Nieuwsgrazer
Abonneren
Alleen in deze browser bewaard. Log in om je startpagina overal te hebben.
Truffle oil fries
De patatliefhebber heeft straks goud in handen. Beeld: Tony Webster from Minneapolis, Minnesota, United States / Wikimedia Commons

Team patat en team friet betalen straks recordprijzen in de snackbar

De kans is groot dat je binnenkort nog dieper in de buidel moet tasten bij de snackbar. Een kleine portie is de afgelopen jaren al fors duurder geworden, maar door een tegenvallende aardappeloogst in Europa dreigt een nieuwe prijsstijging. Bovendien worden de frietjes mogelijk ook nog eens korter.

Door Tinus Guichelaar Bijgewerkt

De prijs van een kleine portie patat is sinds 2020 met bijna 46 procent gestegen. Uit een steekproef van consumentenprogramma Kassa bleek eerder dit jaar dat consumenten gemiddeld 3,32 euro betalen, tegenover 2,28 euro zes jaar geleden. En dat terwijl aardappelen afgelopen voorjaar nog spotgoedkoop waren.

Die situatie is inmiddels volledig veranderd. Na de recordoogst van 2025 besloten veel aardappeltelers hun areaal te verkleinen. Vervolgens kregen ze te maken met een uitzonderlijk droge en warme zomer, waardoor ook de opbrengst per hectare tegenvalt.

Kwart minder aardappelen

Volgens de Noordwest-Europese aardappeltelersorganisatie NEPG wordt dit jaar in Nederland, België, Duitsland en Frankrijk gezamenlijk ongeveer 20,7 miljoen ton consumptieaardappelen geoogst. Dat is ruim 25 procent minder dan vorig jaar en bijna 14 procent onder het vijfjarig gemiddelde.

Niet alleen zijn er minder aardappelen, ze zijn gemiddeld ook kleiner. Vooral in België en Frankrijk heeft de droogte flink toegeslagen. De Nederlandse oogst wordt geraamd op 3,23 miljoen ton, bijna een kwart minder dan vorig jaar. De Hongaarse aardappelteelt staat onder bijzondere druk: het areaal kromp in enkele decennia van bijna 63.000 hectare in 1997 naar 7.800 tot 8.000 hectare in 2025, met voor 2026 nog een lager dieptepunt in het verschiet.

Dat heeft gevolgen voor de fritesproductie. Grote aardappelen leveren lange frieten op, terwijl kleinere knollen vooral geschikt zijn voor kortere exemplaren. Fritesproducenten moeten daarom mogelijk hun kwaliteitseisen aanpassen.

Bijna helft aardappelen komt uit buitenland

Ondertussen draaien de Nederlandse fritesfabrieken volop. In september verwerkten zij 308.800 ton aardappelen, de grootste maandelijkse hoeveelheid sinds het seizoen 2024-2025.

Opvallend is dat inmiddels 47,3 procent van de verwerkte aardappelen uit het buitenland kwam, vooral uit België en Duitsland. Vorig jaar was dat in september nog 39,2 procent. De Nederlandse fritesindustrie is daarmee voor bijna de helft afhankelijk van buitenlandse aardappelen, terwijl juist ook daar de oogsten tegenvallen. 

De omslag op de aardappelmarkt is groot. In het voorjaar kregen telers voor vrije fritesaardappelen soms nauwelijks iets betaald. Door het enorme aanbod waren prijzen van enkele euro's per honderd kilo niet ongebruikelijk. Volgens de meest recente notering van PotatoNL kosten aardappelen voor verse frites inmiddels 24 tot 35 euro per honderd kilo. Een week eerder lag de bovengrens nog op 30 euro.

Grimme Varitron 470 aardappelrooimachine op Pottendijk
Grimme Varitron 470 aardappelrooimachine op Pottendijk - Grimme Varitron 470 van Weco de Hondsrug aan het aardappels rooien op Pottendijk. 2 Okt 2026 Foto: Harrie Kuiper · Bekijk op TractorFan
Kees de Groot en Wilry Giesen delen hun ervaringen op het Agro Innovatie Event bij Nedap in Groenlo
Beeld: Smartdrip

Smartdrip zet stap van proefveld naar eerste commerciële toepassing

Smartdrip wordt na vijf jaar ontwikkelen en testen voor het eerst commercieel toegepast. Bij Wilry Giesen in Beek krijgt zeven hectare grasland druppelslangen op ongeveer 20 centimeter diepte. Die voorzien het gras gericht van water en kunnen meerdere jaren blijven liggen. Giesen verwacht hiermee op zijn droge zandgrond voldoende eiwitrijk gras te kunnen telen voor zijn biologische bedrijf. Smartdrip wil volgend jaar uitbreiden naar 30 tot 40 hectare, als de financiering en subsidie rondkomen.

