Nieuwsgrazer
Abonneren
Alleen in deze browser bewaard. Log in om je startpagina overal te hebben.
New Holland Onbekend
Beeld: Harrie Kuiper / TractorFan

PBL vraagt duizenden veehouders naar ervaringen met stikstofmaatregelen

Het PBL wil weten welke regelingen veehouders kennen, wat hun ervaringen zijn en hoe zij tegen de verschillende maatregelen aankijken. Ook wordt gevraagd welke keuzes boeren maken en tegen welke problemen zij aanlopen.

Door Co Scholten Bijgewerkt

PERSBERICHT

Het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) gaat binnenkort enkele duizenden Nederlandse veehouders online ondervragen over stikstofmaatregelen en natuurverbetering. Het onderzoek wordt uitgevoerd samen met Geelen Consultancy.

Welke maatregelen werken in de praktijk, wat houdt veehouders tegen en waar liggen mogelijkheden voor verbetering?

Wat betekent het bestaande beleid voor de veehouder?

De Nederlandse veehouderij staat voor belangrijke keuzes. Er bestaan verschillende landelijke en regionale regelingen en maatregelen die kunnen bijdragen aan het verminderen van de stikstofuitstoot en het verbeteren van de natuur. Maar in hoeverre zijn veehouders bekend met deze mogelijkheden? Welke maatregelen worden overwogen of daadwerkelijk uitgevoerd? En wat zijn belangrijke redenen om wel of niet deel te nemen?

Met het onderzoek wil het PBL beter inzicht krijgen in de afwegingen die veehouders in de praktijk maken. Daarbij gaat het niet alleen om ondernemers die al gebruikmaken van regelingen, maar nadrukkelijk ook om veehouders die hiervan tot nu toe hebben afgezien.

Verschillende ervaringen zijn belangrijk

Het onderzoek biedt veehouders de gelegenheid om hun eigen ervaringen en opvattingen naar voren te brengen. Welke mogelijkheden sluiten aan bij hun bedrijfsvoering? Welke belemmeringen ervaren zij? En hoe beoordelen zij regelingen waaraan zij hebben deelgenomen?

Door verschillende ervaringen en standpunten te verzamelen, ontstaat een beter beeld van wat er daadwerkelijk speelt op het boerenerf.

Veehouders ontvangen uitnodiging

Op donderdag 19 november en/of vrijdag 20 november ontvangen enkele duizenden Nederlandse veehouders per e-mail een uitnodiging om deel te nemen aan het onlineonderzoek. Het invullen van de vragenlijst duurt ongeveer 10 minuten.

Heeft u geen uitnodiging ontvangen, maar wilt u wel deelnemen? Neem dan contact op met Geelen Consultancy via jan@geelen-consultancy.nl. U kunt dan een persoonlijke uitnodiging voor het onderzoek aanvragen.

De antwoorden worden vertrouwelijk verwerkt en individuele deelnemers zijn niet herkenbaar in de rapportage.

De resultaten van het onderzoek worden openbaar gemaakt in de Monitoring en Evaluatie van stikstofreductie en natuurverbetering (MESN) van het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) in 2028.

Oproep aan veehouders

Het PBL en Geelen Consultancy roepen veehouders op om hun mening te geven. Een brede deelname is belangrijk om een goed beeld te krijgen van de ervaringen, overwegingen en knelpunten in de praktijk.

Ook als u geen gebruik heeft gemaakt van regelingen of maatregelen, is uw mening belangrijk. Door deel te nemen draagt u bij aan een beter inzicht in wat deze regelingen en maatregelen voor veehouders betekenen.

Deel dit artikel

Discussie op Prikkebord

Nog geen reacties. Wat vind jij hiervan? Deel je ervaring of stel een vraag.

Fendt 207 V Vario
Het onderhoud aan onze waterwegen kost elk jaar meer Beeld: Paul Majoor / TractorFan

Waterschapsbelasting wéér flink omhoog. PvdD: 'Ideetje! Laten we de muskusrat beschermen!'

