Nieuwsgrazer
Abonneren
Alleen in deze browser bewaard. Log in om je startpagina overal te hebben.
Mohammad Mustafa at COP31 in Antalya, Turkey (November 12, 2026)
Beeld: Xuthoria / Wikimedia Commons

Klimaattop mislukt: geen verbetering concurrentiepositie Europese boeren

De klimaattop COP31 in het Turkse Antalya is mislukt. Ruim 190 landen bereikten geen akkoord over een slotverklaring. Over de toekomst van fossiele brandstoffen en de financiering van klimaatmaatregelen kwamen ze er niet uit. Ook voor de landbouw is de uitkomst teleurstellend, want op deze top moest blijken hoe de speelvelden voor boeren zoveel mogelijk gelijk gehouden kunnen worden.

Door Tinus Guichelaar Bijgewerkt

Onze eigen EU-klimaatcommissaris, Wopke Hoekstra noemde de top zondag 'evident mislukt'. De EU weigerde in te stemmen met een slotverklaring waarin fossiele brandstoffen niet eens werden genoemd. Saudi-Arabië en Rusland verzetten zich juist tegen afspraken over het afbouwen van olie, gas en steenkool. Daarnaast vinden ontwikkelingslanden dat rijke landen te weinig bijdragen aan de kosten, terwijl die historisch verantwoordelijk zijn voor een groot deel van de uitstoot. Eerdere afspraken blijven gelden, maar de internationale samenwerking heeft een flinke klap gekregen.

Geen internationale koers voor landbouw

Op deze top liep ook het internationale werkprogramma voor landbouw en voedselzekerheid af, de Sharm el-Sheikh Joint Work on Agriculture and Food Security uit 2022. Het programma helpt landen klimaatmaatregelen te koppelen aan voedselproductie. Het gaat daarbij om minder uitstoot, maar ook om de gevolgen van droogte, overstromingen, hitte en waterschaarste voor boeren.

Volgens de World Farmers' Organisation liepen de onderhandelingen over voortzetting in de eerste week al vast. Verder dan het voornemen om in 2027 weer verder te praten kwamen de onderhandelaars niet. Hoe landbouw een plaats krijgt in de klimaatonderhandelingen, blijft daardoor onduidelijk.

Europese regels blijven, concurrentie wordt lastiger

Voor Nederlandse boeren verandert er voorlopig niets. De Europese klimaatdoelen en het bestaande landbouw- en milieubeleid blijven van kracht. De EU heeft klimaatneutraliteit in 2050 wettelijk vastgelegd. Ook de landbouw moet daaraan bijdragen, onder meer door minder methaan en lachgas uit te stoten en door ander energiegebruik en bodembeheer.

Landbouwproducten worden wereldwijd verhandeld. Als onze Europese boeren meer kosten maken voor klimaatdoelen dan buitenlandse concurrenten, verslechtert de concurrentiepositie significant. Ook buiten Europa wordt in duurzame landbouw geïnvesteerd, maar zonder internationaal akkoord is het moeilijker om een gelijk speelveld te creëren.

Strengere regels betekent vaak minder productie, maar niet automatisch minder uitstoot

Als strengere regels de Europese productie verminderen, verdwijnt de vraag naar voedsel niet. Gaat die productie naar landen met een hogere uitstoot per kilogram product, dan valt de klimaatwinst kleiner uit. In sommige gevallen stijgt de mondiale uitstoot zelfs. Dit heet carbon leakage.

Of dat gebeurt, hangt af van onder meer de efficiëntie van buitenlandse producenten, transportafstanden, veranderingen in landgebruik en het gedrag van consumenten. Voor het klimaat telt uiteindelijk de wereldwijde uitstoot, niet alleen die binnen Europa.

Wel meer aandacht voor voedselzekerheid

In Antalya werd de Turquoise Nexus Initiative gepresenteerd, met steun van onder meer de FAO. Het initiatief wil voedselzekerheid, waterbeheer en klimaatbeleid beter met elkaar verbinden. Landbouw wordt dan niet alleen beoordeeld op uitstoot, maar ook op voedselproductie en aanpassing aan het klimaat. Denk aan efficiënter watergebruik, bedrijven die beter bestand zijn tegen droogte en overstromingen, en financiering.

