Nieuwsgrazer
Abonneren
Alleen in deze browser bewaard. Log in om je startpagina overal te hebben.
Verwachte zonneopbrengst per provincie op 24 oktober 2026, als percentage van de seizoensnorm
Verwachte opbrengst ten opzichte van de seizoensnorm. Eén representatief meetpunt per provincie. Beeld: Nieuwsgrazer · KNMI via Open-Meteo · PVGIS · CBS/PDOK

Normale zonnedag voor de tijd van het jaar, zonnig rond 's-Hertogenbosch, grijs rond Assen

Zonnepanelen leveren zaterdag naar verwachting ongeveer 7,1 kWh per standaardinstallatie op, gerekend met 10 panelen van samen 4 kWp. Vergeleken met een gemiddelde dag rond deze tijd van het jaar ligt de opbrengst op 93 procent: binnen de normale marges voor de tijd van het jaar. In het zuiden van het land is de opbrengst duidelijk hoger. De opbrengst is het hoogst in Limburg, Noord-Brabant en Zuid-Holland en het laagst in Groningen en Drenthe, waar bewolking de zon verdringt.

Door NieuwsGrazer Bijgewerkt

Als maatstaf nemen we de zoninstraling van de afgelopen 19 jaar (228 maanden). Daarmee zit de verwachting 7 procent onder wat een gemiddelde 24 oktober oplevert. Vergelijkbare dagen leverden in de afgelopen 19 jaar in 49 procent van de gevallen minder op. We rekenen met één standaardinstallatie: 10 panelen, samen 4 kWp, op het zuiden.

Wat doet het weer vandaag?

Overdag is het zaterdag wisselend bewolkt, met regelmatig een zonnige periode. Rond 's-Hertogenbosch zijn de meeste zonuren te verwachten (ongeveer 6 uur), rond Assen de minste (ongeveer 1 uur). Het kwik stijgt naar 12 tot 13 graden. Het hele land krijgt te maken met veel regen (lokaal tot zo'n 28 millimeter).

Verwachte opbrengst per provincie

De opbrengst varieert uiteraard per provincie, zoals we hier zien:

RegioVerwachte opbrengstT.o.v. normaalBeoordeling
Limburg11,2 kWh133%Normaal
Noord-Brabant10,0 kWh121%Normaal
Zuid-Holland9,4 kWh129%Normaal
Noord-Holland9,1 kWh124%Normaal
Utrecht8,3 kWh108%Normaal
Flevoland6,9 kWh89%Normaal
Zeeland6,9 kWh87%Normaal
Gelderland6,7 kWh86%Normaal
Overijssel5,8 kWh77%Normaal
Fryslân4,5 kWh64%Normaal
Drenthe3,0 kWh43%Matig
Groningen2,9 kWh43%Matig

Let op: de tabel gaat uit van 10 panelen (4 kWp) pal op het zuiden onder 35 graden, per dag. Een grotere of anders gerichte installatie schaalt ongeveer evenredig mee.

Waar zit het verschil

De opbrengst in Limburg ligt vandaag 8,3 kWh boven die in Groningen. Limburg levert 3,8 keer zo veel op. Het ligt niet aan de stand van de zon, die over zo'n klein land bijna overal gelijk is, maar aan het aantal zonuren en dus aan de bewolking.

Wat kost een kWh vandaag?

Gemiddeld kost een kWh stroom vandaag 0,178 euro, gerekend tussen 05:00 en 00:00. Genoemd wordt de volledige consumentenprijs, bovenop de marktprijs dus inclusief energiebelasting, btw en de gemiddelde inkoopvergoeding van leveranciers. Het goedkoopste kwartier begint om 13:45 met 0,137 euro; het duurste om 19:00 met 0,273 euro. In de zonuren is stroom gemiddeld 0,022 euro goedkoper dan over de hele dag: 0,156 euro per kWh. Dat is precies het patroon dat veel zon veroorzaakt: het aanbod drukt de prijs op het moment dat de panelen leveren, en terugleveren levert dan dus minder op dan zelf verbruiken.

De berekening achter de cijfers

Het weermodel HARMONIE AROME van het KNMI levert de verwachting, op een raster van ongeveer twee kilometer. We vragen de data op via Open-Meteo. Per provincie nemen we de provinciehoofdstad als enig meetpunt. We rekenen de verwachte instraling op een vlak onder 35 graden om naar opbrengst met een systeemrendement van 86 procent, gecorrigeerd voor temperatuur, want een warm paneel levert minder.

