Nieuwsgrazer
Abonneren
Alleen in deze browser bewaard. Log in om je startpagina overal te hebben.
Mohammad Mustafa at COP31 in Antalya, Turkey (November 12, 2026)
Beeld: Xuthoria / Wikimedia Commons

Klimaattop mislukt: geen verbetering concurrentiepositie Europese boeren

De klimaattop COP31 in het Turkse Antalya is mislukt. Ruim 190 landen bereikten geen akkoord over een slotverklaring. Over de toekomst van fossiele brandstoffen en de financiering van klimaatmaatregelen kwamen ze er niet uit. Ook voor de landbouw is de uitkomst teleurstellend, want op deze top moest blijken hoe de speelvelden voor boeren zoveel mogelijk gelijk gehouden kunnen worden.

Door Tinus Guichelaar Bijgewerkt

Onze eigen EU-klimaatcommissaris, Wopke Hoekstra noemde de top zondag 'evident mislukt'. De EU weigerde in te stemmen met een slotverklaring waarin fossiele brandstoffen niet eens werden genoemd. Saudi-Arabië en Rusland verzetten zich juist tegen afspraken over het afbouwen van olie, gas en steenkool. Daarnaast vinden ontwikkelingslanden dat rijke landen te weinig bijdragen aan de kosten, terwijl die historisch verantwoordelijk zijn voor een groot deel van de uitstoot. Eerdere afspraken blijven gelden, maar de internationale samenwerking heeft een flinke klap gekregen.

Geen internationale koers voor landbouw

Op deze top liep ook het internationale werkprogramma voor landbouw en voedselzekerheid af, de Sharm el-Sheikh Joint Work on Agriculture and Food Security uit 2022. Het programma helpt landen klimaatmaatregelen te koppelen aan voedselproductie. Het gaat daarbij om minder uitstoot, maar ook om de gevolgen van droogte, overstromingen, hitte en waterschaarste voor boeren.

Volgens de World Farmers' Organisation liepen de onderhandelingen over voortzetting in de eerste week al vast. Verder dan het voornemen om in 2027 weer verder te praten kwamen de onderhandelaars niet. Hoe landbouw een plaats krijgt in de klimaatonderhandelingen, blijft daardoor onduidelijk.

Europese regels blijven, concurrentie wordt lastiger

Voor Nederlandse boeren verandert er voorlopig niets. De Europese klimaatdoelen en het bestaande landbouw- en milieubeleid blijven van kracht. De EU heeft klimaatneutraliteit in 2050 wettelijk vastgelegd. Ook de landbouw moet daaraan bijdragen, onder meer door minder methaan en lachgas uit te stoten en door ander energiegebruik en bodembeheer.

Landbouwproducten worden wereldwijd verhandeld. Als onze Europese boeren meer kosten maken voor klimaatdoelen dan buitenlandse concurrenten, verslechtert de concurrentiepositie significant. Ook buiten Europa wordt in duurzame landbouw geïnvesteerd, maar zonder internationaal akkoord is het moeilijker om een gelijk speelveld te creëren.

Strengere regels betekent vaak minder productie, maar niet automatisch minder uitstoot

Als strengere regels de Europese productie verminderen, verdwijnt de vraag naar voedsel niet. Gaat die productie naar landen met een hogere uitstoot per kilogram product, dan valt de klimaatwinst kleiner uit. In sommige gevallen stijgt de mondiale uitstoot zelfs. Dit heet carbon leakage.

Of dat gebeurt, hangt af van onder meer de efficiëntie van buitenlandse producenten, transportafstanden, veranderingen in landgebruik en het gedrag van consumenten. Voor het klimaat telt uiteindelijk de wereldwijde uitstoot, niet alleen die binnen Europa.

Wel meer aandacht voor voedselzekerheid

In Antalya werd de Turquoise Nexus Initiative gepresenteerd, met steun van onder meer de FAO. Het initiatief wil voedselzekerheid, waterbeheer en klimaatbeleid beter met elkaar verbinden. Landbouw wordt dan niet alleen beoordeeld op uitstoot, maar ook op voedselproductie en aanpassing aan het klimaat. Denk aan efficiënter watergebruik, bedrijven die beter bestand zijn tegen droogte en overstromingen, en financiering.

In januari 2027 wordt het initiatief voorgelegd binnen het FAST-samenwerkingsverband. Het is geen bindend akkoord en levert boeren niet automatisch geld op. Wel laat het zien dat voedselzekerheid en klimaatadaptatie steeds belangrijker worden.

Wat betekent dit voor boeren?