De waterschapsbelasting stijgt in 2027 opnieuw fors. Gezinnen betalen gemiddeld 7 procent meer, boeren zelfs 7,5 procent. Volgens de waterschappen is het extra geld hard nodig om Nederland te beschermen tegen overstromingen, droogte en extreem weer. Ondertussen maakt de Partij voor de Dieren zich druk over het lot van muskusratten, niet over de burger die het water inmiddels aan de lippen staat.

Door Tinus Guichelaar Bijgewerkt

Een gemiddeld gezin met een koopwoning betaalt volgend jaar ongeveer 535 euro waterschapsbelasting, 35 euro meer dan dit jaar. Sinds 2021 zijn de gezamenlijke belastinginkomsten van de 21 waterschappen gestegen van 3,1 miljard naar ruim 4,6 miljard euro. Een stijging van bijna 50 procent in vijf jaar.

De waterschappen wijzen op hogere energieprijzen, steeds extremer weer en de noodzaak om dijken, gemalen en waterzuiveringen te onderhouden. Allemaal begrijpelijke kosten. Nederland ligt voor een belangrijk deel onder zeeniveau en waterveiligheid is geen luxe.

Maar naast klimaatverandering hebben de waterschappen nog een ander probleem: dieren die de waterkeringen letterlijk ondergraven.

Bevers houden waterschappen steeds drukker

Vooral bevers veroorzaken steeds meer werk. Waterschap Hunze en Aa's was in 2024 naar schatting al 1% van het jaarlijkse budget kwijt aan het voorkomen en oplossen van beverschade. De beschermde dieren graven gangen in dijken en kades, waardoor gevaarlijke situaties kunnen ontstaan. Om schade te voorkomen worden waterkeringen extra geïnspecteerd en op sommige plaatsen voorzien van kostbaar graafwerend gaas.

En die 1% is alleen voor de beverschade. Daar komt de muskusrat en de rivierkreeft nog bij. Ook deze dieren staan bekend om hun graafwerk. Maar anders dan de bever zijn dit invasieve exoten. De waterschappen bestrijden muskusratten daarom actief, met als doel de populatie in het binnenland uiteindelijk terug te dringen tot nul. De rivierkreeft is nauwelijks te bestrijden.

Liever gaas dan muskusratten bestrijden

Bij waterschap Brabantse Delta pleitte de Partij voor de Dieren ervoor om de landelijke bestrijdingsstrategie los te laten. Volgens de partij kunnen muskusratten, net als bevers, worden tegengehouden met graafwerend gaas.

Ook stelt de partij dat muskusrattenpopulaties zich op termijn vanzelf stabiliseren wanneer de bestrijding wordt gestaakt.

Dat laatste is een opmerkelijke redenering. Zelfs als een populatie stabiliseert, betekent dat niet dat de graafschade verdwijnt. En gaas kan weliswaar plaatselijk bescherming bieden, maar Nederland telt duizenden kilometers waterkeringen en een veelvoud aan oevers.

Maaien
Vroeger spuiten ze de glooiing schoon maar tegenwoordig mag dat niet meer dus moeten ze 1 keer per jaar gemaaid worden. Dit willen ze omdat je anders slecht ziet bij inspectie of de dijk gebreken heeft. Foto: Johan · Bekijk op TractorFan

'Weerloze dieren'

Ook in Den Haag mengt de Partij voor de Dieren zich in de discussie. Kamerlid Ines Kostić stelde onlangs vragen over een nieuwe regeling die het afschieten van twaalf invasieve uitheemse diersoorten, waaronder muskusratten en beverratten, eenvoudiger moet maken.

Kostić noemt de betrokken dieren 'weerloze dieren' en vraagt waarom voor het afschot niet langer in alle gevallen afzonderlijke provinciale toestemming nodig zou zijn.

