Nieuwsgrazer
Abonneren
Alleen in deze browser bewaard. Log in om je startpagina overal te hebben.
Verwachte zonneopbrengst per provincie op 25 oktober 2026, als percentage van de seizoensnorm
Verwachte opbrengst ten opzichte van de seizoensnorm. Eén representatief meetpunt per provincie. Beeld: Nieuwsgrazer · KNMI via Open-Meteo · PVGIS · CBS/PDOK

Matige opbrengst voor zonnepanelen – het zuiden duidelijk in het voordeel, grijs en somber

Zonnepanelen leveren zondag naar verwachting ongeveer 2,8 kWh per standaardinstallatie op, gerekend met 10 panelen van samen 4 kWp. Ten opzichte van een normale dag rond deze datum is dat 38 procent, ofwel een tegenvallende dag voor de tijd van het jaar. In het zuiden van het land is de opbrengst duidelijk hoger. De opbrengst is het hoogst in Limburg, Zeeland en Zuid-Holland en het laagst in Fryslân en Gelderland, waar bewolking de zon verdringt.

Door NieuwsGrazer Bijgewerkt

Over de afgelopen 19 jaar, dus 228 maanden, is vastgelegd hoeveel zon er in Nederland scheen. Ten opzichte van een gemiddelde 25 oktober is dat 62 procent minder. Van de vergelijkbare dagen in die periode leverde 11 procent minder op. De cijfers gelden voor een gestandaardiseerde installatie van 10 panelen, samen 4 kWp, op het zuiden.

Weersverwachting vandaag

Het wordt zondag overdag somber en vrijwel zonder zon. Het zonnigst wordt het rond Middelburg met ongeveer 5 uur, het minst zonnig rond 's-Hertogenbosch met minder dan een uur. De middagtemperatuur ligt tussen de 11 en 13 graden. Geen enkele provincie blijft droog: er valt flink wat regen (plaatselijk tot ongeveer 19 millimeter).

Dit levert elke provincie op

In de tabel hieronder is te zien hoe de provincies er vandaag voor staan:

RegioVerwachte opbrengstT.o.v. normaalBeoordeling
Limburg7,4 kWh88%Normaal
Zeeland5,9 kWh76%Normaal
Zuid-Holland5,4 kWh76%Normaal
Groningen2,3 kWh34%Matig
Overijssel2,1 kWh28%Slecht
Noord-Holland2,0 kWh28%Slecht
Noord-Brabant1,8 kWh22%Slecht
Drenthe1,7 kWh24%Slecht
Flevoland1,7 kWh22%Slecht
Utrecht1,6 kWh21%Slecht
Gelderland1,2 kWh15%Slecht
Fryslân1,2 kWh17%Slecht

Alle opbrengsten gelden voor 10 panelen met samen 4 kWp, pal op het zuiden en 35 graden gekanteld; een grotere of anders gerichte installatie schaalt ongeveer evenredig mee.

Wat verklaart het verschil?

De opbrengst in Limburg ligt vandaag 6,2 kWh boven die in Fryslân. Limburg levert 6,3 keer zo veel op. Bewolking is de grote boosdoener: hoeveel uur de zon doorbreekt telt zwaarder dan de zonnestand, die in Nederland nauwelijks verschilt tussen noord en zuid.

Wat kost een kWh vandaag?

Van 05:00 tot 00:00 komt de gemiddelde prijs vandaag uit op 0,171 euro per kWh. Genoemd wordt de volledige consumentenprijs, bovenop de marktprijs dus inclusief energiebelasting, btw en de gemiddelde inkoopvergoeding van leveranciers. Het laagste tarief is er vanaf 12:45 met 0,127 euro, het hoogste vanaf 18:45 met 0,309 euro. In de zonuren is stroom gemiddeld 0,037 euro goedkoper dan over de hele dag: 0,134 euro per kWh. Dat is precies het patroon dat veel zon veroorzaakt: het aanbod drukt de prijs op het moment dat de panelen leveren, en terugleveren levert dan dus minder op dan zelf verbruiken. Voor 8,0 uur is de kale marktprijs zelfs negatief. Voor consumenten blijft de prijs door belasting en btw meestal positief, maar terugleveren levert op die uren niets op voor wie niet meer kan salderen.

Hoe we dit berekenen

Het weermodel HARMONIE AROME van het KNMI levert de verwachting, op een raster van ongeveer twee kilometer. We vragen de data op via Open-Meteo. Per provincie is één meetpunt gebruikt: de provinciehoofdstad. We rekenen de verwachte instraling op een vlak onder 35 graden om naar opbrengst met een systeemrendement van 86 procent, gecorrigeerd voor temperatuur, want een warm paneel levert minder.

Voor wat normaal is rond deze datum gebruiken we PVGIS van de Europese Commissie: 19 jaar aan gemeten instraling per locatie, op dezelfde manier omgerekend naar kWh. Zo vergelijken we vandaag en normaal met dezelfde rekenmethode en niet met twee verschillende. Houd er rekening mee dat de weersverwachting en de historische metingen twee losse modellen zijn met elk hun eigen afwijking: de percentages wijzen een richting aan en geven geen garantie.

