Nieuwsgrazer
Abonneren
Alleen in deze browser bewaard. Log in om je startpagina overal te hebben.
Claas Maaier
Beeld: Jan-dx11 / TractorFan

‘Koppelen aan fosfaatrechten is zot’

Het koppelen van emissies aan fosfaatrechten maakt de veehouderij intensiever, stelt oud-politicus Harm Holman. Hij pleit voor een koppeling tussen emissies en hectares.

Door Co Scholten Bijgewerkt

Landbouwminister Jaimi van Essen is druk bezig om Nederland van het stikstofslot te trekken. Hij doet dat zorgvuldig en gaat consequent op zijn doel af. De Kamerbrief van dinsdag 3 november is een goede stap. Een belangrijk onderdeel is het verlagen van de stikstofemissies; dit is essentieel om natuurherstel te realiseren.

Elke boer krijgt een grens voor hoeveel ammoniak hij mag uitstoten. Sommige boeren hebben meer koeien dan andere boeren. De minister bepaalt hoeveel ammoniak een boer maximaal mag uitstoten per fosfaatrecht, want voor elke koe heb je fosfaatrechten nodig. Dit plan werkt erg in het voordeel van intensieve boeren. Het jaagt de schaalvergroting aan en maakt de veehouderij intensiever. En was de intensiviteit van de Nederlandse veehouderij nu niet de basis van alle problemen?

Een voorbeeld: boer A houdt 2,6 grootvee-eenheden (GVE) per hectare en melkt per koe zo’n 13.500 liter per jaar. Per hectare produceert hij dus zo’n 35.000 liter melk. Daar is veel krachtvoer voor nodig met bijbehorende emissies.

Nu boer B, een grondgebonden boer met 2 GVE per hectare en een productie van 9.000 liter per koe. Hij melkt 18.000 liter per hectare. Dat is bijna de helft minder melk per hectare. Doordat hij ook minder krachtvoer gebruikt, is de uitstoot per hectare ongeveer de helft lager. Toch krijgt hij dezelfde reductieopgave als boer A.

Onbegrijpelijk en onrechtvaardig. Heel onverstandig. Voor biologische bedrijven, bedrijven met veel weidegang en extensieve bedrijven is dit niet eerlijk en bijna niet te realiseren.

Verdrievoudigd in prijs

Het argument van de minister is dat dit een wens is van LTO Nederland en het Nederlands Agrarisch Jongeren Kontakt. De gedachte was dat je dan gemakkelijk fosfaatrechten kon opkopen en zo je reductieschuld kunt afkopen. Maar fosfaatrechten zijn verdrievoudigd in prijs en kosten nu soms wel 350 euro per recht. Dat komt neer op ongeveer 15.000 euro per koe.

Een bedrijf met tweehonderd koeien en bijbehorend jongvee heeft daardoor voor zo’n 3 miljoen euro aan fosfaatrechten nodig. Voor jonge boeren en familiebedrijven is zo’n investering bijna niet te doen. De grote intensieve bedrijven trekken aan het langste eind.

Uit onderzoek van de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit blijkt dat bijna een kwart van de melkveehouders meer dieren houdt dan ze aan fosfaatrechten hebben. Het systeem is ook uitermate gevoelig en bijna niet te controleren. Als we de grens van 2,6 GVE per hectare hanteren, kunnen we fosfaatrechten afschaffen en tegelijkertijd de omvang van de veehouderij onder controle houden.

Grote intensieve bedrijven winnen en biologische en kleine familiebedrijven hebben het nakijken

Harm Holman, oud-Kamerlid NSC

De provincies Noord-Brabant, Zuid-Holland en Utrecht hebben samen met Biohuis en natuurorganisaties de zotheid van dit systeem ingezien en roepen op om emissies te koppelen aan hectares grond. Ze vragen om uit te werken wat de beste variant is. Dat is een goed idee.

De VVD koos in haar verkiezingsprogramma niet voor een systeem met fosfaatrechten. D66 zet in op extensivering en het CDA spreekt van het ‘belonen van koplopers en een grotere opgave voor bedrijven die nog meer moeten doen’. PRO wil deze intensivering helemaal niet. Welke vorm van veehouderij willen we over tien jaar hebben in Nederland? Denemarken was voor de Kamer een voorbeeld wat we niet willen. Toch stevenen we daarop af. Grote intensieve bedrijven winnen en biologische en kleine familiebedrijven hebben het nakijken.

Deel dit artikel

Bron

Discussie op Prikkebord

17 reacties
  • W

    weurding ·

    @volvragen de last van grond? Werkelijk?

  • N

    Noorderling ·

    @bio boer hebben toch afroming, puinbrekers en worden geen nieuwe vergunningen afgegeven?

