Nieuwsgrazer
Abonneren
Alleen in deze browser bewaard. Log in om je startpagina overal te hebben.
Verwachte zonneopbrengst per provincie op 21 oktober 2026, als percentage van de seizoensnorm
Verwachte opbrengst ten opzichte van de seizoensnorm. Eén representatief meetpunt per provincie. Beeld: Nieuwsgrazer · KNMI via Open-Meteo · PVGIS · CBS/PDOK

Zonnestroom op normaal niveau voor de tijd van het jaar – zacht, tot 14 graden

Het is voor woensdag de verwachting dat een standaardinstallatie van 10 zonnepanelen (4 kWp) ongeveer 5,4 kWh op zal leveren. Ten opzichte van een normale dag rond deze datum is dat 67 procent, ofwel een gewone dag voor de tijd van het jaar. Het noorden doet het vandaag beter dan het zuiden. Wie zijn panelen in Groningen, Drenthe en Fryslân heeft liggen, haalt het meeste uit de dag; in Zeeland en Zuid-Holland is dat door bewolking minder.

Door NieuwsGrazer

Als basis dienen 19 jaar aan zonnegegevens, oftewel 228 maanden aan data. Dat ligt 33 procent onder het gemiddelde van 21 oktober. Van de vergelijkbare dagen in die periode leverde 33 procent minder op. Het gaat steeds om dezelfde opstelling: 10 panelen van samen 4 kWp, op het zuiden.

Zo wordt het weer vandaag

Overdag is het woensdag grotendeels bewolkt met een enkele zonnige opklaring. Het zonnigst wordt het rond Groningen met ongeveer 7 uur, het minst zonnig rond Middelburg met minder dan een uur. Het hele land krijgt te maken met af en toe een bui (lokaal tot zo'n 4 millimeter). De temperatuur loopt in de middag op tot 12 à 14 graden.

De opbrengst in elke provincie

Als we kijken naar de opbrengst per provincie, dan is dit het beeld:

RegioVerwachte opbrengstT.o.v. normaalBeoordeling
Groningen9,2 kWh126%Normaal
Drenthe9,2 kWh121%Normaal
Fryslân8,1 kWh108%Normaal
Overijssel7,5 kWh92%Normaal
Flevoland6,5 kWh79%Normaal
Gelderland5,5 kWh67%Normaal
Utrecht4,4 kWh54%Normaal
Noord-Brabant3,7 kWh43%Matig
Noord-Holland3,0 kWh39%Matig
Limburg3,0 kWh33%Matig
Zuid-Holland2,3 kWh29%Slecht
Zeeland2,0 kWh24%Slecht

De getallen gelden per dag voor 10 panelen met samen 4 kWp, pal op het zuiden en onder een hoek van 35 graden. Een grotere of anders gerichte installatie schaalt ongeveer evenredig mee.

Het verschil tussen de provincies

Tussen Groningen en Zeeland zit vandaag een verschil van 7,2 kWh. Groningen levert 4,6 keer zo veel op. Dat verschil komt vrijwel helemaal door bewolking: het aantal uren zon telt zwaarder dan de stand van de zon, die over een land van deze omvang nauwelijks varieert.

Zo staat de stroomprijs er vandaag voor

Over de periode van 05:00 tot 00:00 betaalt een consument vandaag gemiddeld 0,387 euro per kWh. Het gaat om de all-in prijs voor consumenten, dus inclusief marktprijs, energiebelasting, btw en de gemiddelde inkoopvergoeding van leveranciers. Het kwartier dat om 13:00 begint is het goedkoopst (0,299 euro), dat van 08:00 het duurst (0,467 euro). Tijdens de zonuren ligt de prijs gemiddeld 0,012 euro lager dan over de hele dag, op 0,376 euro. Dat past bij een zonnige dag: het aanbod van zonnestroom drukt de prijs juist wanneer de panelen leveren, waardoor zelf verbruiken meer oplevert dan terugleveren.

De berekening achter de cijfers

De cijfers zijn afkomstig uit het KNMI-weermodel HARMONIE AROME (raster van ongeveer twee kilometer), opgevraagd via Open-Meteo. Per provincie is één meetpunt gebruikt: de provinciehoofdstad. De opbrengst volgt uit de verwachte instraling op een vlak onder 35 graden, met een systeemrendement van 86 procent en een temperatuurcorrectie: een warm paneel levert minder.

PVGIS van de Europese Commissie levert de maatstaf: 19 jaar aan gemeten instraling per locatie, met dezelfde omrekening naar kWh als de verwachting. Daardoor vergelijkt de verhouding tussen vandaag en normaal niet twee verschillende rekenmethodes. De verwachting en de historische metingen blijven twee losse modellen met elk hun eigen afwijking. Zie de percentages dan ook als een richting, niet als een garantie.

