Nieuwsgrazer
Abonneren
Alleen in deze browser bewaard. Log in om je startpagina overal te hebben.
Mohammad Mustafa at COP31 in Antalya, Turkey (November 12, 2026)
Beeld: Xuthoria / Wikimedia Commons

Klimaattop mislukt: geen verbetering concurrentiepositie Europese boeren

De klimaattop COP31 in het Turkse Antalya is mislukt. Ruim 190 landen bereikten geen akkoord over een slotverklaring. Over de toekomst van fossiele brandstoffen en de financiering van klimaatmaatregelen kwamen ze er niet uit. Ook voor de landbouw is de uitkomst teleurstellend, want op deze top moest blijken hoe de speelvelden voor boeren zoveel mogelijk gelijk gehouden kunnen worden.

Door Tinus Guichelaar Bijgewerkt

Onze eigen EU-klimaatcommissaris, Wopke Hoekstra noemde de top zondag 'evident mislukt'. De EU weigerde in te stemmen met een slotverklaring waarin fossiele brandstoffen niet eens werden genoemd. Saudi-Arabië en Rusland verzetten zich juist tegen afspraken over het afbouwen van olie, gas en steenkool. Daarnaast vinden ontwikkelingslanden dat rijke landen te weinig bijdragen aan de kosten, terwijl die historisch verantwoordelijk zijn voor een groot deel van de uitstoot. Eerdere afspraken blijven gelden, maar de internationale samenwerking heeft een flinke klap gekregen.

Geen internationale koers voor landbouw

Op deze top liep ook het internationale werkprogramma voor landbouw en voedselzekerheid af, de Sharm el-Sheikh Joint Work on Agriculture and Food Security uit 2022. Het programma helpt landen klimaatmaatregelen te koppelen aan voedselproductie. Het gaat daarbij om minder uitstoot, maar ook om de gevolgen van droogte, overstromingen, hitte en waterschaarste voor boeren.

Volgens de World Farmers' Organisation liepen de onderhandelingen over voortzetting in de eerste week al vast. Verder dan het voornemen om in 2027 weer verder te praten kwamen de onderhandelaars niet. Hoe landbouw een plaats krijgt in de klimaatonderhandelingen, blijft daardoor onduidelijk.

Europese regels blijven, concurrentie wordt lastiger

Voor Nederlandse boeren verandert er voorlopig niets. De Europese klimaatdoelen en het bestaande landbouw- en milieubeleid blijven van kracht. De EU heeft klimaatneutraliteit in 2050 wettelijk vastgelegd. Ook de landbouw moet daaraan bijdragen, onder meer door minder methaan en lachgas uit te stoten en door ander energiegebruik en bodembeheer.

Landbouwproducten worden wereldwijd verhandeld. Als onze Europese boeren meer kosten maken voor klimaatdoelen dan buitenlandse concurrenten, verslechtert de concurrentiepositie significant. Ook buiten Europa wordt in duurzame landbouw geïnvesteerd, maar zonder internationaal akkoord is het moeilijker om een gelijk speelveld te creëren.

Strengere regels betekent vaak minder productie, maar niet automatisch minder uitstoot

Als strengere regels de Europese productie verminderen, verdwijnt de vraag naar voedsel niet. Gaat die productie naar landen met een hogere uitstoot per kilogram product, dan valt de klimaatwinst kleiner uit. In sommige gevallen stijgt de mondiale uitstoot zelfs. Dit heet carbon leakage.

Of dat gebeurt, hangt af van onder meer de efficiëntie van buitenlandse producenten, transportafstanden, veranderingen in landgebruik en het gedrag van consumenten. Voor het klimaat telt uiteindelijk de wereldwijde uitstoot, niet alleen die binnen Europa.

Wel meer aandacht voor voedselzekerheid

In Antalya werd de Turquoise Nexus Initiative gepresenteerd, met steun van onder meer de FAO. Het initiatief wil voedselzekerheid, waterbeheer en klimaatbeleid beter met elkaar verbinden. Landbouw wordt dan niet alleen beoordeeld op uitstoot, maar ook op voedselproductie en aanpassing aan het klimaat. Denk aan efficiënter watergebruik, bedrijven die beter bestand zijn tegen droogte en overstromingen, en financiering.

In januari 2027 wordt het initiatief voorgelegd binnen het FAST-samenwerkingsverband. Het is geen bindend akkoord en levert boeren niet automatisch geld op. Wel laat het zien dat voedselzekerheid en klimaatadaptatie steeds belangrijker worden.

Wat betekent dit voor boeren?