  • J

    J Wiersma ·

    @hans1980 we kunnen ook niet meer blijven produceren of zelfde en steeds minder landbouw grond overblijven dat komt ook niet goed

Ascaris lumbricoides adult worm
Een volwassen spoelworm. Eet smakelijk. Beeld: SuSanA Secretariat / Wikimedia Commons

Gezonder door spoelwormen, kan dat?

Muizen die eerder besmet zijn geweest met een spoelworm, blijken veel beter bestand tegen een gevaarlijk griepvirus. Dat ontdekten onderzoekers van onder meer het Radboudumc. De parasiet zorgt ervoor dat het afweersysteem minder heftig reageert, waardoor de longen minder schade oplopen. De resultaten zijn gepubliceerd in het wetenschappelijke tijdschrift Nature.

Door Tinus Guichelaar Bijgewerkt

Spoelwormen zijn parasieten die bij mensen en dieren voorkomen. In de veehouderij zijn ze vooral bekend als ongewenste gasten. Zo kunnen spoelworm infecties bij pluimvee en varkens leiden tot zware gezondheidsproblemen, verminderde voerbenutting en productieverlies.

Toch blijken parasitaire wormen ook een bijzondere invloed te hebben op het immuunsysteem van hun gastheer. Onderzoekers van de NYU Grossman School of Medicine in New York en het Radboudumc in Nijmegen hebben ontdekt dat een eerdere worminfectie muizen kan beschermen tegen de gevolgen van een ernstige griepinfectie.

Alle eerder besmette muizen overleefden

De onderzoekers verdeelden muizen in twee groepen. Eén groep werd besmet met een parasitaire spoelworm, terwijl de andere groep geen worminfectie doormaakte. Enkele weken later kregen alle muizen een gevaarlijke variant van het griepvirus H1N1 toegediend.

Het verschil was opmerkelijk. Alle muizen die eerder een worminfectie hadden doorgemaakt, overleefden de griepinfectie. De muizen zonder eerdere worminfectie overleden.

Dat kwam niet doordat de eerste groep het virus sneller opruimde. De hoeveelheid virus was bij beide groepen vergelijkbaar. Het verschil zat in de reactie van het afweersysteem.

Minder schade door eigen afweer

Bij een ernstige griepinfectie wordt een belangrijk deel van de ziekteverschijnselen veroorzaakt door de afweerreactie van het lichaam zelf. Een te heftige ontstekingsreactie kan het longweefsel beschadigen en de ademhaling ernstig verstoren.

De onderzoekers ontdekten dat een eerdere worminfectie bepaalde afweercellen, zogenoemde macrofagen, langdurig beïnvloedt. Deze witte bloedcellen bevinden zich onder meer in de longen en hebben normaal gesproken als taak om ziekteverwekkers, lichaamsvreemde stoffen en beschadigde cellen op te ruimen.

Na een worminfectie blijken gespecialiseerde macrofagen een soort geheugen te ontwikkelen. Bij een volgende infectie zorgen ze ervoor dat het afweersysteem minder agressief reageert.

‘Deze cellen slaan een eerdere ervaring met een worm op in een soort geheugen, en zorgen vervolgens voor een tolerante afweer bij een volgende infectie’, legt promovendus Yavor Yordanov van het Radboudumc uit.

Daardoor ontstaat minder schadelijke ontsteking, herstelt het longweefsel sneller en blijft de ademhaling beter behouden.

Bescherming zonder spoelworm

De onderzoekers konden de rol van deze macrofagen bevestigen met vervolgexperimenten. Wanneer ze de betreffende afweercellen verwijderden, verdween het beschermende effect. Door de cellen over te brengen naar andere muizen kon de bescherming juist worden hersteld.

Ook slaagden de onderzoekers erin hetzelfde beschermende effect op te wekken met twee gezuiverde signaalmoleculen, zonder daarvoor een worminfectie nodig te hebben.

Dat biedt mogelijkheden voor een nieuwe benadering van infectieziekten. In plaats van uitsluitend het virus te bestrijden, zou een behandeling zich ook kunnen richten op het beperken van de schade die de eigen afweerreactie veroorzaakt.

De onderzoekers vonden bovendien vergelijkbare macrofagen in menselijke longen. Of de bescherming bij mensen op dezelfde manier werkt, moet nog worden onderzocht.

Volgens hoogleraar Musa Mhlanga van het Radboudumc zou een dergelijke behandeling vooral tijdens toekomstige pandemieën van waarde kunnen zijn. Omdat de aanpak zich richt op de reactie van het lichaam in plaats van op een specifiek virus, zou deze mogelijk breder toepasbaar zijn.

Deel dit artikel