In januari 2027 wordt het initiatief voorgelegd binnen het FAST-samenwerkingsverband. Het is geen bindend akkoord en levert boeren niet automatisch geld op. Wel laat het zien dat voedselzekerheid en klimaatadaptatie steeds belangrijker worden.

Wat betekent dit voor boeren?

Nederlandse boeren krijgen door het mislukken van COP31 geen vrijstelling van bestaande regels. Op langere termijn groeit wel de druk op Europese politici om klimaatbeleid ook te beoordelen op concurrentiekracht en voedselzekerheid. Tegelijk moeten landbouwbedrijven zich blijven voorbereiden op droogte, wateroverlast en andere gevolgen van klimaatverandering.

Deel dit artikel

Discussie op Prikkebord

Nog geen reacties. Wat vind jij hiervan? Deel je ervaring of stel een vraag.

10. Habtamu de Hoop horizontaal
Beeld: Partij van de Arbeid from Amsterdam, Nederland / Wikimedia Commons

Habtamu de Hoop geeft boeren de schuld van de woningcrisis

Volgens Habtamu de Hoop wordt de woningcrisis veroorzaakt doordat boeren teveel aan hun bezit vasthouden. Het verdwijnen van de boeren zou dus veel kunnen oplossen.

Door Tinus Guichelaar Bijgewerkt
Video op Facebook Je bent dertig en woont nog op je oude kinderkamer, en volgens PRO-Kamerlid Habtamu de Hoop is de boer de schuldige, want die houdt grond 'bezet'. Het Economisch Instituut voor de Bouw rekende deze...

Stel, we nemen de diplomaloze politicus serieus. Morgen verdwijnen alle boeren uit Nederland. Alle landbouwgrond komt beschikbaar en de stikstofuitstoot door de landbouw valt volledig weg. Is de woningcrisis dan opgelost?

Het korte antwoord is nee.

Nederland kampt in 2026 met een statistisch woningtekort van ongeveer 384.000 woningen. Dat tekort is niet van de ene op de andere dag ontstaan. Jarenlang bleef de woningbouw achter bij de groeiende vraag, terwijl bevolkingsgroei, kleinere huishoudens, hoge bouwkosten en ingewikkelde procedures de druk op de woningmarkt verder opvoerden.

Zelfs wanneer alle Nederlandse landbouwgrond morgen beschikbaar zou komen, staat er nog geen woning extra. Grond moet worden aangewezen als bouwlocatie, bouwplannen moeten worden uitgewerkt, infrastructuur moet worden aangelegd en projecten moeten financieel haalbaar zijn. Bovendien is lang niet iedere hectare landbouwgrond geschikt of wenselijk voor woningbouw.

Stikstof is lang niet het enige obstakel

De overheid heeft zelf met een politieke keuze (het akkoord gaan met Natura 2000) een belemmering gevormd voor nieuwe woningbouwprojecten.

Maar zelfs al zou de overheid deze keuze destijds niet hebben gemaakt, dan nog verdwijnen andere belemmeringen niet. Het elektriciteitsnet blijft overbelast, bouwprojecten moeten nog steeds worden gefinancierd en gemeenten moeten besluiten waar woningen mogen komen. Ook een tekort aan personeel en de kosten van bouwmaterialen verdwijnen niet met de laatste melkkoe.

Er liggen al plannen voor honderdduizenden woningen

Opmerkelijk genoeg is er volgens de Rijksoverheid niet eens een algemeen tekort aan woningbouwplannen. In juli 2026 meldde het ministerie van Volkshuisvesting dat gemeenten voor de periode 2026 tot en met 2030 een bruto plancapaciteit hebben van ruim 823.000 woningen. Voor ruim 386.000 woningen waren de plannen op dat moment al vastgesteld door de gemeenteraad.

Dat betekent niet dat al deze woningen daadwerkelijk gebouwd zullen worden. Het laat wel zien dat de woningcrisis niet simpelweg kan worden verklaard door een gebrek aan grond waarop woningen mogen worden gepland.

