Nieuwsgrazer
Abonneren
Alleen in deze browser bewaard. Log in om je startpagina overal te hebben.
New Holland Onbekend
Beeld: Harrie Kuiper / TractorFan

PBL vraagt duizenden veehouders naar ervaringen met stikstofmaatregelen

Het PBL wil weten welke regelingen veehouders kennen, wat hun ervaringen zijn en hoe zij tegen de verschillende maatregelen aankijken. Ook wordt gevraagd welke keuzes boeren maken en tegen welke problemen zij aanlopen.

Door Co Scholten Bijgewerkt

PERSBERICHT

Het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) gaat binnenkort enkele duizenden Nederlandse veehouders online ondervragen over stikstofmaatregelen en natuurverbetering. Het onderzoek wordt uitgevoerd samen met Geelen Consultancy.

Welke maatregelen werken in de praktijk, wat houdt veehouders tegen en waar liggen mogelijkheden voor verbetering?

Wat betekent het bestaande beleid voor de veehouder?

De Nederlandse veehouderij staat voor belangrijke keuzes. Er bestaan verschillende landelijke en regionale regelingen en maatregelen die kunnen bijdragen aan het verminderen van de stikstofuitstoot en het verbeteren van de natuur. Maar in hoeverre zijn veehouders bekend met deze mogelijkheden? Welke maatregelen worden overwogen of daadwerkelijk uitgevoerd? En wat zijn belangrijke redenen om wel of niet deel te nemen?

Met het onderzoek wil het PBL beter inzicht krijgen in de afwegingen die veehouders in de praktijk maken. Daarbij gaat het niet alleen om ondernemers die al gebruikmaken van regelingen, maar nadrukkelijk ook om veehouders die hiervan tot nu toe hebben afgezien.

Verschillende ervaringen zijn belangrijk

Het onderzoek biedt veehouders de gelegenheid om hun eigen ervaringen en opvattingen naar voren te brengen. Welke mogelijkheden sluiten aan bij hun bedrijfsvoering? Welke belemmeringen ervaren zij? En hoe beoordelen zij regelingen waaraan zij hebben deelgenomen?

Door verschillende ervaringen en standpunten te verzamelen, ontstaat een beter beeld van wat er daadwerkelijk speelt op het boerenerf.

Veehouders ontvangen uitnodiging

Op donderdag 19 november en/of vrijdag 20 november ontvangen enkele duizenden Nederlandse veehouders per e-mail een uitnodiging om deel te nemen aan het onlineonderzoek. Het invullen van de vragenlijst duurt ongeveer 10 minuten.

Heeft u geen uitnodiging ontvangen, maar wilt u wel deelnemen? Neem dan contact op met Geelen Consultancy via jan@geelen-consultancy.nl. U kunt dan een persoonlijke uitnodiging voor het onderzoek aanvragen.

De antwoorden worden vertrouwelijk verwerkt en individuele deelnemers zijn niet herkenbaar in de rapportage.

De resultaten van het onderzoek worden openbaar gemaakt in de Monitoring en Evaluatie van stikstofreductie en natuurverbetering (MESN) van het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) in 2028.

Oproep aan veehouders

Het PBL en Geelen Consultancy roepen veehouders op om hun mening te geven. Een brede deelname is belangrijk om een goed beeld te krijgen van de ervaringen, overwegingen en knelpunten in de praktijk.

Ook als u geen gebruik heeft gemaakt van regelingen of maatregelen, is uw mening belangrijk. Door deel te nemen draagt u bij aan een beter inzicht in wat deze regelingen en maatregelen voor veehouders betekenen.

Deel dit artikel

Discussie op Prikkebord

Nog geen reacties. Wat vind jij hiervan? Deel je ervaring of stel een vraag.

Farmer's protest in The Hague 1 October 2019. The sign reads in Dutch: "Use your common sense, keep the farmers in our land"
Beeld: kees torn / Wikimedia Commons

Minister komt met nieuwe eisen, maar zonder oplossingen

Stichting Stikstofclaim: opnieuw ingrijpende maatregelen, maar geen duidelijk perspectief op vergunningverlening

Door Co Scholten Bijgewerkt

Stichting Stikstofclaim (SSC) is bijzonder kritisch op de nieuwe stikstofplannen van minister Van Essen. Volgens de stichting bevatten de plannen opnieuw ingrijpende maatregelen voor de landbouw, terwijl concrete oplossingen voor de al jaren vastgelopen vergunningverlening ontbreken. Vooral melkveehouders rond Natura 2000-gebieden dreigen zwaar te worden getroffen.

Zeven jaar na PAS-uitspraak nog steeds geen oplossing

Sinds de uitspraak van de Raad van State op 29 mei 2019 is de vergunningverlening voor veel agrarische bedrijven ernstig bemoeilijkt. Circa 2.600 PAS-melders en een onbekend aantal zogenoemde interimmers verkeren nog altijd in juridische onzekerheid.

Volgens SSC biedt de nieuwe Kamerbrief geen concrete maatregelen waarmee deze ondernemers op korte termijn duidelijkheid krijgen.

