Team patat en team friet betalen straks recordprijzen in de snackbar
De kans is groot dat je binnenkort nog dieper in de buidel moet tasten bij de snackbar. Een kleine portie is de afgelopen jaren al fors duurder geworden, maar door een tegenvallende aardappeloogst in Europa dreigt een nieuwe prijsstijging. Bovendien worden de frietjes mogelijk ook nog eens korter.
De prijs van een kleine portie patat is sinds 2020 met bijna 46 procent gestegen. Uit een steekproef van consumentenprogramma Kassa bleek eerder dit jaar dat consumenten gemiddeld 3,32 euro betalen, tegenover 2,28 euro zes jaar geleden. En dat terwijl aardappelen afgelopen voorjaar nog spotgoedkoop waren.
Die situatie is inmiddels volledig veranderd. Na de recordoogst van 2025 besloten veel aardappeltelers hun areaal te verkleinen. Vervolgens kregen ze te maken met een uitzonderlijk droge en warme zomer, waardoor ook de opbrengst per hectare tegenvalt.
Kwart minder aardappelen
Volgens de Noordwest-Europese aardappeltelersorganisatie NEPG wordt dit jaar in Nederland, België, Duitsland en Frankrijk gezamenlijk ongeveer 20,7 miljoen ton consumptieaardappelen geoogst. Dat is ruim 25 procent minder dan vorig jaar en bijna 14 procent onder het vijfjarig gemiddelde.
Niet alleen zijn er minder aardappelen, ze zijn gemiddeld ook kleiner. Vooral in België en Frankrijk heeft de droogte flink toegeslagen. De Nederlandse oogst wordt geraamd op 3,23 miljoen ton, bijna een kwart minder dan vorig jaar. De Hongaarse aardappelteelt staat onder bijzondere druk: het areaal kromp in enkele decennia van bijna 63.000 hectare in 1997 naar 7.800 tot 8.000 hectare in 2025, met voor 2026 nog een lager dieptepunt in het verschiet.
Dat heeft gevolgen voor de fritesproductie. Grote aardappelen leveren lange frieten op, terwijl kleinere knollen vooral geschikt zijn voor kortere exemplaren. Fritesproducenten moeten daarom mogelijk hun kwaliteitseisen aanpassen.
Bijna helft aardappelen komt uit buitenland
Ondertussen draaien de Nederlandse fritesfabrieken volop. In september verwerkten zij 308.800 ton aardappelen, de grootste maandelijkse hoeveelheid sinds het seizoen 2024-2025.
Opvallend is dat inmiddels 47,3 procent van de verwerkte aardappelen uit het buitenland kwam, vooral uit België en Duitsland. Vorig jaar was dat in september nog 39,2 procent. De Nederlandse fritesindustrie is daarmee voor bijna de helft afhankelijk van buitenlandse aardappelen, terwijl juist ook daar de oogsten tegenvallen. 
De omslag op de aardappelmarkt is groot. In het voorjaar kregen telers voor vrije fritesaardappelen soms nauwelijks iets betaald. Door het enorme aanbod waren prijzen van enkele euro's per honderd kilo niet ongebruikelijk. Volgens de meest recente notering van PotatoNL kosten aardappelen voor verse frites inmiddels 24 tot 35 euro per honderd kilo. Een week eerder lag de bovengrens nog op 30 euro.
