Nieuwsgrazer
Abonneren
Alleen in deze browser bewaard. Log in om je startpagina overal te hebben.
Mohammad Mustafa at COP31 in Antalya, Turkey (November 12, 2026)
Beeld: Xuthoria / Wikimedia Commons

Klimaattop mislukt: geen verbetering concurrentiepositie Europese boeren

De klimaattop COP31 in het Turkse Antalya is mislukt. Ruim 190 landen bereikten geen akkoord over een slotverklaring. Over de toekomst van fossiele brandstoffen en de financiering van klimaatmaatregelen kwamen ze er niet uit. Ook voor de landbouw is de uitkomst teleurstellend, want op deze top moest blijken hoe de speelvelden voor boeren zoveel mogelijk gelijk gehouden kunnen worden.

Door Tinus Guichelaar Bijgewerkt

Onze eigen EU-klimaatcommissaris, Wopke Hoekstra noemde de top zondag 'evident mislukt'. De EU weigerde in te stemmen met een slotverklaring waarin fossiele brandstoffen niet eens werden genoemd. Saudi-Arabië en Rusland verzetten zich juist tegen afspraken over het afbouwen van olie, gas en steenkool. Daarnaast vinden ontwikkelingslanden dat rijke landen te weinig bijdragen aan de kosten, terwijl die historisch verantwoordelijk zijn voor een groot deel van de uitstoot. Eerdere afspraken blijven gelden, maar de internationale samenwerking heeft een flinke klap gekregen.

Geen internationale koers voor landbouw

Op deze top liep ook het internationale werkprogramma voor landbouw en voedselzekerheid af, de Sharm el-Sheikh Joint Work on Agriculture and Food Security uit 2022. Het programma helpt landen klimaatmaatregelen te koppelen aan voedselproductie. Het gaat daarbij om minder uitstoot, maar ook om de gevolgen van droogte, overstromingen, hitte en waterschaarste voor boeren.

Volgens de World Farmers' Organisation liepen de onderhandelingen over voortzetting in de eerste week al vast. Verder dan het voornemen om in 2027 weer verder te praten kwamen de onderhandelaars niet. Hoe landbouw een plaats krijgt in de klimaatonderhandelingen, blijft daardoor onduidelijk.

Europese regels blijven, concurrentie wordt lastiger

Voor Nederlandse boeren verandert er voorlopig niets. De Europese klimaatdoelen en het bestaande landbouw- en milieubeleid blijven van kracht. De EU heeft klimaatneutraliteit in 2050 wettelijk vastgelegd. Ook de landbouw moet daaraan bijdragen, onder meer door minder methaan en lachgas uit te stoten en door ander energiegebruik en bodembeheer.

Landbouwproducten worden wereldwijd verhandeld. Als onze Europese boeren meer kosten maken voor klimaatdoelen dan buitenlandse concurrenten, verslechtert de concurrentiepositie significant. Ook buiten Europa wordt in duurzame landbouw geïnvesteerd, maar zonder internationaal akkoord is het moeilijker om een gelijk speelveld te creëren.

Strengere regels betekent vaak minder productie, maar niet automatisch minder uitstoot

Als strengere regels de Europese productie verminderen, verdwijnt de vraag naar voedsel niet. Gaat die productie naar landen met een hogere uitstoot per kilogram product, dan valt de klimaatwinst kleiner uit. In sommige gevallen stijgt de mondiale uitstoot zelfs. Dit heet carbon leakage.

Of dat gebeurt, hangt af van onder meer de efficiëntie van buitenlandse producenten, transportafstanden, veranderingen in landgebruik en het gedrag van consumenten. Voor het klimaat telt uiteindelijk de wereldwijde uitstoot, niet alleen die binnen Europa.

Wel meer aandacht voor voedselzekerheid

In Antalya werd de Turquoise Nexus Initiative gepresenteerd, met steun van onder meer de FAO. Het initiatief wil voedselzekerheid, waterbeheer en klimaatbeleid beter met elkaar verbinden. Landbouw wordt dan niet alleen beoordeeld op uitstoot, maar ook op voedselproductie en aanpassing aan het klimaat. Denk aan efficiënter watergebruik, bedrijven die beter bestand zijn tegen droogte en overstromingen, en financiering.

In januari 2027 wordt het initiatief voorgelegd binnen het FAST-samenwerkingsverband. Het is geen bindend akkoord en levert boeren niet automatisch geld op. Wel laat het zien dat voedselzekerheid en klimaatadaptatie steeds belangrijker worden.