Voor wat normaal is rond deze datum gebruiken we PVGIS van de Europese Commissie: 19 jaar aan gemeten instraling per locatie, op dezelfde manier omgerekend naar kWh. Daarmee is de verhouding tussen vandaag en normaal niet vertekend door twee verschillende rekenmethodes. Houd er rekening mee dat de weersverwachting en de historische metingen twee losse modellen zijn met elk hun eigen afwijking: de percentages wijzen een richting aan en geven geen garantie.

De beoordeling is geijkt op die 19 jaar: goed is een dag die beter uitpakt dan driekwart van de vergelijkbare dagen rond dezelfde datum, zeer goed een dag die beter is dan negen op de tien. De grenzen zijn dus niet zelf gekozen.

Voor de stroomprijzen gebruiken we Dynamisch Tarief, dat de day-ahead prijzen van ENTSO-E vertaalt naar wat een consument betaalt.

Interior of the House of Representatives of the Netherlands
Beeld: Sisyfus / Wikimedia Commons

Van Essen wijst alternatief stikstofplan Landbouw Alliantie nu al af, maar wil wel in gesprek

Het alternatieve stikstofplan van de Landbouw Alliantie is nog maar net gepresenteerd, maar landbouwminister Jaimi van Essen heeft de belangrijkste voorstellen al van de hand gewezen. De minister wil binnenkort wel met de betrokken boerenorganisaties om tafel, al maakt hij op voorhand duidelijk dat zijn eigen stikstofplannen niet ter discussie staan.

Door Tinus Guichelaar Bijgewerkt

De Landbouw Alliantie, waarin Agractie, NMV, NVP en DDB samenwerken, presenteerde dinsdagmiddag in Den Haag een alternatief voor het stikstofbeleid van het kabinet. De organisaties willen de vergunningverlening weer op gang brengen zonder de ingrijpende maatregelen die volgens hen tot een forse krimp van de veestapel zullen leiden.

Het hele plan is hier te lezen.

Een belangrijk onderdeel is de invoering van een stikstofdrempelwaarde naar Duits voorbeeld. Daarnaast stelt de alliantie voor om zogenoemde significantiestroken van 250 meter rond stikstofgevoelige natuur in te voeren. Binnen deze stroken zouden strengere vergunningseisen gelden. Het kabinet gaat uit van zones van 500 tot 1.000 meter.

De alliantie wil bovendien dat de staat van de natuur opnieuw wordt beoordeeld, met meer aandacht voor feitelijke waarnemingen en andere oorzaken van natuurproblemen, zoals waterkwaliteit en invasieve soorten. Volgens de organisaties ligt in het huidige beleid te veel nadruk op stikstofberekeningen.

Minister houdt z'n poot stijf

Van Essen laat er weinig twijfel over bestaan hoe hij tegen het alternatief aankijkt. Volgens hem zijn de verschillen met de Landbouw Alliantie fundamenteel en bieden de voorgestelde versoepelingen geen oplossing voor de vastgelopen vergunningverlening.

"Nederland komt niet van het slot door de maatregelen af te zwakken op de plekken waar de natuur die het hardst nodig heeft en tegelijkertijd de regels voor vergunningverlening te versoepelen", aldus de minister.

Toch wil Van Essen met de organisaties in gesprek. Dat de partijen fundamenteel anders denken, maakt een gesprek volgens hem niet minder waardevol. Veel onderhandelingsruimte lijkt er alleen niet te zijn. De minister benadrukt dat het maatregelenpakket dat het kabinet voor de zomer presenteerde, de basis blijft waarop verder wordt gewerkt.

Daarmee lijkt de uitkomst van het overleg op voorhand dus al wel vast te staan: de Landbouw Alliantie mag haar voorstellen toelichten, maar de minister is niet van plan er iets mee te doen.

Discussie op Prikkebord

23 reacties
  • P

    pieta ·

    @producent Volgens een artikel wat Agractie deelt op Facebook is een aanpassing van 85% gras/rustgewassen op zand ook waarschijnlijk. Bron van artikel is de…

  • P

    producent ·

    @Sander O even cda bellen jan. Die gingen ons toch redden 👍 Heeft hij waarschijnlijk gedaan.…

  • R

    rene-de-jong ·

    additionaliteit Additionaliteit is vooral het punt bij vergunning verlening dat alles naar natuur moet. Plan 'konijnen' is voor zover ik het kan beoordelen…

H2L Robotics Selector225 op AgroTechniek en GroenTechniek 2026
Beeld: Ingezonden foto / TractorFan

Zonder betere vergoeding voor boeren stokt de verduurzaming

Boeren en tuinders verdienen de extra kosten van verduurzaming lang niet altijd terug. Vooral biologische bedrijven hebben moeite om hun hogere productiekosten te compenseren. Dat blijkt uit de vijfde Agro-Nutri Monitor, die Wageningen Social & Economic Research heeft uitgevoerd in opdracht van de Autoriteit Consument & Markt (ACM). LTO Nederland ziet in de uitkomsten een bevestiging dat verdere verduurzaming alleen mogelijk is met een gezond verdienmodel.

