Nieuwsgrazer
Abonneren
Alleen in deze browser bewaard. Log in om je startpagina overal te hebben.
Verwachte zonneopbrengst per provincie op 21 oktober 2026, als percentage van de seizoensnorm
Verwachte opbrengst ten opzichte van de seizoensnorm. Eén representatief meetpunt per provincie. Beeld: Nieuwsgrazer · KNMI via Open-Meteo · PVGIS · CBS/PDOK

Zonnestroom op normaal niveau voor de tijd van het jaar – zacht, tot 14 graden

Het is voor woensdag de verwachting dat een standaardinstallatie van 10 zonnepanelen (4 kWp) ongeveer 5,4 kWh op zal leveren. Ten opzichte van een normale dag rond deze datum is dat 67 procent, ofwel een gewone dag voor de tijd van het jaar. Het noorden doet het vandaag beter dan het zuiden. Wie zijn panelen in Groningen, Drenthe en Fryslân heeft liggen, haalt het meeste uit de dag; in Zeeland en Zuid-Holland is dat door bewolking minder.

Door NieuwsGrazer Bijgewerkt

Als basis dienen 19 jaar aan zonnegegevens, oftewel 228 maanden aan data. Dat ligt 33 procent onder het gemiddelde van 21 oktober. Van de vergelijkbare dagen in die periode leverde 33 procent minder op. Het gaat steeds om dezelfde opstelling: 10 panelen van samen 4 kWp, op het zuiden.

Zo wordt het weer vandaag

Overdag is het woensdag grotendeels bewolkt met een enkele zonnige opklaring. Het zonnigst wordt het rond Groningen met ongeveer 7 uur, het minst zonnig rond Middelburg met minder dan een uur. Het hele land krijgt te maken met af en toe een bui (lokaal tot zo'n 4 millimeter). De temperatuur loopt in de middag op tot 12 à 14 graden.

De opbrengst in elke provincie

Als we kijken naar de opbrengst per provincie, dan is dit het beeld:

RegioVerwachte opbrengstT.o.v. normaalBeoordeling
Groningen9,2 kWh126%Normaal
Drenthe9,2 kWh121%Normaal
Fryslân8,1 kWh108%Normaal
Overijssel7,5 kWh92%Normaal
Flevoland6,5 kWh79%Normaal
Gelderland5,5 kWh67%Normaal
Utrecht4,4 kWh54%Normaal
Noord-Brabant3,7 kWh43%Matig
Noord-Holland3,0 kWh39%Matig
Limburg3,0 kWh33%Matig
Zuid-Holland2,3 kWh29%Slecht
Zeeland2,0 kWh24%Slecht

De getallen gelden per dag voor 10 panelen met samen 4 kWp, pal op het zuiden en onder een hoek van 35 graden. Een grotere of anders gerichte installatie schaalt ongeveer evenredig mee.

Het verschil tussen de provincies

Tussen Groningen en Zeeland zit vandaag een verschil van 7,2 kWh. Groningen levert 4,6 keer zo veel op. Dat verschil komt vrijwel helemaal door bewolking: het aantal uren zon telt zwaarder dan de stand van de zon, die over een land van deze omvang nauwelijks varieert.

Zo staat de stroomprijs er vandaag voor

Over de periode van 05:00 tot 00:00 betaalt een consument vandaag gemiddeld 0,387 euro per kWh. Het gaat om de all-in prijs voor consumenten, dus inclusief marktprijs, energiebelasting, btw en de gemiddelde inkoopvergoeding van leveranciers. Het kwartier dat om 13:00 begint is het goedkoopst (0,299 euro), dat van 08:00 het duurst (0,467 euro). Tijdens de zonuren ligt de prijs gemiddeld 0,012 euro lager dan over de hele dag, op 0,376 euro. Dat past bij een zonnige dag: het aanbod van zonnestroom drukt de prijs juist wanneer de panelen leveren, waardoor zelf verbruiken meer oplevert dan terugleveren.

De berekening achter de cijfers

De cijfers zijn afkomstig uit het KNMI-weermodel HARMONIE AROME (raster van ongeveer twee kilometer), opgevraagd via Open-Meteo. Per provincie is één meetpunt gebruikt: de provinciehoofdstad. De opbrengst volgt uit de verwachte instraling op een vlak onder 35 graden, met een systeemrendement van 86 procent en een temperatuurcorrectie: een warm paneel levert minder.