Deel dit artikel

I took this photo on the fly and made my husband hold the bread. There’s something about this picture....can’t put my finger on it. It’s a very honest and giving picture. I hope you enjoy it. x
Beeld: Kate Remmer / Unsplash

Melkveehouder wil biogas uit eigen mest leveren aan bakkerij

Melkveebedrijf Neefjes-Van Dam wil met mestvergisting een extra inkomstenbron opbouwen. Het plan is om biogas uit eigen rundveemest in gasflessen naar Bakkerij Pater te vervoeren. Daarmee wil het bedrijf ook de uitstoot van methaan en stikstof verminderen.

Door Co Scholten Bijgewerkt

Het melkveebedrijf wil aan de slag met monomestvergisting. Daarbij wordt alleen dierlijke mest vergist. Het biogas dat hierbij ontstaat, kan worden gebruikt als brandstof.

Voor Neefjes-Van Dam bleek het lastig om het gas rendabel te gebruiken. Omzetten in elektriciteit en warmte is een mogelijkheid, maar het bedrijf kan de warmte niet benutten. Een aansluiting om gas aan het aardgasnet te leveren, vraagt een te hoge investering.

Biogas over de weg

Bakkerij Pater wil het biogas wel gebruiken om de ovens te verwarmen. Een rechtstreekse gasleiding tussen beide bedrijven bleek echter niet haalbaar. Daarom ontstond het plan om het gas over de weg te vervoeren, in bundels gasflessen.

Een nieuwe projectpartner beschikt over een mobiele installatie die het biogas kan behandelen en onder hoge druk in gasflessen kan opslaan. Zo kan het gas van het melkveebedrijf naar de bakkerij worden gebracht.

Extra inkomsten uit mest

Voor de melkveehouder biedt het plan uitzicht op extra inkomsten uit eigen mest. Tegelijk moet de vergisting helpen om de uitstoot van het bedrijf te verlagen. Hoe groot die vermindering wordt, hangt af van de uitvoering en het gebruik van de installatie.

Ook de bakkerij moet investeren. Biogas bevat minder methaan dan aardgas. Daardoor is meer gas nodig voor dezelfde hoeveelheid energie. De ovens krijgen daarom geschikte branders. Daarnaast is een veilige opslagplaats voor de gasflessen nodig.

Deel dit artikel

Discussie op Prikkebord

1 reactie
  • P

    Polder ·

    De zoveelste domme linkse handophouder: Loop naar een boer en bied poen zo werkt dat. Bouwen wordt te duur mede door regelgeving van allerlei niksnutten.

Kacper Libera test zijn AI-model op een geitenhouderij
Beeld: UU.nl

AI kan extra ogen bieden bij controle op uiergezondheid

Een camera en kunstmatige intelligentie kunnen helpen om afwijkingen aan geitenuiers te herkennen. De techniek biedt ook kansen voor melkkoeien. Daarvoor moet het model wel verder worden ontwikkeld en getest.

Door Co Scholten Bijgewerkt

Onderzoeker Kacper Libera van de Universiteit Utrecht liet een camera geitenuiers filmen tijdens het melken. Kunstmatige intelligentie, ook wel AI genoemd, beoordeelde of de twee uierhelften ongelijk waren. Zo’n verschil kan wijzen op een uierontsteking. Het systeem stelt zelf geen diagnose.

Ook bij melkkoeien kunnen camera’s helpen bij het bewaken van de uiergezondheid. Onderzoekers kijken al naar warmtecamera’s in combinatie met AI. Deze systemen zoeken naar temperatuurverschillen in het uier die kunnen wijzen op een ontsteking. Dat werkt anders dan het herkennen van verschillen in vorm.

Een mogelijke volgende stap is om camerabeelden te combineren met gegevens uit de melkrobot, zoals melkproductie en geleidbaarheid. Bij een opvallende verandering kan de veehouder een melding krijgen om de koe extra te controleren.

Het geitenmodel is nog niet getest voor melkkoeien. Ook op geitenbedrijven is meer onderzoek nodig voordat de techniek breed kan worden ingezet. De camera kan de veehouder dus extra ogen geven, maar de beoordeling door de veehouder en dierenarts blijft nodig.

Deel dit artikel

Discussie op Prikkebord

Nog geen reacties. Wat vind jij hiervan? Deel je ervaring of stel een vraag.