“Boeren wachten inmiddels al zeven jaar op een oplossing. In plaats van rechtszekerheid krijgen zij opnieuw plannen, aanvullende voorwaarden en onzekerheid over hun toekomst. Dat is onacceptabel”, aldus Stichting Stikstofclaim.

Eerst meten, dan maatregelen nemen

SSC vindt dat de overheid onvoldoende onderbouwt welke stikstofmaatregelen daadwerkelijk noodzakelijk en effectief zijn. De stichting wijst erop dat stikstofdepositie in natuurgebieden grotendeels wordt berekend, terwijl de ammoniakconcentratie in de lucht wel wordt gemeten.

Volgens SSC moet veel duidelijker worden vastgesteld hoeveel stikstof daadwerkelijk in natuurgebieden terechtkomt en welke gevolgen dit heeft voor de natuur.

“Voordat miljarden euro’s worden uitgegeven en boerenbedrijven worden beperkt of beëindigd, moet duidelijk zijn welk probleem precies wordt aangepakt en welk effect de maatregelen hebben. Eerst meten, dan weten.”

Ammoniakuitstoot fors gedaald, concentratie in lucht relatief stabiel

De Nederlandse landbouw heeft de ammoniakuitstoot sinds 1990 met meer dan 70% teruggebracht. Tegelijkertijd laten metingen van het RIVM zien dat de gemiddelde ammoniakconcentratie in de lucht de afgelopen twintig jaar relatief stabiel is gebleven.

Voor SSC is dit aanleiding om kritische vragen te stellen over de effectiviteit van verdere generieke emissiereducties. De stichting wil dat de overheid inzichtelijk maakt welke aanvullende reducties daadwerkelijk bijdragen aan natuurbehoud en natuurverbetering, in plaats van uitsluitend nieuwe reductiedoelstellingen vast te stellen.

Bron: RIVM, ammoniakconcentraties in lucht (MAN en LML), juli 2026.

Ook maatregelen voor waterkwaliteit roepen vragen op

Stichting Stikstofclaim plaatst eveneens vraagtekens bij de voorgestelde maatregelen om de afspoeling van dierlijke mest naar oppervlaktewater te beperken.

Volgens gegevens uit de Emissieregistratie zijn de emissiefactoren voor het rechtstreeks meemesten van sloten bij grasland sinds 1995 en bij bouwland sinds 2010 op nul gesteld.

SSC vraagt de minister daarom om duidelijk te onderbouwen welke vormen van belasting van het oppervlaktewater met meststoffen de voorgestelde maatregelen moeten verminderen en welke actuele gegevens daaraan ten grondslag liggen.

Toelichting: deze gegevens hebben uitsluitend betrekking op het rechtstreeks meemesten van sloten. Dit betekent niet dat er geen meststoffen meer via andere routes in het oppervlaktewater terechtkomen, bijvoorbeeld door uit- en afspoeling vanaf landbouwgrond. Bron: Emissieregistratie.

Melkveehouderij rond Natura 2000 zwaar getroffen

De plannen voorzien in aanvullende beperkingen voor agrarische bedrijven in zones rond stikstofgevoelige Natura 2000-gebieden. Daarbij worden onder meer normen genoemd van 1,5 grootvee-eenheid per hectare en maximaal 170 kilogram stikstof per hectare.

SSC vreest dat deze maatregelen voor veel melkveehouders economisch en praktisch onuitvoerbaar zijn.

“De overheid presenteert nieuwe beperkingen zonder duidelijk te maken hoe getroffen boeren hun bedrijf nog rendabel kunnen voortzetten. Daarmee komt het voortbestaan van bedrijven en gezinnen op het spel te staan.”

Rekenkundige ondergrens biedt nog geen zekerheid

Ook de aangekondigde invoering van een rekenkundige ondergrens per 1 juli 2027 biedt volgens SSC onvoldoende duidelijkheid. De hoogte van deze ondergrens en de voorwaarden waaronder deze kan worden toegepast, moeten nog worden vastgesteld. Daarmee blijft onzeker welke ondernemers daadwerkelijk geholpen worden.

SSC wijst bovendien op onduidelijkheden in de Kamerbrief over de positie van PAS-melders en interimmers. Enerzijds wordt gesproken over situaties waarin geen vergunning meer nodig zou zijn, anderzijds over een nieuwe referentiesituatie die vergunningverlening mogelijk moet maken.

Volgens de stichting dreigt hierdoor opnieuw langdurige juridische onzekerheid te ontstaan, met nieuwe procedures als mogelijk gevolg.

Stichting Stikstofclaim: doorbreek de impasse

SSC roept de minister op om de vergunningverlening daadwerkelijk vlot te trekken en maatregelen te baseren op aantoonbare effecten. De stichting verlangt duidelijkheid over:

- De juridische positie van PAS-melders en interimmers.

- De onderbouwing van aanvullende stikstofreducties.

- De economische gevolgen voor agrarische bedrijven.