De schaal van de beoordeling komt uit die 19 jaar: een dag heet goed als hij beter is dan driekwart van de vergelijkbare dagen rond dezelfde datum, en zeer goed als hij beter is dan negen op de tien. Die grenzen komen uit de data.

Voor de stroomprijzen gebruiken we Dynamisch Tarief, dat de day-ahead prijzen van ENTSO-E vertaalt naar wat een consument betaalt.

Een elektrisch kacheltje
Een elektrisch kacheltje voor bijverwarming Beeld: Donald Teel / Unsplash

Elektrische kachel steeds populairder, maar is het ook goedkoper dan gas?

Door de sterk gestegen gasprijzen zoeken steeds meer Nederlanders hun toevlucht tot elektrische kachels en verwarmende airco's. Bouwmarktketens zien de verkoop flink toenemen. Maar wie denkt met een elektrisch kacheltje automatisch goedkoper uit te zijn, kan bedrogen uitkomen.

Door Tinus Guichelaar

Uit onderzoek van het RTL Nieuwspanel blijkt dat 30 procent van de ondervraagden al langer elektrisch bijverwarmt. Nog eens 15 procent heeft sinds afgelopen winter elektrische verwarming aangeschaft of is dat van plan. Bij Gamma en Karwei werden deze maand tot dusver 82,4 procent meer elektrische kachels en verwarmingselementen verkocht dan in dezelfde periode vorig jaar.

De belangstelling hangt samen met de hoge gasprijzen. Door de onrust in het Midden-Oosten en problemen met het transport van vloeibaar aardgas (lng) zijn de prijzen opnieuw opgelopen. Consumenten betalen in oktober gemiddeld ongeveer € 1,77 per kubieke meter gas. Dat maakt alternatieven aantrekkelijk, maar elektrisch verwarmen is niet per definitie voordeliger.

Elektrische kachel vaak duurder dan cv-ketel

Een gewone elektrische kachel zet vrijwel alle verbruikte elektriciteit om in warmte. Een kachel van 2.000 watt verbruikt bij continu gebruik 2 kilowattuur per uur. Bij een stroomprijs van € 0,27 per kWh kost dat € 0,54 per uur. Wie de kachel vier uur per dag gebruikt, betaalt daarmee ongeveer € 65 per maand.

Een moderne hr-ketel haalt uit één kubieke meter aardgas ongeveer 9 kWh bruikbare warmte. Bij een gasprijs van € 1,77 kost dat circa € 0,20 per kWh warmte. De elektrische kachel komt uit op € 0,27. Voor dezelfde hoeveelheid warmte is verwarmen met gas in dit voorbeeld dus ongeveer 35 procent goedkoper.

Dat verandert wanneer slechts één kleine ruimte verwarmd hoeft te worden. Wie met een elektrisch kacheltje voorkomt dat de cv-installatie het hele huis moet verwarmen, kan alsnog besparen. Het voordeel komt dan vooral doordat minder ruimtes worden verwarmd, niet doordat de elektrische kachel efficiënter is.

Verwarmende airco veel voordeliger

Een airco die ook kan verwarmen werkt volgens een ander principe. Het apparaat haalt warmte uit de buitenlucht en kan daardoor met één kWh elektriciteit doorgaans 3 tot 4 kWh warmte leveren.

Bij dezelfde stroomprijs kost een kWh warmte dan ongeveer € 0,07 tot € 0,09. Daarmee is verwarmen met een moderne airco aanzienlijk goedkoper dan met een elektrische kachel en onder deze omstandigheden ook goedkoper dan met een cv-ketel. Bij strenge vorst neemt het rendement doorgaans wel af.

Ook zonnepanelen kunnen de kosten van elektrisch verwarmen drukken. Het probleem is dat juist in de koude wintermaanden relatief weinig zonnestroom wordt opgewekt.

Besparing hangt af van gebruik

Milieu Centraal raadt gewone elektrische kachels af als alternatief voor verwarming op aardgas. Voor plaatselijke verwarming zijn infraroodpanelen, elektrische dekens en verwarmingskussens vaak verstandiger. Die verwarmen vooral de persoon of de directe omgeving, waardoor niet een hele kamer op temperatuur hoeft te worden gebracht.

De conclusie is dat elektrisch verwarmen zeker kan lonen, maar dat het type verwarming doorslaggevend is. Een gewone elektrische kachel is goedkoop in aanschaf, maar relatief duur in gebruik. Een verwarmende airco vraagt een grotere investering, maar verbruikt voor dezelfde hoeveelheid warmte veel minder elektriciteit. Wie uitsluitend op de gasrekening let, loopt dan ook het risico dat de besparing uiteindelijk op de stroomrekening weer verdwijnt.