Nieuwsgrazer
Abonneren
Alleen in deze browser bewaard. Log in om je startpagina overal te hebben.
Claas Maaier
Beeld: Jan-dx11 / TractorFan

Harm Holman: ‘Koppelen aan fosfaatrechten is zot’

Het koppelen van emissies aan fosfaatrechten maakt de veehouderij intensiever, stelt oud-politicus Harm Holman. Hij pleit voor een koppeling tussen emissies en hectares.

Door Co Scholten Bijgewerkt

Landbouwminister Jaimi van Essen is druk bezig om Nederland van het stikstofslot te trekken. Hij doet dat zorgvuldig en gaat consequent op zijn doel af. De Kamerbrief van dinsdag 3 november is een goede stap. Een belangrijk onderdeel is het verlagen van de stikstofemissies; dit is essentieel om natuurherstel te realiseren.

Elke boer krijgt een grens voor hoeveel ammoniak hij mag uitstoten. Sommige boeren hebben meer koeien dan andere boeren. De minister bepaalt hoeveel ammoniak een boer maximaal mag uitstoten per fosfaatrecht, want voor elke koe heb je fosfaatrechten nodig. Dit plan werkt erg in het voordeel van intensieve boeren. Het jaagt de schaalvergroting aan en maakt de veehouderij intensiever. En was de intensiviteit van de Nederlandse veehouderij nu niet de basis van alle problemen?

Een voorbeeld: boer A houdt 2,6 grootvee-eenheden (GVE) per hectare en melkt per koe zo’n 13.500 liter per jaar. Per hectare produceert hij dus zo’n 35.000 liter melk. Daar is veel krachtvoer voor nodig met bijbehorende emissies.

Nu boer B, een grondgebonden boer met 2 GVE per hectare en een productie van 9.000 liter per koe. Hij melkt 18.000 liter per hectare. Dat is bijna de helft minder melk per hectare. Doordat hij ook minder krachtvoer gebruikt, is de uitstoot per hectare ongeveer de helft lager. Toch krijgt hij dezelfde reductieopgave als boer A.

Onbegrijpelijk en onrechtvaardig. Heel onverstandig. Voor biologische bedrijven, bedrijven met veel weidegang en extensieve bedrijven is dit niet eerlijk en bijna niet te realiseren.

Verdrievoudigd in prijs

Het argument van de minister is dat dit een wens is van LTO Nederland en het Nederlands Agrarisch Jongeren Kontakt. De gedachte was dat je dan gemakkelijk fosfaatrechten kon opkopen en zo je reductieschuld kunt afkopen. Maar fosfaatrechten zijn verdrievoudigd in prijs en kosten nu soms wel 350 euro per recht. Dat komt neer op ongeveer 15.000 euro per koe.

Een bedrijf met tweehonderd koeien en bijbehorend jongvee heeft daardoor voor zo’n 3 miljoen euro aan fosfaatrechten nodig. Voor jonge boeren en familiebedrijven is zo’n investering bijna niet te doen. De grote intensieve bedrijven trekken aan het langste eind.

Uit onderzoek van de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit blijkt dat bijna een kwart van de melkveehouders meer dieren houdt dan ze aan fosfaatrechten hebben. Het systeem is ook uitermate gevoelig en bijna niet te controleren. Als we de grens van 2,6 GVE per hectare hanteren, kunnen we fosfaatrechten afschaffen en tegelijkertijd de omvang van de veehouderij onder controle houden.

Grote intensieve bedrijven winnen en biologische en kleine familiebedrijven hebben het nakijken

Harm Holman, oud-Kamerlid NSC

De provincies Noord-Brabant, Zuid-Holland en Utrecht hebben samen met Biohuis en natuurorganisaties de zotheid van dit systeem ingezien en roepen op om emissies te koppelen aan hectares grond. Ze vragen om uit te werken wat de beste variant is. Dat is een goed idee.

De VVD koos in haar verkiezingsprogramma niet voor een systeem met fosfaatrechten. D66 zet in op extensivering en het CDA spreekt van het ‘belonen van koplopers en een grotere opgave voor bedrijven die nog meer moeten doen’. PRO wil deze intensivering helemaal niet. Welke vorm van veehouderij willen we over tien jaar hebben in Nederland? Denemarken was voor de Kamer een voorbeeld wat we niet willen. Toch stevenen we daarop af. Grote intensieve bedrijven winnen en biologische en kleine familiebedrijven hebben het nakijken.

Deel dit artikel

Bron

Discussie op Prikkebord

36 reacties
  • J

    J Wiersma ·

    @jan 10 klopt kunnen niet alles 500 mol depositie is 7 kg stikstof over heel jaar 19 gram per dag aan stikstof op hele hectare als daar van elk emissie punt…

  • P

    pieta ·

    verdwijnt in hogere luchtlagen. Dit blijkt uit onderzoek van de Universiteit van Amsterdam En dan gaat het "op transport cq reacties aan". Dus kan het ook…

  • J

    jan 10 ·

    jou stikstof draag verder dan je denkt ?Gaat zo over Duitse grens 70% van alle ammoniak emissie gaat de grens over10% binnen enkele honderden metersDus 20%…

Mobiele mestbrug van Loonwerker Jan Klaver
Beeld: Grasbaal / TractorFan

MOB eist intrekking natuurvergunningen tien veehouderijen in Overijssel

De milieuorganisatie MOB dient rechtszaken in om de provincie Overijssel te dwingen de natuurvergunningen van tien veehouderijen in Overijssel in te trekken.

