Trump kondigde het steunpakket maandag aan tijdens een verkiezingsbijeenkomst in Kansas. Via het Amerikaanse ministerie van Landbouw (USDA) krijgen boeren een eenmalige tegemoetkoming voor de hoge dieselkosten. Daarmee probeert de regering de financiële druk op landbouwbedrijven te verlichten.

Die druk is de afgelopen maanden fors toegenomen. Door de oorlog met Iran en de verstoring van de internationale oliehandel zijn brandstofprijzen sterk gestegen. Tegelijkertijd hebben boeren te maken met hogere kunstmestprijzen en duurdere landbouwmachines. Ook het handelsbeleid van Trump, met importheffingen op producten uit verschillende landen, werkt volgens landbouworganisaties kostenverhogend.

Ook wij hebben te maken met stijgende gasprijzen, door de sluiting van de straat van Hormuz.

Trump-stemmers haken af

De onvrede is opvallend omdat Amerikaanse boeren traditioneel een belangrijke achterban van de Republikeinse partij vormen. Bij de presidentsverkiezingen van 2024 stemde bijna 70 procent van de kiezers op het platteland op Trump. Inmiddels keurt volgens een peiling van AP en KFF 57 procent van de plattelandskiezers zijn economische beleid af.

Meer faillissementen

Volgens de Nebraska Farmers Union is het aantal faillissementen onder landbouwbedrijven in de staat dit jaar met 46 procent gestegen. Voorzitter John Hansen legt een belangrijk deel van de verantwoordelijkheid bij het beleid van Trump.

Vooral de importheffingen zijn volgens Hansen schadelijk. Hoewel handelsbescherming in bepaalde sectoren nuttig kan zijn, hebben de brede Amerikaanse heffingen geleid tot hogere kosten en handelsconflicten die ook de landbouw raken.

De aangekondigde 8 miljard dollar aan dieselsteun volgt op eerdere maatregelen van Trump om brandstof goedkoper te maken. Zo versoepelde hij begin oktober tijdelijk de regels voor het gebruik van belastingvrije rode diesel op de openbare weg.

Nog 2 weken

Voor de Republikeinen komt de groeiende onvrede onder boeren bijzonder ongelegen. Op 3 november kiezen de Amerikanen een nieuw Huis van Afgevaardigden en een deel van de Senaat. Zelfs in traditioneel Republikeinse landbouwstaten als Nebraska en Kansas zijn de verkiezingsraces spannender dan gebruikelijk.

De vraag is of de nieuwe miljardensteun voldoende is om het vertrouwen van boeren te herstellen. Veel landbouwbedrijven kampen niet alleen met hoge brandstofkosten, maar ook met stijgende productiekosten en onzekerheid over hun afzetmarkten. Steeds meer boeren zien in dat het wispelturige, ondoordachte beleid hun in hun eigen portemonnee treft.

De uitbreiding is nodig om het vliegveld geschikt te maken voor het stationeren van F-35-gevechtsvliegtuigen. De betrokken ondernemers zullen dus moeten uitwijken naar elders.

De eigenaren van de 4 agrarische woningen en 6 andere bedrijven zijn inmiddels persoonlijk geïnformeerd. Staatssecretaris Derk Boswijk beseft dat dit grote gevolgen voor hen heeft. "Met het Nationaal Programma Ruimte voor Defensie creëren we de noodzakelijke ruimte voor de groei van Defensie. In een dichtbevolkt land heeft dat enorme impact op de samenleving. Onze keuzes zijn het resultaat van een zorgvuldige afweging tussen militaire noodzaak en belangen van de omgeving. De mensen, bedrijven en organisaties die getroffen worden, gaan we zo goed mogelijk begeleiden. We kunnen namelijk alleen bouwen aan een sterke defensie als we ook oog houden voor onze omgeving."

De uitbreiding heeft niets te maken met Lelystad Airport. Die luchthaven heeft nog steeds geen natuurvergunning en het is, volgens de betrokken gemeentes, maar zeer de vraag of die vergunning er ooit gaat komen.

Een jaar geleden gingen buurtgenoten al eens buurten in Leeuwarden om zich voor te bereiden op de herrie.

Veertig Europese landbouw- en coöperatieorganisaties hebben tijdens het 12de Congres van Europese Landbouwers in Stockholm een gezamenlijke verklaring ondertekend. Daarin waarschuwen zij tegen verdere bezuinigingen op het Gemeenschappelijk Landbouwbeleid (GLB) en pleiten zij voor sterker beleid.

Volgens de organisaties zet Europa zijn voedselproductie, concurrentiekracht en strategische autonomie op het spel als het landbouwbudget verder wordt uitgehold. Zij noemen de mogelijke afbraak van het GLB een historische fout die nog voorkomen kan worden. De boerenorganisaties eisen niet alleen behoud van het budget, maar ook minder regeldruk.

LTO Nederland heeft de verklaring medeondertekend.

Minder regeldruk, Canada als voorbeeld

In Canada, waar door de handelsoorlog met de VS de nood aan de man is, heeft men ondertussen door dat het verlagen van de regeldruk goed is voor de economie. Canada voert momenteel een grootschalige hervorming door om de regeldruk voor burgers en bedrijven fors te verminderen. De federale overheid heeft in oktober 2026 de wet Cutting Red Tape for all Canadians Act (Bill S-7) ingediend. Hiermee worden 31 wetten over 11 verschillende overheidsinstanties aangepast om administratieve rompslomp, dubbele procedures en verouderde regels te schrappen.

De noodzaak hiervoor is groot: de regeldruk remde de economische groei van het land en kostte het Canadese bedrijfsleven miljarden dollars en miljoenen uren aan papierwerk