Nieuwsgrazer
Abonneren
Alleen in deze browser bewaard. Log in om je startpagina overal te hebben.
Mohammad Mustafa at COP31 in Antalya, Turkey (November 12, 2026)
Beeld: Xuthoria / Wikimedia Commons

Klimaattop mislukt: geen verbetering concurrentiepositie Europese boeren

De klimaattop COP31 in het Turkse Antalya is mislukt. Ruim 190 landen bereikten geen akkoord over een slotverklaring. Over de toekomst van fossiele brandstoffen en de financiering van klimaatmaatregelen kwamen ze er niet uit. Ook voor de landbouw is de uitkomst teleurstellend, want op deze top moest blijken hoe de speelvelden voor boeren zoveel mogelijk gelijk gehouden kunnen worden.

Door Tinus Guichelaar Bijgewerkt

Onze eigen EU-klimaatcommissaris, Wopke Hoekstra noemde de top zondag 'evident mislukt'. De EU weigerde in te stemmen met een slotverklaring waarin fossiele brandstoffen niet eens werden genoemd. Saudi-Arabië en Rusland verzetten zich juist tegen afspraken over het afbouwen van olie, gas en steenkool. Daarnaast vinden ontwikkelingslanden dat rijke landen te weinig bijdragen aan de kosten, terwijl die historisch verantwoordelijk zijn voor een groot deel van de uitstoot. Eerdere afspraken blijven gelden, maar de internationale samenwerking heeft een flinke klap gekregen.

Geen internationale koers voor landbouw

Op deze top liep ook het internationale werkprogramma voor landbouw en voedselzekerheid af, de Sharm el-Sheikh Joint Work on Agriculture and Food Security uit 2022. Het programma helpt landen klimaatmaatregelen te koppelen aan voedselproductie. Het gaat daarbij om minder uitstoot, maar ook om de gevolgen van droogte, overstromingen, hitte en waterschaarste voor boeren.

Volgens de World Farmers' Organisation liepen de onderhandelingen over voortzetting in de eerste week al vast. Verder dan het voornemen om in 2027 weer verder te praten kwamen de onderhandelaars niet. Hoe landbouw een plaats krijgt in de klimaatonderhandelingen, blijft daardoor onduidelijk.

Europese regels blijven, concurrentie wordt lastiger

Voor Nederlandse boeren verandert er voorlopig niets. De Europese klimaatdoelen en het bestaande landbouw- en milieubeleid blijven van kracht. De EU heeft klimaatneutraliteit in 2050 wettelijk vastgelegd. Ook de landbouw moet daaraan bijdragen, onder meer door minder methaan en lachgas uit te stoten en door ander energiegebruik en bodembeheer.

Landbouwproducten worden wereldwijd verhandeld. Als onze Europese boeren meer kosten maken voor klimaatdoelen dan buitenlandse concurrenten, verslechtert de concurrentiepositie significant. Ook buiten Europa wordt in duurzame landbouw geïnvesteerd, maar zonder internationaal akkoord is het moeilijker om een gelijk speelveld te creëren.

Strengere regels betekent vaak minder productie, maar niet automatisch minder uitstoot

Als strengere regels de Europese productie verminderen, verdwijnt de vraag naar voedsel niet. Gaat die productie naar landen met een hogere uitstoot per kilogram product, dan valt de klimaatwinst kleiner uit. In sommige gevallen stijgt de mondiale uitstoot zelfs. Dit heet carbon leakage.

Of dat gebeurt, hangt af van onder meer de efficiëntie van buitenlandse producenten, transportafstanden, veranderingen in landgebruik en het gedrag van consumenten. Voor het klimaat telt uiteindelijk de wereldwijde uitstoot, niet alleen die binnen Europa.

Wel meer aandacht voor voedselzekerheid

In Antalya werd de Turquoise Nexus Initiative gepresenteerd, met steun van onder meer de FAO. Het initiatief wil voedselzekerheid, waterbeheer en klimaatbeleid beter met elkaar verbinden. Landbouw wordt dan niet alleen beoordeeld op uitstoot, maar ook op voedselproductie en aanpassing aan het klimaat. Denk aan efficiënter watergebruik, bedrijven die beter bestand zijn tegen droogte en overstromingen, en financiering.

