Nieuwsgrazer
Abonneren
Alleen in deze browser bewaard. Log in om je startpagina overal te hebben.
Verwachte zonneopbrengst per provincie op 25 oktober 2026, als percentage van de seizoensnorm
Verwachte opbrengst ten opzichte van de seizoensnorm. Eén representatief meetpunt per provincie. Beeld: Nieuwsgrazer · KNMI via Open-Meteo · PVGIS · CBS/PDOK

Matige opbrengst voor zonnepanelen – het zuiden duidelijk in het voordeel, grijs en somber

Zonnepanelen leveren zondag naar verwachting ongeveer 2,8 kWh per standaardinstallatie op, gerekend met 10 panelen van samen 4 kWp. Ten opzichte van een normale dag rond deze datum is dat 38 procent, ofwel een tegenvallende dag voor de tijd van het jaar. In het zuiden van het land is de opbrengst duidelijk hoger. De opbrengst is het hoogst in Limburg, Zeeland en Zuid-Holland en het laagst in Fryslân en Gelderland, waar bewolking de zon verdringt.

Door NieuwsGrazer Bijgewerkt

Over de afgelopen 19 jaar, dus 228 maanden, is vastgelegd hoeveel zon er in Nederland scheen. Ten opzichte van een gemiddelde 25 oktober is dat 62 procent minder. Van de vergelijkbare dagen in die periode leverde 11 procent minder op. De cijfers gelden voor een gestandaardiseerde installatie van 10 panelen, samen 4 kWp, op het zuiden.

Weersverwachting vandaag

Het wordt zondag overdag somber en vrijwel zonder zon. Het zonnigst wordt het rond Middelburg met ongeveer 5 uur, het minst zonnig rond 's-Hertogenbosch met minder dan een uur. De middagtemperatuur ligt tussen de 11 en 13 graden. Geen enkele provincie blijft droog: er valt flink wat regen (plaatselijk tot ongeveer 19 millimeter).

Dit levert elke provincie op

In de tabel hieronder is te zien hoe de provincies er vandaag voor staan:

RegioVerwachte opbrengstT.o.v. normaalBeoordeling
Limburg7,4 kWh88%Normaal
Zeeland5,9 kWh76%Normaal
Zuid-Holland5,4 kWh76%Normaal
Groningen2,3 kWh34%Matig
Overijssel2,1 kWh28%Slecht
Noord-Holland2,0 kWh28%Slecht
Noord-Brabant1,8 kWh22%Slecht
Drenthe1,7 kWh24%Slecht
Flevoland1,7 kWh22%Slecht
Utrecht1,6 kWh21%Slecht
Gelderland1,2 kWh15%Slecht
Fryslân1,2 kWh17%Slecht

Alle opbrengsten gelden voor 10 panelen met samen 4 kWp, pal op het zuiden en 35 graden gekanteld; een grotere of anders gerichte installatie schaalt ongeveer evenredig mee.

Wat verklaart het verschil?

De opbrengst in Limburg ligt vandaag 6,2 kWh boven die in Fryslân. Limburg levert 6,3 keer zo veel op. Bewolking is de grote boosdoener: hoeveel uur de zon doorbreekt telt zwaarder dan de zonnestand, die in Nederland nauwelijks verschilt tussen noord en zuid.

Wat kost een kWh vandaag?

Van 05:00 tot 00:00 komt de gemiddelde prijs vandaag uit op 0,171 euro per kWh. Genoemd wordt de volledige consumentenprijs, bovenop de marktprijs dus inclusief energiebelasting, btw en de gemiddelde inkoopvergoeding van leveranciers. Het laagste tarief is er vanaf 12:45 met 0,127 euro, het hoogste vanaf 18:45 met 0,309 euro. In de zonuren is stroom gemiddeld 0,037 euro goedkoper dan over de hele dag: 0,134 euro per kWh. Dat is precies het patroon dat veel zon veroorzaakt: het aanbod drukt de prijs op het moment dat de panelen leveren, en terugleveren levert dan dus minder op dan zelf verbruiken. Voor 8,0 uur is de kale marktprijs zelfs negatief. Voor consumenten blijft de prijs door belasting en btw meestal positief, maar terugleveren levert op die uren niets op voor wie niet meer kan salderen.