De beoordeling is geijkt op die 19 jaar: goed is een dag die beter uitpakt dan driekwart van de vergelijkbare dagen rond dezelfde datum, zeer goed een dag die beter is dan negen op de tien. De grenzen zijn dus niet zelf gekozen.

De stroomprijzen zijn afkomstig van Dynamisch Tarief, dat de day-ahead prijzen van ENTSO-E omzet naar een consumentenprijs.

Een elektrisch kacheltje
Een elektrisch kacheltje voor bijverwarming Beeld: Donald Teel / Unsplash

Elektrische kachel steeds populairder, maar is het ook goedkoper dan gas?

Door de sterk gestegen gasprijzen zoeken steeds meer Nederlanders hun toevlucht tot elektrische kachels en verwarmende airco's. Bouwmarktketens zien de verkoop flink toenemen. Maar wie denkt met een elektrisch kacheltje automatisch goedkoper uit te zijn, kan bedrogen uitkomen.

Door Tinus Guichelaar Bijgewerkt

Uit onderzoek van het RTL Nieuwspanel blijkt dat 30 procent van de ondervraagden al langer elektrisch bijverwarmt. Nog eens 15 procent heeft sinds afgelopen winter elektrische verwarming aangeschaft of is dat van plan. Bij Gamma en Karwei werden deze maand tot dusver 82,4 procent meer elektrische kachels en verwarmingselementen verkocht dan in dezelfde periode vorig jaar.

De belangstelling hangt samen met de hoge gasprijzen. Door de onrust in het Midden-Oosten en problemen met het transport van vloeibaar aardgas (lng) zijn de prijzen opnieuw opgelopen. Consumenten betalen in oktober gemiddeld ongeveer € 1,77 per kubieke meter gas. Dat maakt alternatieven aantrekkelijk, maar elektrisch verwarmen is niet per definitie voordeliger.

Elektrische kachel vaak duurder dan cv-ketel

Een gewone elektrische kachel zet vrijwel alle verbruikte elektriciteit om in warmte. Een kachel van 2.000 watt verbruikt bij continu gebruik 2 kilowattuur per uur. Bij een stroomprijs van € 0,27 per kWh kost dat € 0,54 per uur. Wie de kachel vier uur per dag gebruikt, betaalt daarmee ongeveer € 65 per maand.

Een moderne hr-ketel haalt uit één kubieke meter aardgas ongeveer 9 kWh bruikbare warmte. Bij een gasprijs van € 1,77 kost dat circa € 0,20 per kWh warmte. De elektrische kachel komt uit op € 0,27. Voor dezelfde hoeveelheid warmte is verwarmen met gas in dit voorbeeld dus ongeveer 35 procent goedkoper.

Dat verandert wanneer slechts één kleine ruimte verwarmd hoeft te worden. Wie met een elektrisch kacheltje voorkomt dat de cv-installatie het hele huis moet verwarmen, kan alsnog besparen. Het voordeel komt dan vooral doordat minder ruimtes worden verwarmd, niet doordat de elektrische kachel efficiënter is.

Verwarmende airco veel voordeliger

Een airco die ook kan verwarmen werkt volgens een ander principe. Het apparaat haalt warmte uit de buitenlucht en kan daardoor met één kWh elektriciteit doorgaans 3 tot 4 kWh warmte leveren.

Bij dezelfde stroomprijs kost een kWh warmte dan ongeveer € 0,07 tot € 0,09. Daarmee is verwarmen met een moderne airco aanzienlijk goedkoper dan met een elektrische kachel en onder deze omstandigheden ook goedkoper dan met een cv-ketel. Bij strenge vorst neemt het rendement doorgaans wel af.

Ook zonnepanelen kunnen de kosten van elektrisch verwarmen drukken. Het probleem is dat juist in de koude wintermaanden relatief weinig zonnestroom wordt opgewekt.

Besparing hangt af van gebruik

Milieu Centraal raadt gewone elektrische kachels af als alternatief voor verwarming op aardgas. Voor plaatselijke verwarming zijn infraroodpanelen, elektrische dekens en verwarmingskussens vaak verstandiger. Die verwarmen vooral de persoon of de directe omgeving, waardoor niet een hele kamer op temperatuur hoeft te worden gebracht.

De conclusie is dat elektrisch verwarmen zeker kan lonen, maar dat het type verwarming doorslaggevend is. Een gewone elektrische kachel is goedkoop in aanschaf, maar relatief duur in gebruik. Een verwarmende airco vraagt een grotere investering, maar verbruikt voor dezelfde hoeveelheid warmte veel minder elektriciteit. Wie uitsluitend op de gasrekening let, loopt dan ook het risico dat de besparing uiteindelijk op de stroomrekening weer verdwijnt.