, op een raster van ongeveer twee kilometer. We vragen de data op via Open-Meteo. Per provincie is één meetpunt gebruikt: de provinciehoofdstad. We rekenen de verwachte instraling op een vlak onder 35 graden om naar opbrengst met een systeemrendement van 86 procent, gecorrigeerd voor temperatuur, want een warm paneel levert minder.

Voor wat normaal is rond deze datum gebruiken we PVGIS van de Europese Commissie: 19 jaar aan gemeten instraling per locatie, op dezelfde manier omgerekend naar kWh. Zo vergelijken we vandaag en normaal met dezelfde rekenmethode en niet met twee verschillende. Houd er rekening mee dat de weersverwachting en de historische metingen twee losse modellen zijn met elk hun eigen afwijking: de percentages wijzen een richting aan en geven geen garantie.

De beoordeling is geijkt op die 19 jaar: goed is een dag die beter uitpakt dan driekwart van de vergelijkbare dagen rond dezelfde datum, zeer goed een dag die beter is dan negen op de tien. De grenzen zijn dus niet zelf gekozen.

De stroomprijzen zijn afkomstig van Dynamisch Tarief, dat de day-ahead prijzen van ENTSO-E omzet naar een consumentenprijs.