Nieuwsgrazer
Abonneren
Alleen in deze browser bewaard. Log in om je startpagina overal te hebben.
Truffle oil fries
De patatliefhebber heeft straks goud in handen. Beeld: Tony Webster from Minneapolis, Minnesota, United States / Wikimedia Commons

Team patat en team friet betalen straks recordprijzen in de snackbar

De kans is groot dat je binnenkort nog dieper in de buidel moet tasten bij de snackbar. Een kleine portie is de afgelopen jaren al fors duurder geworden, maar door een tegenvallende aardappeloogst in Europa dreigt een nieuwe prijsstijging. Bovendien worden de frietjes mogelijk ook nog eens korter.

Door Tinus Guichelaar Bijgewerkt

De prijs van een kleine portie patat is sinds 2020 met bijna 46 procent gestegen. Uit een steekproef van consumentenprogramma Kassa bleek eerder dit jaar dat consumenten gemiddeld 3,32 euro betalen, tegenover 2,28 euro zes jaar geleden. En dat terwijl aardappelen afgelopen voorjaar nog spotgoedkoop waren.

Die situatie is inmiddels volledig veranderd. Na de recordoogst van 2025 besloten veel aardappeltelers hun areaal te verkleinen. Vervolgens kregen ze te maken met een uitzonderlijk droge en warme zomer, waardoor ook de opbrengst per hectare tegenvalt.

Kwart minder aardappelen

Volgens de Noordwest-Europese aardappeltelersorganisatie NEPG wordt dit jaar in Nederland, België, Duitsland en Frankrijk gezamenlijk ongeveer 20,7 miljoen ton consumptieaardappelen geoogst. Dat is ruim 25 procent minder dan vorig jaar en bijna 14 procent onder het vijfjarig gemiddelde.

Niet alleen zijn er minder aardappelen, ze zijn gemiddeld ook kleiner. Vooral in België en Frankrijk heeft de droogte flink toegeslagen. De Nederlandse oogst wordt geraamd op 3,23 miljoen ton, bijna een kwart minder dan vorig jaar. De Hongaarse aardappelteelt staat onder bijzondere druk: het areaal kromp in enkele decennia van bijna 63.000 hectare in 1997 naar 7.800 tot 8.000 hectare in 2025, met voor 2026 nog een lager dieptepunt in het verschiet.

Dat heeft gevolgen voor de fritesproductie. Grote aardappelen leveren lange frieten op, terwijl kleinere knollen vooral geschikt zijn voor kortere exemplaren. Fritesproducenten moeten daarom mogelijk hun kwaliteitseisen aanpassen.

Bijna helft aardappelen komt uit buitenland

Ondertussen draaien de Nederlandse fritesfabrieken volop. In september verwerkten zij 308.800 ton aardappelen, de grootste maandelijkse hoeveelheid sinds het seizoen 2024-2025.

Opvallend is dat inmiddels 47,3 procent van de verwerkte aardappelen uit het buitenland kwam, vooral uit België en Duitsland. Vorig jaar was dat in september nog 39,2 procent. De Nederlandse fritesindustrie is daarmee voor bijna de helft afhankelijk van buitenlandse aardappelen, terwijl juist ook daar de oogsten tegenvallen. 

De omslag op de aardappelmarkt is groot. In het voorjaar kregen telers voor vrije fritesaardappelen soms nauwelijks iets betaald. Door het enorme aanbod waren prijzen van enkele euro's per honderd kilo niet ongebruikelijk. Volgens de meest recente notering van PotatoNL kosten aardappelen voor verse frites inmiddels 24 tot 35 euro per honderd kilo. Een week eerder lag de bovengrens nog op 30 euro.

Grimme Varitron 470 aardappelrooimachine op Pottendijk
Grimme Varitron 470 aardappelrooimachine op Pottendijk - Grimme Varitron 470 van Weco de Hondsrug aan het aardappels rooien op Pottendijk. 2 Okt 2026 Foto: Harrie Kuiper · Bekijk op TractorFan
Strijd tegen droogte en muizenplagen
Beeld: Oane Jorrit / TractorFan

Muizenplaag vreet weilanden kaal, boeren zetten land onder water

Een extreme muizenplaag veroorzaakt massale schade aan graslanden in Nederland, waarop boeren hun percelen onder water zetten als noodmaatregel.

Door Tinus Guichelaar Bijgewerkt

Weilanden in Nederland vertonen grote bruine, kale vlekken door een extreme muizenplaag. Oorzaak is de droogte, die ervoor zorgt dat muizenpopulaties explosief groeien en het gras volledig afvreten.

Boeren zetten hun percelen onder water als noodmaatregel om de dieren te verdrijven of te verdrinken. Deze drastische ingreep helpt enigszins, maar kan de schade niet voorkomen. De economische gevolgen voor melkveebedrijven zijn groot: op sommige plekken loopt de kostenmeerpost al in de tonnen. Boeren beschouwen dit als ondernemersrisico, maar voelen zich er desondanks zwaar door getroffen.

The bulk freighter, Federal Beaufort, leaves the St. Clair River and heads out into Lake Huron.
Beeld: Chris Pagan / Unsplash

Turks graanschip geraakt door Russische droneaanval in Zwarte Zee; graanprijzen stijgen

Een Turks graanschip is in de Zwarte Zee aangevallen met drones, wat de voortdurende spanningen in het gebied verder aanscherpt.

Door Tinus Guichelaar

Een Turks vrachtschip met graan is in de Zwarte Zee getroffen door een droneaanval. Volgens de kustwacht vond het incident plaats op ongeveer 17 kilometer ten zuidoosten van het Roemeense boorplatform Pescăruş. De Oekraïense president Volodymyr Zelensky wijt de aanval aan Rusland.

De aantasting van scheepvaart in de Zwarte Zee vormt een voortdurend punt van spanning in het conflict. Dit incident onderstreept opnieuw de veiligheidsrisico's voor handelsvaartuigen in de regio.

De oplopende spanningen beïnvloeden ook de graanmarkt: nieuwe aanvallen op de Oekraïense graaninfrastructuur en scheepvaart doen de zorgen over de graanexport toenemen en stuwen de tarieven omhoog.

brown round fruit on brown wooden table
Beeld: Javad Esmaeili / Unsplash

Vroege oogst en droog weer scheppen gunstige zaaiomstandigheden

Akkerbouwers kunnen profiteren van vroege oogst en droog weer voor het zaaien van wintertarwe, maar niet alle telers ondervinden voordeel van de droogte.

Door Tinus Guichelaar

De vroege oogst en het droge weer scheppen gunstige omstandigheden voor het voorjaar. Akkerbouwers kunnen op dit moment optimaal zaaien. In het Groningse Finsterwolde lopen de zaaiactiviteiten voor wintertarwe goed: de zaaibedden liggen er volgens telers goed bij.

Niet overal in Europa werkt de droogte echter in het voordeel van de telers uit. Hoewel aardappeltelers in Nederland relatief weinig stress ervaren bij de oogst, zorgt de droogte op sommige locaties voor belemmeringen. Vooral in België levert dit problemen op. Daarnaast staat de kwaliteit van het geoogste product op meerdere plekken ter discussie.

Bronnen