Nederlandse boeren krijgen door het mislukken van COP31 geen vrijstelling van bestaande regels. Op langere termijn groeit wel de druk op Europese politici om klimaatbeleid ook te beoordelen op concurrentiekracht en voedselzekerheid. Tegelijk moeten landbouwbedrijven zich blijven voorbereiden op droogte, wateroverlast en andere gevolgen van klimaatverandering.

Deel dit artikel

Discussie op Prikkebord

Nog geen reacties. Wat vind jij hiervan? Deel je ervaring of stel een vraag.

The morning sunlight shines through trees upon the ground where horses are feeding.
Beeld: Leslie Saunders / Unsplash

Waar haalt de paardenhouder straks nog hooi vandaan?

De prijzen van hooi lopen verder op nu de gevolgen van de droge zomer doorwerken in de markt. Vooral geschikt weidehooi wordt schaarser. Niet alleen veehouders, maar ook paardenhouders krijgen daardoor te maken met hogere kosten voor hun wintervoorraad.

Door Tinus Guichelaar Bijgewerkt

Volgens de actuele marktprijzen van Nieuwe Oogst is Engels raaigrashooi in Goes gestegen naar 125 tot 145 euro per ton. Vier weken geleden lag de prijs nog tussen 110 en 120 euro. Daarmee is de gemiddelde notering in een maand met ongeveer 17 procent gestegen. Ook graszaadhooi en tarwestro zijn duurder geworden. De noteringen betreffen groothandelsprijzen exclusief btw.

In Nederland zijn volgens landbouwkundige analyses op veel plaatsen één tot twee grassnedes verloren gegaan. Vooral in juli en augustus groeide het gras nauwelijks. Ook in Frankrijk, Duitsland en Engeland vielen de opbrengsten tegen. In Frankrijk lag de cumulatieve grasgroei eind augustus zelfs 36 procent onder het langjarig gemiddelde.

Tunnelpoetsen
Er wordt nog druk gesleept met ruwvoer in Nederland Foto: Hatzke · Bekijk op TractorFan

Paardenhouders betalen de rekening

Voor paardenhouders kan de schaarste een flinke kostenpost worden. Paarden zijn voor hun dagelijkse voeding sterk afhankelijk van voldoende kwalitatief goed ruwvoer. Een paard dat dagelijks 10 kilo hooi eet, verbruikt op jaarbasis ongeveer 3,7 ton. Een prijsstijging van 50 euro per ton betekent dan ruim 180 euro aan extra voerkosten per paard per jaar. Als je het straks nog kunt krijgen.

Daarbij betalen particuliere paardenhouders doorgaans aanzienlijk meer dan de officiële groothandelsnoteringen. Hooi wordt vaak gekocht in kleinere balen, waarbij ook kosten voor persen, opslag, transport en levering worden doorberekend. Vooral eigenaren van meerdere paarden en pensionstallen kunnen daardoor fors hogere kosten tegemoetzien.

Niet iedere partij hooi is bovendien geschikt voor paarden. De samenstelling, het suikergehalte, de structuur en de hygiënische kwaliteit spelen een belangrijke rol. Een tekort aan geschikt paardenhooi kan daardoor groter zijn dan de algemene schaarste aan ruwvoer.

Advertenties · Deze kuilbalen zijn nog te koop via eFarm
Advertenties · Geliefd bij veel paardenhouders: graszaadhooi

Ook in andere Europese landen tekorten

De problemen beperken zich niet tot Nederland. In Frankrijk viel de grasproductie tijdens de zomer sterk terug, terwijl ook in Zuid-Duitsland en Engeland aanzienlijke opbrengstverliezen werden gemeld. Veehouders die zelf onvoldoende ruwvoer hebben gewonnen, houden hun bestaande voorraden eerder vast of moeten aanvullend hooi aankopen.

Dat zorgt voor extra concurrentie op de Europese hooimarkt. Handelaren zoeken inmiddels over grotere afstanden naar geschikte partijen, onder meer in Scandinavië. De langere transportafstanden maken geïmporteerd hooi bovendien duurder.

Weinig uitzicht op snelle prijsdaling

Hoewel er na de zomer weer regen is gevallen, worden de verloren grassnedes daarmee niet ingehaald. De wintervoorraad voor het seizoen 2026/2027 is daardoor kleiner dan gebruikelijk.

Of de prijzen de komende maanden verder stijgen, hangt af van de beschikbare voorraden, de import en de vraag vanuit de veehouderij en paardensector. Een snelle terugkeer naar een ruim aanbod ligt echter niet voor de hand. Vooral paardenhouders die nog geen wintervoorraad hebben aangelegd, kunnen daarvan de gevolgen ondervinden.

Deel dit artikel

Discussie op Boeren NL

Nog geen reacties. Wat vind jij hiervan? Deel je ervaring of stel een vraag.