Door Co Scholten Bijgewerkt

Kees de Groot en Wilry Giesen delen hun ervaringen op het Agro Innovatie Event bij Nedap in Groenlo.

Na vijf jaar ontwikkelen, onderzoeken en testen wordt Smartdrip voor het eerst commercieel toegepast op praktijkschaal. Bij agrarisch ondernemer Wilry Giesen in Beek wordt zeven hectare grasland voorzien van ondergrondse druppelslangen voor de gerichte toevoer van water. Op 25 november vertellen Kees de Groot (mede-eigenaar Smartdrip) en Wilry Giesen (agrarisch ondernemer) tijdens het Agro Innovatie Event bij Nedap in Groenlo samen over deze stap van proefveld naar praktijk.

De ontwikkeling van Smartdrip begon in 2021 vanuit het Melkvee Innovatie Centrum in Laren. In de jaren daarna werd de techniek verder ontwikkeld en getest. In 2024 werd een proefveld ingericht waarbij water en voedingsstoffen via ondergrondse druppelslangen werden toegediend. Een jaar later volgde onderzoek samen met Wageningen University & Research.

“Toen de resultaten in 2025 werden bevestigd, was voor ons het moment gekomen om door te pakken”, vertelt Kees de Groot, die samen met Erik Reefhuis eigenaar is van Smartdrip. “Je kunt blijven onderzoeken, maar uiteindelijk moet je ook kijken of het in de praktijk werkt.”

Eerste zeven hectare in de praktijk

Die praktijkfase begint nu bij agrarisch ondernemer Wilry Giesen in Beek. Op ongeveer zeven hectare worden de druppelslangen op circa 20 centimeter diepte aangelegd. Het is de eerste keer dat een agrarisch ondernemer het systeem op deze schaal zonder proefopzet als onderdeel van zijn bedrijfsvoering gaat gebruiken.

Voor Wilry komt die keuze niet uit de lucht vallen. Op hetzelfde perceel teelde hij eerder mais met druppelslangen die ieder voorjaar werden aangelegd en in het najaar weer verwijderd. Op deze droge zandgrond zag hij wat voldoende water met de opbrengst deed. “Het nut heeft zich voor mij eigenlijk al bewezen.”

Nu Wilry omschakelt naar biologisch verbouwt hij zelf geen mais meer en wil hij zoveel mogelijk gras telen. “Juist op deze droogtegevoelige grond is voldoende water daarbij belangrijk.” De nieuwe druppelslangen komen dieper in de grond te liggen en kunnen daar meerdere jaren blijven liggen. Dat scheelt ieder jaar opnieuw aanleggen en verwijderen.

Wilry ziet de investering daarom niet als een sprong in het diepe. “Voor mij is dit nu al een goede investering. Op deze grond en binnen onze biologische bedrijfsvoering verwacht ik dat het snel uit kan. Goed gras met voldoende eiwit is voor ons belangrijk. Op onze kleigrond thuis zou dat weer een ander verhaal zijn.”

Na deze eerste commerciële toepassing in Beek wil Smart Drip opschalen. Voor volgend jaar staat, mits de financiering en subsidie rondkomen, 30-40 ha op de planning.

Soms begint innovatie met de juiste verbinding

De Innovatie Coöperatie heeft geen rol gespeeld in de ontwikkeling van Smartdrip. Ze bracht via haar AI ontwikkelgroep twee partijen bij elkaar die nu samenwerken. Smartdrip mede-eigenaar Erik Reefhuis ontmoette daar Pieter Hoenderken, die met zijn ICT bedrijf inmiddels werkt aan het dataplatform voor de sensordata waarmee Smartdrip wordt aangestuurd.

“Onze rol bij Smartdrip is heel bescheiden geweest”, vertelt innovatiemakelaar Carel de Vries. “Maar dit vind ik wel een mooi voorbeeld van wat we als De Innovatie Coöperatie doen: mensen met verschillende kennis bij elkaar brengen en kijken wat daaruit kan ontstaan. Soms is één goede verbinding al genoeg om een innovatie weer een stap verder te helpen.”

Smartdrip op het Agro Innovatie Event

Op woensdagavond 25 november staan Kees de Groot en Wilry Giesen samen op het podium tijdens het Agro Innovatie Event bij Nedap in Groenlo. Kees vertelt over de ontwikkeling van Smartdrip en de stap van jaren testen naar de eerste commerciële toepassing. Wilry deelt waarom hij als agrarisch ondernemer juist nu voor het systeem kiest en wat hij ervan verwacht binnen zijn biologische bedrijfsvoering.

Zo komen op het podium zowel de ontwikkeling van de innovatie, als de keuze van de ondernemer die ermee aan de slag gaat samen.

Discussie op Prikkebord

Nog geen reacties. Wat vind jij hiervan? Deel je ervaring of stel een vraag.

Discussie op TractorFan

Nog geen reacties. Wat vind jij hiervan? Deel je ervaring of stel een vraag.