Door Co Scholten

De milieuorganisatie MOB vraagt de rechter om tien natuurvergunningen van veehouderijen in Overijssel in te trekken. Het gaat om de vraag of deze bedrijven wel de juiste vergunning hebben voor hun stikstofuitstoot.

MOB zet hiermee voort wat het eerder heeft gedaan met het zogenoemde stikstofslot, dat sinds 2019 voor veel onrust in de veehouderijsector zorgt. De organisatie gebruikt de bestuursrechter regelmatig om overheden ertoe te brengen de Europese Habitatrichtlijn en Nederlandse natuurwetgeving strikt toe te passen. Volgens MOB is de huidige regelgeving een wanproduct van de wetgever.

Als MOB succesvol is, kunnen veehouders de juridische basis voor hun bedrijfsvoering verliezen, ook al werkten zij al jaren op dezelfde manier.

Deel dit artikel

Discussie op Prikkebord

1 reactie
  • S

    spotmelker ·

    Een prachtig land toch? Waar ter wereld is het net zo "goed" geregeld?

The morning sunlight shines through trees upon the ground where horses are feeding.
Beeld: Leslie Saunders / Unsplash

Waar haalt de paardenhouder straks nog hooi vandaan?

De prijzen van hooi lopen verder op nu de gevolgen van de droge zomer doorwerken in de markt. Vooral geschikt weidehooi wordt schaarser. Niet alleen veehouders, maar ook paardenhouders krijgen daardoor te maken met hogere kosten voor hun wintervoorraad.

Door Tinus Guichelaar Bijgewerkt

Volgens de actuele marktprijzen van Nieuwe Oogst is Engels raaigrashooi in Goes gestegen naar 125 tot 145 euro per ton. Vier weken geleden lag de prijs nog tussen 110 en 120 euro. Daarmee is de gemiddelde notering in een maand met ongeveer 17 procent gestegen. Ook graszaadhooi en tarwestro zijn duurder geworden. De noteringen betreffen groothandelsprijzen exclusief btw.

In Nederland zijn volgens landbouwkundige analyses op veel plaatsen één tot twee grassnedes verloren gegaan. Vooral in juli en augustus groeide het gras nauwelijks. Ook in Frankrijk, Duitsland en Engeland vielen de opbrengsten tegen. In Frankrijk lag de cumulatieve grasgroei eind augustus zelfs 36 procent onder het langjarig gemiddelde.

Tunnelpoetsen
Er wordt nog druk gesleept met ruwvoer in Nederland Foto: Hatzke · Bekijk op TractorFan

Paardenhouders betalen de rekening

Voor paardenhouders kan de schaarste een flinke kostenpost worden. Paarden zijn voor hun dagelijkse voeding sterk afhankelijk van voldoende kwalitatief goed ruwvoer. Een paard dat dagelijks 10 kilo hooi eet, verbruikt op jaarbasis ongeveer 3,7 ton. Een prijsstijging van 50 euro per ton betekent dan ruim 180 euro aan extra voerkosten per paard per jaar. Als je het straks nog kunt krijgen.

Daarbij betalen particuliere paardenhouders doorgaans aanzienlijk meer dan de officiële groothandelsnoteringen. Hooi wordt vaak gekocht in kleinere balen, waarbij ook kosten voor persen, opslag, transport en levering worden doorberekend. Vooral eigenaren van meerdere paarden en pensionstallen kunnen daardoor fors hogere kosten tegemoetzien.

Niet iedere partij hooi is bovendien geschikt voor paarden. De samenstelling, het suikergehalte, de structuur en de hygiënische kwaliteit spelen een belangrijke rol. Een tekort aan geschikt paardenhooi kan daardoor groter zijn dan de algemene schaarste aan ruwvoer.

Advertenties · Deze kuilbalen zijn nog te koop via eFarm
Advertenties · Geliefd bij veel paardenhouders: graszaadhooi

Ook in andere Europese landen tekorten

De problemen beperken zich niet tot Nederland. In Frankrijk viel de grasproductie tijdens de zomer sterk terug, terwijl ook in Zuid-Duitsland en Engeland aanzienlijke opbrengstverliezen werden gemeld. Veehouders die zelf onvoldoende ruwvoer hebben gewonnen, houden hun bestaande voorraden eerder vast of moeten aanvullend hooi aankopen.

Dat zorgt voor extra concurrentie op de Europese hooimarkt. Handelaren zoeken inmiddels over grotere afstanden naar geschikte partijen, onder meer in Scandinavië. De langere transportafstanden maken geïmporteerd hooi bovendien duurder.

Weinig uitzicht op snelle prijsdaling

Hoewel er na de zomer weer regen is gevallen, worden de verloren grassnedes daarmee niet ingehaald. De wintervoorraad voor het seizoen 2026/2027 is daardoor kleiner dan gebruikelijk.

Of de prijzen de komende maanden verder stijgen, hangt af van de beschikbare voorraden, de import en de vraag vanuit de veehouderij en paardensector. Een snelle terugkeer naar een ruim aanbod ligt echter niet voor de hand. Vooral paardenhouders die nog geen wintervoorraad hebben aangelegd, kunnen daarvan de gevolgen ondervinden.

Deel dit artikel

Discussie op Boeren NL

Nog geen reacties. Wat vind jij hiervan? Deel je ervaring of stel een vraag.