Hoe we dit berekenen

Het weermodel HARMONIE AROME van het KNMI levert de verwachting, op een raster van ongeveer twee kilometer. We vragen de data op via Open-Meteo. Per provincie is één meetpunt gebruikt: de provinciehoofdstad. We rekenen de verwachte instraling op een vlak onder 35 graden om naar opbrengst met een systeemrendement van 86 procent, gecorrigeerd voor temperatuur, want een warm paneel levert minder.

Voor wat normaal is rond deze datum gebruiken we PVGIS van de Europese Commissie: 19 jaar aan gemeten instraling per locatie, op dezelfde manier omgerekend naar kWh. Zo vergelijken we vandaag en normaal met dezelfde rekenmethode en niet met twee verschillende. Houd er rekening mee dat de weersverwachting en de historische metingen twee losse modellen zijn met elk hun eigen afwijking: de percentages wijzen een richting aan en geven geen garantie.

De beoordeling is geijkt op die 19 jaar: goed is een dag die beter uitpakt dan driekwart van de vergelijkbare dagen rond dezelfde datum, zeer goed een dag die beter is dan negen op de tien. De grenzen zijn dus niet zelf gekozen.

De stroomprijzen zijn afkomstig van Dynamisch Tarief, dat de day-ahead prijzen van ENTSO-E omzet naar een consumentenprijs.

Zonnepanelen vandaag: 1,7 kWh verwacht, vooral in het zuiden

Een standaardinstallatie van 4 kWp levert zondag naar verwachting ongeveer 1,7 kWh op. Het zuiden van het land is duidelijk in het voordeel. De gunstigste omstandigheden zijn er in Zeeland, Gelderland en Utrecht; in Groningen en Drenthe drukt bewolking de opbrengst.

Door NieuwsGrazer Bijgewerkt

Zonnepanelen in Nederland leveren zondag naar verwachting ongeveer 1,7 kWh op voor een gestandaardiseerde installatie van tien panelen, samen 4 kWp, op het zuiden. Het zuiden van het land is duidelijk in het voordeel. De gunstigste omstandigheden zijn er in Zeeland, Gelderland en Utrecht; in Groningen en Drenthe drukt bewolking de opbrengst.

Verwachte opbrengst per provincie

RegioVerwachte opbrengstT.o.v. normaalBeoordeling
Zeeland6,5 kWh––
Gelderland3,3 kWh––
Utrecht1,6 kWh––
Noord-Brabant1,5 kWh––
Limburg1,4 kWh––
Overijssel1,1 kWh––
Flevoland1,1 kWh––
Zuid-Holland1,0 kWh––
Noord-Holland1,0 kWh––
Fryslân0,7 kWh––
Drenthe0,6 kWh––
Groningen0,4 kWh––

Opbrengst per dag voor 10 panelen samen 4,0 kWp, pal op het zuiden, onder een hoek van 35 graden. Een grotere of anders gerichte installatie schaalt ongeveer evenredig mee.

Waar zit het verschil

Tussen Zeeland en Groningen zit vandaag een verschil van 6,1 kWh: Zeeland levert 16,0 keer zo veel op. Dat verschil komt vrijwel helemaal door bewolking: het aantal uren zon telt zwaarder dan de stand van de zon, die over een land van deze omvang nauwelijks varieert.

Wat kost stroom vandaag

Tussen 05:00 en 00:00 kost stroom vandaag gemiddeld 0,377 euro per kWh. Dat is de all-in consumentenprijs: marktprijs plus energiebelasting, btw en de gemiddelde inkoopvergoeding van leveranciers. Het goedkoopste kwartier begint om 05:30 met 0,285 euro; het duurste om 18:45 met 0,505 euro. Tijdens de zonuren ligt de prijs gemiddeld 0,010 euro lager dan over de hele dag, op 0,367 euro. Dat is precies het patroon dat veel zon veroorzaakt: het aanbod drukt de prijs op het moment dat de panelen leveren, en terugleveren levert dan dus minder op dan zelf verbruiken.

Hoe we dit berekenen

De verwachting komt van het weermodel HARMONIE AROME van het KNMI, op een raster van ongeveer twee kilometer, opgevraagd via Open-Meteo. Per provincie is één meetpunt gebruikt: de provinciehoofdstad. Uit de verwachte instraling op een vlak onder 35 graden volgt de opbrengst met een systeemrendement van 86 procent en een temperatuurcorrectie, want een warm paneel levert minder.