Wat betekent dit voor boeren?

Nederlandse boeren krijgen door het mislukken van COP31 geen vrijstelling van bestaande regels. Op langere termijn groeit wel de druk op Europese politici om klimaatbeleid ook te beoordelen op concurrentiekracht en voedselzekerheid. Tegelijk moeten landbouwbedrijven zich blijven voorbereiden op droogte, wateroverlast en andere gevolgen van klimaatverandering.

Deel dit artikel

Discussie op Prikkebord

Nog geen reacties. Wat vind jij hiervan? Deel je ervaring of stel een vraag.

Peecon voermengwagen
Beeld: Dejong / TractorFan

Wat doet CatiBovin voor koeien en hoe verschilt het van Bovaer?

Bovaer en CatiBovin worden beide toegevoegd aan koeienvoer, maar werken heel verschillend. Bovaer vermindert de vorming van methaan in de pens. CatiBovin moet zorgen dat koeien calcium en stikstof uit hun voer beter benutten. Dat kan ook helpen om de ammoniakuitstoot te verlagen.

Door Co Scholten Bijgewerkt

CatiBovin van PerformaNat krijgt een gouden medaille bij de Innovation Award EuroTier 2026.

Bovaer en CatiBovin: twee voermiddelen met een ander doel

Melkveehouders krijgen steeds vaker te maken met voermiddelen die de uitstoot moeten verminderen of de voerbenutting verbeteren. Bovaer en CatiBovin zijn daar voorbeelden van. Toch zijn de producten geen directe vervangers van elkaar: ze grijpen in op verschillende processen in de koe.

Bovaer remt de vorming van methaan

Bovaer bevat de werkzame stof 3-NOP. Die remt een enzym van de micro-organismen die in de pens methaan maken. Daardoor ontstaat tijdens de vertering minder van dit broeikasgas, dat vooral via de bek van de koe vrijkomt.

De Europese voedselveiligheidsautoriteit EFSA vond in drie melkveeproeven een methaanvermindering van 20 tot 35 procent bij de onderzochte dosering. Het resultaat hangt onder meer af van het rantsoen en de hoeveelheid die de koe binnenkrijgt.

CatiBovin richt zich op betere voerbenutting

CatiBovin van het Duitse bedrijf PerformaNat heeft een ander uitgangspunt. Plantaardige werkzame stoffen activeren volgens de ontwikkelaar bepaalde transportkanalen in de penswand. Deze zogenoemde TRP-kanalen spelen een rol bij de opname van calcium en stikstof.

Het doel is dat de koe de voedingsstoffen uit het bestaande rantsoen beter opneemt en benut. Volgens PerformaNat kan dit de melkproductie en de stofwisseling ondersteunen. Het product wordt door het gemengde rantsoen gevoerd. CatiBovin kreeg voor deze aanpak een gouden innovatieprijs van EuroTier 2026.

Minder stikstofverlies kan ammoniak beperken

Als een koe stikstof beter benut, kan er minder overtollige stikstof worden uitgescheiden. Dat biedt mogelijkheden om de vorming van ammoniak te beperken. De EuroTier-jury noemt dit als een mogelijk voordeel van CatiBovin.

Hoe groot die vermindering in de praktijk is, wordt in de geraadpleegde productinformatie en jurytoelichting niet met een concreet, onafhankelijk vastgesteld percentage aangegeven. De formulering ‘kan bijdragen aan minder ammoniakuitstoot’ is daarom passend.

Methaan en ammoniak zijn verschillende gassen

Het belangrijkste verschil zit daarmee in het doel. Bovaer richt zich rechtstreeks op minder methaan, een broeikasgas. CatiBovin richt zich op een betere benutting van voedingsstoffen, met mogelijk minder ammoniak als bijkomend voordeel.

Een betere stikstofbenutting betekent dus niet automatisch minder methaan. CatiBovin kan daarom op basis van deze informatie niet worden beschouwd als vervanger van Bovaer.

Advertenties · Ruwvoer

Deel dit artikel

Discussie op Prikkebord

3 reacties
  • J

    J Wiersma ·

    @Jacobs Farm kun je ook minder eiwit voeren dan krijg je ook bex voordeel

  • G

    Grasbaal ·

    @Jacobs Farm als het goed werkt zal dat wel minder worden. Dus minder uitstoot.

  • J

    Jacobs Farm ·

    Zal dit spul er vervolgens ook weer voor zorgen dat de stikstof gehaltes in de mest lager worden?