PVGIS van de Europese Commissie levert de maatstaf: 19 jaar aan gemeten instraling per locatie, met dezelfde omrekening naar kWh als de verwachting. Daardoor vergelijkt de verhouding tussen vandaag en normaal niet twee verschillende rekenmethodes. De verwachting en de historische metingen blijven twee losse modellen met elk hun eigen afwijking. Zie de percentages dan ook als een richting, niet als een garantie.

De schaal van de beoordeling komt uit die 19 jaar: een dag heet goed als hij beter is dan driekwart van de vergelijkbare dagen rond dezelfde datum, en zeer goed als hij beter is dan negen op de tien. Die grenzen komen uit de data.

Voor de stroomprijzen gebruiken we Dynamisch Tarief, dat de day-ahead prijzen van ENTSO-E vertaalt naar wat een consument betaalt.

Zonnepanelen vandaag: 1,7 kWh verwacht, vooral in het zuiden

Een standaardinstallatie van 4 kWp levert zondag naar verwachting ongeveer 1,7 kWh op. Het zuiden van het land is duidelijk in het voordeel. De gunstigste omstandigheden zijn er in Zeeland, Gelderland en Utrecht; in Groningen en Drenthe drukt bewolking de opbrengst.

Door NieuwsGrazer Bijgewerkt

Zonnepanelen in Nederland leveren zondag naar verwachting ongeveer 1,7 kWh op voor een gestandaardiseerde installatie van tien panelen, samen 4 kWp, op het zuiden. Het zuiden van het land is duidelijk in het voordeel. De gunstigste omstandigheden zijn er in Zeeland, Gelderland en Utrecht; in Groningen en Drenthe drukt bewolking de opbrengst.

Verwachte opbrengst per provincie

RegioVerwachte opbrengstT.o.v. normaalBeoordeling
Zeeland6,5 kWh––
Gelderland3,3 kWh––
Utrecht1,6 kWh––
Noord-Brabant1,5 kWh––
Limburg1,4 kWh––
Overijssel1,1 kWh––
Flevoland1,1 kWh––
Zuid-Holland1,0 kWh––
Noord-Holland1,0 kWh––
Fryslân0,7 kWh––
Drenthe0,6 kWh––
Groningen0,4 kWh––

Opbrengst per dag voor 10 panelen samen 4,0 kWp, pal op het zuiden, onder een hoek van 35 graden. Een grotere of anders gerichte installatie schaalt ongeveer evenredig mee.

Waar zit het verschil

Tussen Zeeland en Groningen zit vandaag een verschil van 6,1 kWh: Zeeland levert 16,0 keer zo veel op. Dat verschil komt vrijwel helemaal door bewolking: het aantal uren zon telt zwaarder dan de stand van de zon, die over een land van deze omvang nauwelijks varieert.

Wat kost stroom vandaag

Tussen 05:00 en 00:00 kost stroom vandaag gemiddeld 0,377 euro per kWh. Dat is de all-in consumentenprijs: marktprijs plus energiebelasting, btw en de gemiddelde inkoopvergoeding van leveranciers. Het goedkoopste kwartier begint om 05:30 met 0,285 euro; het duurste om 18:45 met 0,505 euro. Tijdens de zonuren ligt de prijs gemiddeld 0,010 euro lager dan over de hele dag, op 0,367 euro. Dat is precies het patroon dat veel zon veroorzaakt: het aanbod drukt de prijs op het moment dat de panelen leveren, en terugleveren levert dan dus minder op dan zelf verbruiken.

Hoe we dit berekenen

De verwachting komt van het weermodel HARMONIE AROME van het KNMI, op een raster van ongeveer twee kilometer, opgevraagd via Open-Meteo. Per provincie is één meetpunt gebruikt: de provinciehoofdstad. Uit de verwachte instraling op een vlak onder 35 graden volgt de opbrengst met een systeemrendement van 86 procent en een temperatuurcorrectie, want een warm paneel levert minder.

Stroomprijzen komen van Dynamisch Tarief, dat de day-ahead prijzen van ENTSO-E vertaalt naar een consumentenprijs.