Stroomprijzen komen van Dynamisch Tarief, dat de day-ahead prijzen van ENTSO-E vertaalt naar een consumentenprijs.

Ellende weer begonnen
Beeld: Zettelmeyer / TractorFan

Ernstige droogte in Engeland houdt aan: boeren vrezen voor watervoorraden

De droogte in Engeland blijft aanhouden. In zes graafschappen in het zuiden is inmiddels officieel sprake van ernstige droogte. Na een uitzonderlijk droge lente en zomer zijn de waterstanden in verschillende reservoirs tot minder dan 20% gedaald. Voor de landbouw zijn de gevolgen groot: lagere graanopbrengsten, tekorten aan ruwvoer en toenemende beperkingen bij beregening.

Door Tinus Guichelaar Bijgewerkt

De Britse milieuautoriteit Environment Agency heeft op donderdag 15 oktober ernstige droogte uitgeroepen in Cornwall, Devon, Dorset, Somerset, East Sussex en West Sussex. Het zuidoosten en zuidwesten van Engeland beleefden de droogste periode van april tot en met september in meer dan honderd jaar.

De problemen stapelden zich gedurende de zomer op. In augustus verkeerde al ruim 71% van Engeland officieel in droogte. De rest van het land had toen de status van langdurig droog weer. Juli was volgens de Britse overheid de droogste julimaand sinds het begin van de metingen in 1836. Gemiddeld viel slechts 10% van de normale hoeveelheid neerslag. In Zuidoost-Engeland was dat zelfs maar 1%.

Graanoogst viel tegen

De droogte heeft de Britse landbouw inmiddels flink geraakt. Door het warme en droge weer begon de graanoogst uitzonderlijk vroeg. In Zuid- en Oost-Engeland waren akkerbouwers twee tot drie weken eerder aan het dorsen dan gebruikelijk.

Volgens de eerste oogstinventarisatie van landbouworganisatie AHDB kwam de gemiddelde opbrengst van wintertarwe in augustus uit op 6,8 ton per hectare, 13% onder het vijfjarig gemiddelde. Vooral op lichtere gronden vielen de opbrengsten tegen. De kwaliteit van de tarwe was over het algemeen wel goed, met hoge hectolitergewichten en relatief hoge eiwitgehalten.

Ook de ruwvoervoorziening kwam onder druk te staan. Door de droogte bleven graangewassen kort, waardoor minder stro beschikbaar kwam. Tegelijkertijd viel de grasgroei in verschillende regio’s grotendeels stil. Sommige melkvee- en vleesveehouders moesten daardoor al in de zomer hun wintervoorraad aanspreken.

Waterreservoirs bijna leeg

De watertekorten zijn sindsdien verder opgelopen. Het Ardingly Reservoir in West Sussex is nog maar voor 20% gevuld, terwijl het Wimbleball Reservoir in Devon op slechts 18% staat.

Vooral in landbouwgebieden zoals East Anglia levert de beperkte beschikbaarheid van irrigatiewater problemen op. Telers van aardappelen, groenten en andere beregeningsafhankelijke gewassen hebben te maken met toenemende druk op de watervoorziening.

De Environment Agency heeft aangekondigd extra controles uit te voeren bij boeren en bedrijven die water onttrekken aan grond- en oppervlaktewater. Daarbij wordt gecontroleerd of zij binnen de vergunde hoeveelheden blijven.

Herstel kan maanden duren

Volgens de National Drought Group is ongeveer 120% van de normale winterneerslag nodig om de watervoorraden weer op peil te brengen. Zelfs bij gemiddelde neerslag kunnen delen van Devon, Cornwall en East Anglia tot maart volgend jaar met droogte blijven kampen.

De Britse boerenorganisatie NFU dringt daarom aan op meer mogelijkheden voor wateropslag op landbouwbedrijven. De organisatie wil belastingvoordelen voor investeringen in reservoirs, duidelijkheid over subsidies en minder belemmeringen bij vergunningverlening. Ook moeten boeren volgens de NFU meer water kunnen opslaan wanneer dat beschikbaar is.

De droogte van 2026 staat niet op zichzelf. Engeland kampte ook in 2022 en 2025 met ernstige droogte. Het is daarmee het derde droogtejaar in vijf jaar tijd. Volgens de NFU onderstreept dit de noodzaak om landbouwbedrijven beter voor te bereiden op langdurige perioden van waterschaarste.

Bronnen