Een meerderheid van het Europees Parlement stemde donderdag 22 oktober voor het uitstel. De Europese Commissie had eerder voorgesteld om de verplichtingen slechts één jaar op te schuiven, maar volgens het Parlement is dat onvoldoende om een mogelijke verstoring van de energievoorziening te voorkomen.

De wet werd in 2024 aangenomen en maakt deel uit van het Europese klimaatbeleid dat onder leiding van Timmermans vorm kreeg. Vanaf 1 januari 2027 moeten importeurs bij nieuwe en vernieuwde leveringscontracten aantonen dat hun leveranciers de methaanuitstoot meten, rapporteren en onafhankelijk laten controleren volgens normen die vergelijkbaar zijn met die van de EU.

Leveranciers dreigen Europa over te slaan

Het probleem is dat veel leveranciers buiten Europa niet over de benodigde gegevens beschikken. Ook bestaat volgens energiebedrijven nog te veel onduidelijkheid over de praktische uitvoering van de regels.

Dat kan grote gevolgen hebben voor de Europese energievoorziening. Leveranciers zouden kunnen besluiten hun olie en gas aan andere afnemers te verkopen, waar minder administratieve verplichtingen gelden.

Onder meer de Verenigde Staten, de grootste leverancier van vloeibaar aardgas (lng) aan Europa, hebben flinke bezwaren geuit. Ook grote energiebedrijven waarschuwen dat de regels de levering van brandstoffen kunnen verstoren.

Voor Nederlandse raffinaderijen en andere energie-intensieve bedrijven dreigen daardoor hogere kosten en mogelijk een beperkter aanbod.

Verdeeldheid over uitstel

Het Europees Parlement wil de verplichtingen verder opschuiven dan de Europese Commissie. Volgens het parlementaire voorstel krijgen importeurs tot 31 mei 2031 om voor de betrokken leveringscontracten aan de eisen te voldoen.

Ook de EU-lidstaten zijn verdeeld. Polen, Italië en Tsjechië willen meer tijd, terwijl Nederland en Frankrijk eerder voor één jaar uitstel pleitten.

De definitieve beslissing is nog niet genomen. Het Europees Parlement en de lidstaten moeten overeenstemming bereiken over een aangepaste wet. Zolang die er niet is, blijven de bestaande verplichtingen voor 1 januari 2027 gelden.

Waarom moet methaan worden teruggedrongen?

Methaan is na CO₂ een van de belangrijkste broeikasgassen. Over een periode van twintig jaar heeft het een ruim tachtig keer sterker opwarmend effect dan CO₂.

Het gas komt onder meer vrij bij de winning en het transport van aardgas, bij olieproductie en in de landbouw. De Europese methaanwet richt zich specifiek op de energiesector en moet lekkages, het ongecontroleerd laten ontsnappen van gas en het affakkelen ervan terugdringen.

Milieuorganisaties pleiten al jaren voor strengere regels. In 2021 riepen verschillende Europese organisaties de toenmalige Eurocommissaris Timmermans op om de uitstoot van methaan bij de winning van fossiele brandstoffen krachtig aan te pakken.

Vanaf 2028 dreigt de CO₂-heffing ook nog onze energierekening te verhogen

Europa bereidt zich ook voor op ETS2, een nieuw Europees systeem waarbij de CO₂-uitstoot van brandstoffen voor woningen en wegverkeer een prijs krijgt.

Dat systeem, eveneens onderdeel van de Green Deal van Timmermans, moet in 2028 ingaan. Volgens het Planbureau voor de Leefomgeving kan het huishoudens tientallen euro's per maand extra kosten.

Bij een CO₂-prijs van 57 euro per ton gaat het om ongeveer 10 cent per kubieke meter aardgas en 14 cent per liter benzine. Bij verder stijgende CO₂-prijzen kunnen de kosten aanzienlijk hoger uitvallen.

De methaanwet en ETS2 zijn twee afzonderlijke regelingen, maar raken beide aan dezelfde politieke discussie: hoe ver kan Europa gaan met klimaatmaatregelen zonder de betaalbaarheid en leveringszekerheid van energie in gevaar te brengen?