NVWA: kwart melkveebedrijven dreigt fosfaatrechten tekort te komen
Een kwart van de Nederlandse melkveebedrijven dreigt in 2026 meer fosfaat te produceren dan waarvoor zij rechten hebben. Dat blijkt uit analyses van de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA). De hogere melkproductie per koe speelt daarbij een belangrijke rol. Melkveehouders hebben nog tot het einde van het jaar om hun zaken op orde te brengen.
Bij driekwart van deze bedrijven bedraagt het tekort meer dan 100 kilo fosfaat. Bijna één op de tien komt zelfs meer dan 1.000 kilo tekort. Bij een steekproef onder bijna tweehonderd melkveebedrijven bleek de situatie nog ernstiger. Daar dreigt 52 procent de beschikbare fosfaatrechten te overschrijden.
Gestegen productie is de boosdoener
Een belangrijke oorzaak is volgens de NVWA de gestegen melkproductie per koe. Wanneer koeien meer melk produceren, kan ook de berekende fosfaatproductie toenemen. Daardoor hebben bedrijven meer fosfaatrechten nodig, zelfs wanneer het aantal melkkoeien gelijk blijft.
De NVWA roept melkveehouders daarom op om hun verwachte melkproductie over heel 2026 opnieuw door te rekenen en te vergelijken met hun beschikbare rechten.
Fosfaatrechten kosten inmiddels 330 euro per kilo
Melkveehouders kunnen een tekort nog oplossen door fosfaatrechten te kopen of te leasen. Een andere mogelijkheid is de fosfaatproductie te beperken, bijvoorbeeld door minder melkvee te houden.
Dat bijsturen kan echter flink in de papieren lopen. Fosfaatrechten kosten momenteel ongeveer 330 euro per kilo. Een bedrijf dat 100 kilo tekortkomt, moet bij aankoop dus al 33.000 euro investeren. Bij een tekort van 1.000 kilo loopt dat bedrag op tot 330.000 euro.
Ook de leaseprijzen zijn hoog. De NVWA vraagt zich daarom af of alle bedrijven nog op tijd voldoende rechten kunnen verwerven.
Overtredingen kunnen strafblad opleveren
De toezichthouder benadrukt dat bedrijven die momenteel rechten tekortkomen nog niet automatisch in overtreding zijn. Pas aan het einde van 2026 wordt duidelijk of de fosfaatproductie daadwerkelijk de beschikbare rechten heeft overschreden.
Wie dan onvoldoende rechten heeft, riskeert strafrechtelijke vervolging. Overtreding van de fosfaatregeling geldt als economisch delict en kan leiden tot een forse boete en mogelijk een strafblad.
Dat deze waarschuwing serieus is, blijkt uit controles over 2025. Bij 77 risicogerichte bedrijfscontroles stelde de NVWA op 61 bedrijven overtredingen vast. Daarvan hadden 26 bedrijven een tekort van meer dan 1.000 kilo fosfaatrechten. Deze zaken worden voor strafrechtelijke handhaving overgedragen aan het Openbaar Ministerie.
NVWA blijft melkveebedrijven controleren
Ook in 2025 had volgens analyses van RVO ongeveer 20 procent van de melkveebedrijven vermoedelijk onvoldoende rechten. Dat betekent dat het aandeel bedrijven met een mogelijk tekort dit jaar is gestegen.
De NVWA blijft melkveebedrijven met een vermoedelijk tekort de komende maanden volgen. De toezichthouder wil voorkomen dat bedrijven pas bij het opmaken van de jaarbalans ontdekken dat zij te veel fosfaat hebben geproduceerd.
Voor melkveehouders die nog rechten nodig hebben, begint de tijd ondertussen te dringen. Zij hebben nog ruim twee maanden om hun fosfaatbalans voor 2026 sluitend te krijgen.
Bronnen
-
NVWA: kwart melkveebedrijven dreigt fosfaatrechten tekort te komen
Nieuwe Oogst Melkveehouderij
-
boerderij.nl
Boerderij Rundveehouderij
Discussie op Prikkebord
49 reacties-
R
Ruige mest ·
@John Spithoven Binnen dat plafond vallen ook de fosfaatrechten-vrije dieren: vleeskalveren en vleeskoeien. In het 2e kwartaalbericht van CBS staat dat de…
-
H
hookwood ·
@Sander O De provincie Drenthe heeft geen zicht op de kringloopwijzer van individuele boeren. In het verleden gingen de KLW gegevens naar SNN zodat zij op basis…
-
V
Vdejong ·
Boeren zijn "dom volk Zou deze stelling dan toch op gaan voor de niet prikkers? Want die hebben natuurlijk tijdig bijgestuurd, gekocht, geleast of koeien…