Dierenwelzijn verdient uiteraard aandacht. Maar de waterschappen hebben ook de wettelijke taak om mensen, woningen, landbouwgrond en infrastructuur tegen het water te beschermen.

Daar wringt het. Terwijl de rekening voor waterveiligheid ieder jaar verder oploopt, wordt vanuit de politiek gepleit voor minder bestrijding van dieren die aantoonbaar schade aan waterkeringen veroorzaken.

Wie betaalt uiteindelijk de rekening?

Het zou te gemakkelijk zijn om de stijgende waterschapsbelasting volledig aan bevers, rivierkreeften en muskusratten toe te schrijven. De belangrijkste kostenstijgingen hebben andere oorzaken.

Maar juist wanneer de belastingdruk zo snel toeneemt, mag van bestuurders worden verwacht dat zij kritisch kijken naar vermijdbare kosten. Dat geldt ook voor de gevolgen van natuurbeleid.

Deel dit artikel

Discussie op Prikkebord

8 reacties
  • W

    weurding ·

    @cornelissen woon in midden drenthe, N2000 gebied, maaien echt geen taluds meer aan onze kant

  • C

    cornelissen ·

    nog geen voordelen gezien van fusies Dat zullen ze in Friesland in het lage midden niet zeggen ( een bemalen gebied) De tarieven zijn gesocialeerd en de vrij…

  • C

    cs-agrar ·

    Natuurlijk wil pvdd de muskusrat beschermen, die willen alles wat de boer dwars zit

Vervaet Hydro Trike
Beeld: A.I. Jeensma / TractorFan

Mestexport stijgt met 18 procent, maar uitbreiding mestverwerking loopt vast

Nederland exporteerde en verwerkte in 2025 18 procent meer fosfaat uit dierlijke mest. Door de afbouw van de derogatie moeten boeren meer mest afvoeren. Toch daalt het aantal mestverwerkers met uitbreidingsplannen. Problemen met locaties en vergunningen remmen de groei, terwijl de druk op de mestmarkt toeneemt.

Door Co Scholten Bijgewerkt

Nederland heeft in 2025 fors meer dierlijke mest geëxporteerd en verwerkt. Volgens de nieuwste rapportage van het Nederlands Centrum Mestverwaarding (NCM) steeg de hoeveelheid fosfaat met 18 procent naar 49,1 miljoen kilo. Toch neemt de bereidheid om mestverwerkingsinstallaties uit te breiden af.

De belangrijkste oorzaak is de afbouw van de derogatie. Hierdoor mogen boeren minder stikstof uit dierlijke mest op hun land gebruiken. Steeds meer mest moet daarom worden afgevoerd of verwerkt.

Vooral de mestexport naar Duitsland en Frankrijk nam sterk toe. De export van fosfaat naar Duitsland steeg met 40 procent en naar Frankrijk met 16 procent.

Afbeelding:  NCM

Tabel: NCM

Mestverwerking loopt vast op vergunningen

Nederland telt 220 mestbewerkingslocaties. Deze verwerkten in 2025 samen 7,4 miljoen ton mest. Toch werd slechts 74 procent van de vergunde capaciteit benut.

Ondanks de groeiende mestoverschotten willen steeds minder mestverwerkers uitbreiden. In 2024 had nog 43 procent uitbreidingsplannen, tegenover slechts 22 procent in 2026.

Volgens het NCM lopen bedrijven vooral vast door problemen met locaties en vergunningen. Hierdoor blijft uitbreiding van de mestverwerking achter, terwijl de druk op de mestmarkt toeneemt.

Deel dit artikel

Discussie op Prikkebord

3 reacties
  • B

    Bauernopfer ·

    Ik kreeg in noordwest duitsland 8 euro per kuub digestaat toe id put gelost. Vrachten mochten maar 25 kuub meenemen vanwege duitse regelgeving

  • F

    FarmerBN ·

    Wat moet een vergister bijbetalen bij afvoer van digestaat?

  • H

    hookwood ·

    Even een visualisatie