Door Tinus Guichelaar

Voor het onderzoek zijn de prijzen, kosten en winstmarges van aardappelen, appels, tomaten, melk, varkensvlees en vollegrondsgroenten onderzocht. Daarbij is onderscheid gemaakt tussen reguliere producten, biologische producten en producten met duurzaamheidskeurmerken zoals Beter Leven en On the way to PlanetProof. De financiële resultaten hebben voornamelijk betrekking op 2024.

Biologische landbouw onder druk

De onderzoekers constateren dat biologische boeren gemiddeld onvoldoende verdienen om alle kosten, inclusief een vergoeding voor hun eigen arbeid en vermogen, te dekken. Hoewel de kasstroom doorgaans positief is, blijft de rentabiliteit achter bij die van reguliere bedrijven.

Dat komt onder meer door lagere opbrengsten per hectare of per dier, hogere productierisico's en de relatief kleine omvang van biologische bedrijven. Biologische producten zijn in de supermarkt gemiddeld 20 tot 25 procent duurder dan niet-biologische alternatieven. Bij varkensvlees loopt dat verschil op tot ongeveer 60 procent, waardoor de vraag achterblijft.

Bij andere duurzaamheidskeurmerken is het beeld gunstiger. Melkveehouders en varkenshouders die volgens aanvullende duurzaamheidseisen produceren, behalen gemiddeld zelfs een beter rendement dan reguliere bedrijven. Dat komt mede doordat er afspraken bestaan over de vergoeding van extra kosten. Toch zijn de verschillen tussen individuele bedrijven groot en krijgt niet iedere ondernemer zijn meerkosten volledig terug.

Duurzaamheidsvergoeding bereikt boer niet altijd

Volgens de onderzoekers is vooral bij groenten en fruit onduidelijk of vergoedingen voor duurzaamheidsinspanningen daadwerkelijk bij de producent terechtkomen. De voedselketen kent meerdere schakels en de extra vergoeding wordt niet altijd afzonderlijk geregistreerd.

Ook brengt verduurzaming extra risico's met zich mee. Beperkingen op gewasbeschermingsmiddelen kunnen leiden tot lagere opbrengsten of afgekeurde producten. Daarnaast ervaren boeren de hoge kosten van certificering, administratie en controles terecht als belemmeringen.

De monitor laat verder zien dat Nederlandse producten met aanvullende duurzaamheidskeurmerken in het buitenland niet vanzelfsprekend een hogere prijs opleveren. Producten worden daar regelmatig als reguliere producten verkocht, zonder vergoeding voor de extra inspanningen.

LTO wil gezamenlijke verantwoordelijkheid

LTO Nederland herkent de conclusies en waarschuwt dat de duurzaamheidsdoelstellingen voor 2030 uit zicht raken als aanvullende maatregelen uitblijven. Volgens de belangenorganisatie kan de rekening voor verduurzaming niet uitsluitend bij boeren en tuinders worden neergelegd.

LTO pleit voor een sterkere onderhandelingspositie van boeren in de voedselketen, meer investeringen in innovatie, digitalisering en robotisering en publieke ondersteuning voor maatschappelijke prestaties die niet door de markt worden betaald.

Daarbij wijst de organisatie op het belang van het Gemeenschappelijk Landbouwbeleid (GLB). Ook moet volgens LTO worden voorkomen dat Nederlandse boeren moeten concurreren met geïmporteerde producten die niet aan vergelijkbare eisen voor duurzaamheid, dierenwelzijn en voedselveiligheid voldoen.

Een algemene verhoging van consumentenprijzen is volgens LTO niet vanzelfsprekend de oplossing. De organisatie vindt dat overheid, supermarkten, verwerkende industrie en andere ketenpartijen gezamenlijk moeten bijdragen aan de financiering van verduurzaming.

De uitkomsten van de Agro-Nutri Monitor laten daarmee een uiteenlopend beeld zien: verduurzaming kan voor boeren financieel aantrekkelijk zijn wanneer goede prijsafspraken bestaan, maar zonder voldoende vergoeding en beheersing van de risico's blijft verdere omschakeling voor veel bedrijven moeilijk.

Bron

Discussie op Prikkebord

Nog geen reacties. Wat vind jij hiervan? Deel je ervaring of stel een vraag.