Nederlandse boeren krijgen door het mislukken van COP31 geen vrijstelling van bestaande regels. Op langere termijn groeit wel de druk op Europese politici om klimaatbeleid ook te beoordelen op concurrentiekracht en voedselzekerheid. Tegelijk moeten landbouwbedrijven zich blijven voorbereiden op droogte, wateroverlast en andere gevolgen van klimaatverandering.

Deel dit artikel

Discussie op Prikkebord

Nog geen reacties. Wat vind jij hiervan? Deel je ervaring of stel een vraag.

De Australische landbouwrobot Rusty
Beeld: Swarmfarm.com

Robot Rusty harkt gras - binnenkort ook in Nederland?

De Australische landbouwrobot Rusty heeft een nieuwe taak: hooi harken. In Bulyee, in West-Australië, werkt de zelfrijdende machine met een aangebouwde hark. Volgens fabrikant SwarmFarm is Rusty de eerste SwarmBot in Australië die hiervoor wordt ingezet.

Door Co Scholten Bijgewerkt
Video op Facebook Meet Rusty, the first SwarmBot in Australia to rake hay. Rusty has been putting his skills to the test with a hay rake at Bulyee in Western Australia. This is exactly why we built SwarmFarm as an...

Robot als werktuigdrager

De toepassing laat zien dat landbouwrobots steeds meer werkzaamheden kunnen uitvoeren. SwarmFarm ontwikkelt de robot als werktuigdrager. Boeren kunnen daarop passende werktuigen laten aansluiten, afhankelijk van hun gewassen en werkzaamheden. Het bedrijf gebruikt zijn robots al voor onder meer gewasbescherming en maaien.

Bij de inzet van Rusty werkten Steven en Amy Lee samen met de teams van Wilcarra en SwarmFarm. Over de werksnelheid, capaciteit en kosten van het harken geeft het bericht geen informatie.

Arbeidsbesparing interessant

Voor Nederlandse melkveehouders en loonwerkers is vooral de mogelijke arbeidsbesparing interessant. Een robot die zelfstandig gras bij elkaar harkt, zou tijdens de voederwinning een deel van het trekkerwerk kunnen overnemen. Daardoor kan de bestuurder tijd besteden aan andere werkzaamheden.

Of deze combinatie ook op Nederlandse graslandpercelen goed werkt, moet nog blijken. Denk aan het keren op kleine percelen, werken langs sloten en omgaan met een wisselende draagkracht van de bodem. Ook de kwaliteit van het harkwerk en de aansluiting op het oprapen of persen zijn belangrijk.

Kansen voor Nederland?

Rusty laat daarmee een interessante mogelijkheid zien: één landbouwrobot die met verschillende werktuigen meerdere taken op het bedrijf uitvoert. Wanneer deze toepassing beschikbaar komt voor Nederlandse boeren, staat niet in het bericht.

Advertenties · Tractorchauffeur

Deel dit artikel

Discussie op Prikkebord

3 reacties
  • G

    Grasbaal ·

    Bij deze Australische akkerbouwer met 18.000 hectare land is een hele "zwerm" van deze robots aan het werk: https://www.youtube.com/watch?v=hKp74F7Bpsw

  • J

    J Wiersma ·

    Daar hebben we deze variant hier al voor

  • @

    @T60402 ·

    Mooiste werk gaan ze mij niet afpakken. :grinning:

Discussie op TractorFan

1 reactie
  • T

    Tinus Guichelaar ·

    Volgens mij zijn de Europese fabrikanten veel verder op dit gebied. Krone en Lemken, 2 jaar gelden:

Melkveehouder Peter Jan: overheid maakt bedrijfsontwikkeling onmogelijk

Melkveehouder Peter Jan voelt zich door Den Haag in het nauw gedreven nu hij het familiebedrijf heeft overgenomen en verder wil ontwikkelingen.

Door Co Scholten Bijgewerkt

Peter Jan (38) en Kim Liebrecht (37) beheren melkveehouderij De Zandslagen in Rossum. Voor het stel is het bedrijf veel meer dan alleen werk. "We hebben liefde voor de dieren en het vak. Het is een manier van leven, je bent er altijd mee bezig," zeggen zij.

De toekomst van hun bedrijf staat echter onder druk. Peter Jan nam het familiebedrijf over en zou graag minder koeien houden, maar de regelgeving van de overheid maakt hem dat moeilijk. Ondernemers als Peter Jan voelen zich klemgezet: zij willen ontwikkelen, maar de voorwaarden die Den Haag stelt maken dit lastig.

Deel dit artikel

Discussie op Prikkebord

Nog geen reacties. Wat vind jij hiervan? Deel je ervaring of stel een vraag.