In januari 2027 wordt het initiatief voorgelegd binnen het FAST-samenwerkingsverband. Het is geen bindend akkoord en levert boeren niet automatisch geld op. Wel laat het zien dat voedselzekerheid en klimaatadaptatie steeds belangrijker worden.

Wat betekent dit voor boeren?

Nederlandse boeren krijgen door het mislukken van COP31 geen vrijstelling van bestaande regels. Op langere termijn groeit wel de druk op Europese politici om klimaatbeleid ook te beoordelen op concurrentiekracht en voedselzekerheid. Tegelijk moeten landbouwbedrijven zich blijven voorbereiden op droogte, wateroverlast en andere gevolgen van klimaatverandering.

Deel dit artikel

Discussie op Prikkebord

Nog geen reacties. Wat vind jij hiervan? Deel je ervaring of stel een vraag.

Blinck Boerenavond Heerhugowaard
Blinck Boerenavond Beeld: Co Scholten

Zeewier kan gewasgroei stimuleren, maar extra opbrengst is niet vanzelfsprekend

Meer gras en grotere tulpenbollen dankzij zeewier. Dat belooft leverancier Holdfast and Stipe tijdens hun presentatie op de boerenavond bij Blinck Accountants & Adviseur in Heerhugowaard (NH). Onderzoek laat zien dat zeewierextract de groei van gewassen kan ondersteunen. Of het ook op ieder perceel extra opbrengst oplevert, is nog de vraag

Door Co Scholten Bijgewerkt

Het bedrijf maakt een biostimulant van zeewier. Zo’n middel stimuleert processen in de plant. Hierdoor kan een gewas bijvoorbeeld voedingsstoffen beter benutten of beter omgaan met droogte. De werking hangt af van de samenstelling, de dosering en de omstandigheden op het land.

Positieve resultaten bij gras

Wetenschappelijk onderzoek biedt aanknopingspunten voor toepassing in grasland. In een onderzoek met een specifiek zeewierextract bleef de grasopbrengst en kwaliteit behouden bij 20 tot 25 procent minder stikstof. Dit resultaat geldt voor het onderzochte product en kan niet zomaar worden vertaald naar andere zeewiermiddelen.

Holdfast and Stipe meldt zelf ook positieve resultaten. In een praktijkproef in Wales werd volgens de leverancier gemiddeld ongeveer 615 kilo extra droge stof per hectare geoogst. De leverancier geeft daarbij aan dat vervolgonderzoek op grotere schaal nodig is.

Onderzoek naar tulpenbollen

Bij tulpen onderzoekt het bedrijf onder meer het dompelen van bollen en het gebruik van verschillende doseringen. Op de openbare resultatenpagina staan hiervoor nog geen concrete cijfers die de belofte van grotere tulpenbollen onderbouwen.

Voor boeren en telers is vooral van belang wat de behandeling onderaan de streep oplevert. Bij gras gaat het om extra droge stof en voederwaarde over het hele seizoen. Bij tulpen telt de opbrengst aan verkoopbare bollen in de gewenste maat. Daar moeten de kosten van het middel en de toepassing nog vanaf.

Zeewier biedt dus mogelijkheden. Om vast te stellen hoe groot die zijn, zijn vergelijkbare behandelde en onbehandelde proefstroken nodig, met gelijke bemesting en meerdere herhalingen. Proeven op verschillende locaties en in meerdere jaren moeten duidelijk maken hoe betrouwbaar de meeropbrengst is.

Deel dit artikel

Discussie op Boeren NL

Nog geen reacties. Wat vind jij hiervan? Deel je ervaring of stel een vraag.

Discussie op Prikkebord

4 reacties
  • K

    kanniewaarzijn ·

    zorgde vloeibaar zeewierextract voor 7% meer grasopbrengst, 7% meer chlorofyl en ruim 4% meer eiwit: Allemaal ook makkelijk zat en meer te behalen met voldoende…

  • G

    Grasbaal ·

    Een praktijkproef met biologisch melkveehouder Wilfried Groot Koerkamp van Biogroko laat veelbelovende resultaten zien. Op de onderzochte proefvelden zorgde…

  • G

    Grasbaal ·

    Met het wegvallen van steeds meer gewasbeschermingsmiddelen en minder bemesting zal producten als dit wel wat kunnen zijn Ik was vorig jaar op een biologisch…