Nieuwsgrazer
Abonneren
Alleen in deze browser bewaard. Log in om je startpagina overal te hebben.
New Holland Onbekend
Beeld: Harrie Kuiper / TractorFan

PBL vraagt duizenden veehouders naar ervaringen met stikstofmaatregelen

Het PBL wil weten welke regelingen veehouders kennen, wat hun ervaringen zijn en hoe zij tegen de verschillende maatregelen aankijken. Ook wordt gevraagd welke keuzes boeren maken en tegen welke problemen zij aanlopen.

Door Co Scholten Bijgewerkt

PERSBERICHT

Het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) gaat binnenkort enkele duizenden Nederlandse veehouders online ondervragen over stikstofmaatregelen en natuurverbetering. Het onderzoek wordt uitgevoerd samen met Geelen Consultancy.

Welke maatregelen werken in de praktijk, wat houdt veehouders tegen en waar liggen mogelijkheden voor verbetering?

Wat betekent het bestaande beleid voor de veehouder?

De Nederlandse veehouderij staat voor belangrijke keuzes. Er bestaan verschillende landelijke en regionale regelingen en maatregelen die kunnen bijdragen aan het verminderen van de stikstofuitstoot en het verbeteren van de natuur. Maar in hoeverre zijn veehouders bekend met deze mogelijkheden? Welke maatregelen worden overwogen of daadwerkelijk uitgevoerd? En wat zijn belangrijke redenen om wel of niet deel te nemen?

Met het onderzoek wil het PBL beter inzicht krijgen in de afwegingen die veehouders in de praktijk maken. Daarbij gaat het niet alleen om ondernemers die al gebruikmaken van regelingen, maar nadrukkelijk ook om veehouders die hiervan tot nu toe hebben afgezien.

Verschillende ervaringen zijn belangrijk

Het onderzoek biedt veehouders de gelegenheid om hun eigen ervaringen en opvattingen naar voren te brengen. Welke mogelijkheden sluiten aan bij hun bedrijfsvoering? Welke belemmeringen ervaren zij? En hoe beoordelen zij regelingen waaraan zij hebben deelgenomen?

Door verschillende ervaringen en standpunten te verzamelen, ontstaat een beter beeld van wat er daadwerkelijk speelt op het boerenerf.

Veehouders ontvangen uitnodiging

Op donderdag 19 november en/of vrijdag 20 november ontvangen enkele duizenden Nederlandse veehouders per e-mail een uitnodiging om deel te nemen aan het onlineonderzoek. Het invullen van de vragenlijst duurt ongeveer 10 minuten.

Heeft u geen uitnodiging ontvangen, maar wilt u wel deelnemen? Neem dan contact op met Geelen Consultancy via jan@geelen-consultancy.nl. U kunt dan een persoonlijke uitnodiging voor het onderzoek aanvragen.

De antwoorden worden vertrouwelijk verwerkt en individuele deelnemers zijn niet herkenbaar in de rapportage.

De resultaten van het onderzoek worden openbaar gemaakt in de Monitoring en Evaluatie van stikstofreductie en natuurverbetering (MESN) van het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) in 2028.

Oproep aan veehouders

Het PBL en Geelen Consultancy roepen veehouders op om hun mening te geven. Een brede deelname is belangrijk om een goed beeld te krijgen van de ervaringen, overwegingen en knelpunten in de praktijk.

Ook als u geen gebruik heeft gemaakt van regelingen of maatregelen, is uw mening belangrijk. Door deel te nemen draagt u bij aan een beter inzicht in wat deze regelingen en maatregelen voor veehouders betekenen.

Deel dit artikel

Discussie op Prikkebord

Nog geen reacties. Wat vind jij hiervan? Deel je ervaring of stel een vraag.

Doosan DX235LC (graafmachine)
Beeld: Koenis / TractorFan

De Heij: ‘Landbouwbestuurders, neem afstand van stikstofplan’

Wouter de Heij roept landbouwbestuurders op afstand te nemen van het bouwstenenplan voor stikstof. Volgens hem kunnen landelijke emissienormen en de koppeling aan fosfaatrechten leiden tot extra krimp, hoge kosten en weinig natuurwinst. Hij pleit voor oplossingen per gebied en overweegt rond de kerst te stoppen met zijn inzet voor het stikstofdossier.

Door Co Scholten Bijgewerkt

In een artikel op StikstofInfo.net richt De Heij zijn kritiek op het bouwstenenplan en de koers van onder meer LTO en NAJK. Hij stelt dat een emissienorm per fosfaatrecht, samen met een kleinere veestapel en aanvullende reductie-eisen, de druk op bedrijven verder vergroot. Boeren krijgen volgens hem te maken met hoge investeringen en nieuwe onzekerheid.

De Heij verwacht dat het aantal dieren door deze aanpak met 8 tot 20 procent afneemt. Voor de overblijvende melkveehouders zou daar volgens zijn analyse nog een vermindering van de staluitstoot met 45 procent bovenop komen. Dit zijn prognoses van De Heij.

Als alternatief pleit hij voor samenwerking per gebied. Daarbij moeten de plaatselijke natuur, de uitstoot en de mogelijkheden van bedrijven bepalen welke maatregelen nodig zijn. Een landelijke aanpak houdt volgens hem onvoldoende rekening met verschillen tussen regio’s.

De Heij sluit af met een persoonlijke boodschap. Hij overweegt zijn jarenlange inzet voor het stikstofdossier te beëindigen en wil daar rond kerst opnieuw over beslissen.

Wat is het bouwstenenplan?

Het Interprovinciaal Overleg (IPO), LTO Nederland, NAJK, de Vereniging Nederlandse Gemeenten (VNG) en de Unie van Waterschappen (UvW) hebben op 9 juli 2025 een gezamenlijk voorstel gepresenteerd om de stikstofuitstoot in de landbouw terug te dringen en de vastgelopen vergunningverlening weer op gang te brengen.

De organisaties onderschrijven de doelstelling om de stikstofemissies uit de landbouw in 2035 met 42 tot 46 procent te verminderen ten opzichte van 2019, met een wettelijk vastgelegd tussendoel voor 2030. Andere sectoren, waaronder industrie en mobiliteit, moeten volgens het voorstel in 2035 een reductie van 50 procent realiseren.

Een belangrijke verandering is de overstap van stikstofdepositie naar concrete emissienormen per sector en per landbouwbedrijf. Boeren krijgen daarmee een vastgestelde uitstootnorm, maar mogen zelf bepalen hoe zij daaraan voldoen.

Dat kan bijvoorbeeld door aanpassingen in het management, technische innovaties of extensivering. Bedrijven die al maatregelen hebben genomen, worden zo niet opnieuw met hetzelfde reductiepercentage geconfronteerd. De normen moeten meetbaar, controleerbaar en uiteindelijk handhaafbaar zijn. Wanneer bedrijven hun verplichtingen niet nakomen, kunnen sancties volgen, waaronder het gedeeltelijk intrekken van vergunningen of het korten op dier- en fosfaatrechten.

Het voorstel combineert landelijke maatregelen, zoals bestaande en aanvullende beëindigingsregelingen, met bedrijfsgerichte emissiereductie en extra maatregelen rond kwetsbare Natura 2000-gebieden. Voor de twee tot vijf meest urgente natuurgebieden wordt gepleit voor een direct te starten, verplichtende gebiedsaanpak. Daarbij kunnen ook instrumenten als wettelijke herverkaveling worden ingezet. Elders geldt het uitgangspunt 'vrijwillig waar het kan, dwingend waar het moet'.

Deel dit artikel