Ellende weer begonnen
Beeld: Zettelmeyer / TractorFan

Ernstige droogte in Engeland houdt aan: boeren vrezen voor watervoorraden

De droogte in Engeland blijft aanhouden. In zes graafschappen in het zuiden is inmiddels officieel sprake van ernstige droogte. Na een uitzonderlijk droge lente en zomer zijn de waterstanden in verschillende reservoirs tot minder dan 20% gedaald. Voor de landbouw zijn de gevolgen groot: lagere graanopbrengsten, tekorten aan ruwvoer en toenemende beperkingen bij beregening.

Door Tinus Guichelaar Bijgewerkt

De Britse milieuautoriteit Environment Agency heeft op donderdag 15 oktober ernstige droogte uitgeroepen in Cornwall, Devon, Dorset, Somerset, East Sussex en West Sussex. Het zuidoosten en zuidwesten van Engeland beleefden de droogste periode van april tot en met september in meer dan honderd jaar.

De problemen stapelden zich gedurende de zomer op. In augustus verkeerde al ruim 71% van Engeland officieel in droogte. De rest van het land had toen de status van langdurig droog weer. Juli was volgens de Britse overheid de droogste julimaand sinds het begin van de metingen in 1836. Gemiddeld viel slechts 10% van de normale hoeveelheid neerslag. In Zuidoost-Engeland was dat zelfs maar 1%.

Graanoogst viel tegen

De droogte heeft de Britse landbouw inmiddels flink geraakt. Door het warme en droge weer begon de graanoogst uitzonderlijk vroeg. In Zuid- en Oost-Engeland waren akkerbouwers twee tot drie weken eerder aan het dorsen dan gebruikelijk.

Volgens de eerste oogstinventarisatie van landbouworganisatie AHDB kwam de gemiddelde opbrengst van wintertarwe in augustus uit op 6,8 ton per hectare, 13% onder het vijfjarig gemiddelde. Vooral op lichtere gronden vielen de opbrengsten tegen. De kwaliteit van de tarwe was over het algemeen wel goed, met hoge hectolitergewichten en relatief hoge eiwitgehalten.

Ook de ruwvoervoorziening kwam onder druk te staan. Door de droogte bleven graangewassen kort, waardoor minder stro beschikbaar kwam. Tegelijkertijd viel de grasgroei in verschillende regio’s grotendeels stil. Sommige melkvee- en vleesveehouders moesten daardoor al in de zomer hun wintervoorraad aanspreken.

Waterreservoirs bijna leeg

De watertekorten zijn sindsdien verder opgelopen. Het Ardingly Reservoir in West Sussex is nog maar voor 20% gevuld, terwijl het Wimbleball Reservoir in Devon op slechts 18% staat.

Vooral in landbouwgebieden zoals East Anglia levert de beperkte beschikbaarheid van irrigatiewater problemen op. Telers van aardappelen, groenten en andere beregeningsafhankelijke gewassen hebben te maken met toenemende druk op de watervoorziening.

De Environment Agency heeft aangekondigd extra controles uit te voeren bij boeren en bedrijven die water onttrekken aan grond- en oppervlaktewater. Daarbij wordt gecontroleerd of zij binnen de vergunde hoeveelheden blijven.

Herstel kan maanden duren

Volgens de National Drought Group is ongeveer 120% van de normale winterneerslag nodig om de watervoorraden weer op peil te brengen. Zelfs bij gemiddelde neerslag kunnen delen van Devon, Cornwall en East Anglia tot maart volgend jaar met droogte blijven kampen.

De Britse boerenorganisatie NFU dringt daarom aan op meer mogelijkheden voor wateropslag op landbouwbedrijven. De organisatie wil belastingvoordelen voor investeringen in reservoirs, duidelijkheid over subsidies en minder belemmeringen bij vergunningverlening. Ook moeten boeren volgens de NFU meer water kunnen opslaan wanneer dat beschikbaar is.

De droogte van 2026 staat niet op zichzelf. Engeland kampte ook in 2022 en 2025 met ernstige droogte. Het is daarmee het derde droogtejaar in vijf jaar tijd. Volgens de NFU onderstreept dit de noodzaak om landbouwbedrijven beter voor te bereiden op langdurige perioden van waterschaarste.

Bronnen