“Na zeven jaar onzekerheid hebben boeren geen behoefte aan nieuwe beleidsvoornemens waarvan de uitwerking nog jaren kan duren. Zij hebben behoefte aan rechtszekerheid, uitvoerbare maatregelen en een overheid die verantwoordelijkheid neemt.”

Stichting Stikstofclaim concludeert dat de nieuwe plannen de stikstofimpasse niet doorbreken, maar het risico vergroten dat boeren opnieuw jarenlang in onzekerheid blijven.

“Zeven jaar na de PAS-uitspraak is dit nieuwe stikstofbeleid een onthutsend brevet van onvermogen voor de minister van LVVN, haar ambtenaren én belangenorganisaties LTO en NAJK: opnieuw ingrijpende plannen, maar nog altijd geen oplossing voor de boeren"

Deel dit artikel

Discussie op Prikkebord

Nog geen reacties. Wat vind jij hiervan? Deel je ervaring of stel een vraag.

John Deere 6630 Premium
Beeld: Martboutsen6630 / TractorFan

Brussel onderzoekt aanpassing natuurregels, mosterd na de maaltijd?

De Europese Commissie overweegt de Europese natuurregels aan te passen. Volgens De Telegraaf blijkt uit een gelekte planning dat Brussel de regelgeving wil openbreken. Dat zou Nederland kunnen helpen bij het oplossen van de stikstofcrisis. Maar hoe concreet zijn die plannen eigenlijk? Een groot deel van het onderzoek naar de natuurregels was al openbaar en een besluit over versoepeling is nog niet genomen.

Door Tinus Guichelaar Bijgewerkt

De Europese Commissie onderzoekt sinds mei 2026 of de Vogelrichtlijn en Habitatrichtlijn eenvoudiger en efficiënter kunnen worden uitgevoerd. Deze Europese richtlijnen vormen de juridische basis voor de bescherming van Natura 2000-gebieden en spelen daardoor een belangrijke rol in de Nederlandse stikstofproblematiek.

Op 12 mei begon de Commissie een openbare raadpleging, die tot 10 augustus liep. Daarbij konden overheden, bedrijven, belangenorganisaties en burgers aangeven tegen welke problemen zij in de praktijk aanlopen. De uitkomsten worden meegenomen in een zogenoemde stresstest van beide richtlijnen.

Het doel is om te beoordelen of de natuurregels minder administratieve lasten kunnen veroorzaken, zonder de bescherming van de natuur uit het oog te verliezen. De Europese Commissie heeft daarbij nadrukkelijk aangegeven dat ook aanpassing van de wetgeving tot de mogelijkheden behoort.

Ook de Nederlandse vergunningverlening wordt onderzocht

Op 23 oktober organiseerde Eurocommissaris Jessika Roswall een bijeenkomst met vertegenwoordigers van verschillende sectoren. Daarbij stond onder meer artikel 6 van de Habitatrichtlijn op de agenda.

Dat artikel is voor Nederland bijzonder relevant. Het schrijft onder andere voor dat projecten die mogelijk aanzienlijke gevolgen hebben voor Natura 2000-gebieden vooraf zorgvuldig moeten worden beoordeeld. De Nederlandse stikstofberekeningen en veel problemen rond vergunningverlening vloeien mede uit deze verplichting voort.

Ook uitzonderingen op soortenbescherming en het aanpassen van onderdelen van de richtlijnen werden tijdens de bijeenkomst besproken. De Commissie erkent daarmee dat de uitvoering van de Europese natuurwetgeving tegen praktische en juridische knelpunten aanloopt.

Wat is er daadwerkelijk nieuw?

Volgens De Telegraaf blijkt uit een gelekte planning dat Brussel overweegt de natuurregels open te breken. De inhoud van die planning is vooralsnog niet onafhankelijk bevestigd.

Dat de Commissie mogelijke wetswijzigingen onderzoekt, is echter geen nieuws. Op haar eigen website vermeldt Brussel al dat de stresstest moet uitwijzen of veranderingen in het wettelijke kader noodzakelijk zijn.

De resultaten van het onderzoek worden eind 2026 verwacht. Pas daarna kan duidelijk worden of de Commissie daadwerkelijk met voorstellen komt om de richtlijnen inhoudelijk aan te passen.

Een eventuele wetswijziging moet vervolgens nog door het Europese wetgevingsproces. Daarbij hebben ook het Europees Parlement en de lidstaten een rol.

Voor Nederland kan een wijziging van de Habitatrichtlijn grote gevolgen hebben. Vooral wanneer Brussel meer ruimte biedt bij het beoordelen van beperkte stikstofeffecten, zou dat de vergunningverlening kunnen vereenvoudigen.

Maar dan is het wel mosterd na de maaltijd.

Deel dit artikel

Discussie op Prikkebord

2 reacties
  • K

    kanniewaarzijn ·

    @producent Dan zal Nederland het enige land zijn dat niet meegaat in die versoepelingen, dat geef ik je op een briefje.

  • P

    producent ·

    Https://www.telegraaf.nl/binnenland/brussel-overweegt-verstikkende-natuurregels-open-te-breken-gouden-kans-voor-nederland-om-uit-stikstofcrisis-te-komen/1640465…