Nieuwsgrazer
Abonneren
Alleen in deze browser bewaard. Log in om je startpagina overal te hebben.
Mohammad Mustafa at COP31 in Antalya, Turkey (November 12, 2026)
Beeld: Xuthoria / Wikimedia Commons

Klimaattop mislukt: geen verbetering concurrentiepositie Europese boeren

De klimaattop COP31 in het Turkse Antalya is mislukt. Ruim 190 landen bereikten geen akkoord over een slotverklaring. Over de toekomst van fossiele brandstoffen en de financiering van klimaatmaatregelen kwamen ze er niet uit. Ook voor de landbouw is de uitkomst teleurstellend, want op deze top moest blijken hoe de speelvelden voor boeren zoveel mogelijk gelijk gehouden kunnen worden.

Door Tinus Guichelaar Bijgewerkt

Onze eigen EU-klimaatcommissaris, Wopke Hoekstra noemde de top zondag 'evident mislukt'. De EU weigerde in te stemmen met een slotverklaring waarin fossiele brandstoffen niet eens werden genoemd. Saudi-Arabië en Rusland verzetten zich juist tegen afspraken over het afbouwen van olie, gas en steenkool. Daarnaast vinden ontwikkelingslanden dat rijke landen te weinig bijdragen aan de kosten, terwijl die historisch verantwoordelijk zijn voor een groot deel van de uitstoot. Eerdere afspraken blijven gelden, maar de internationale samenwerking heeft een flinke klap gekregen.

Geen internationale koers voor landbouw

Op deze top liep ook het internationale werkprogramma voor landbouw en voedselzekerheid af, de Sharm el-Sheikh Joint Work on Agriculture and Food Security uit 2022. Het programma helpt landen klimaatmaatregelen te koppelen aan voedselproductie. Het gaat daarbij om minder uitstoot, maar ook om de gevolgen van droogte, overstromingen, hitte en waterschaarste voor boeren.

Volgens de World Farmers' Organisation liepen de onderhandelingen over voortzetting in de eerste week al vast. Verder dan het voornemen om in 2027 weer verder te praten kwamen de onderhandelaars niet. Hoe landbouw een plaats krijgt in de klimaatonderhandelingen, blijft daardoor onduidelijk.

Europese regels blijven, concurrentie wordt lastiger

Voor Nederlandse boeren verandert er voorlopig niets. De Europese klimaatdoelen en het bestaande landbouw- en milieubeleid blijven van kracht. De EU heeft klimaatneutraliteit in 2050 wettelijk vastgelegd. Ook de landbouw moet daaraan bijdragen, onder meer door minder methaan en lachgas uit te stoten en door ander energiegebruik en bodembeheer.

Landbouwproducten worden wereldwijd verhandeld. Als onze Europese boeren meer kosten maken voor klimaatdoelen dan buitenlandse concurrenten, verslechtert de concurrentiepositie significant. Ook buiten Europa wordt in duurzame landbouw geïnvesteerd, maar zonder internationaal akkoord is het moeilijker om een gelijk speelveld te creëren.

Strengere regels betekent vaak minder productie, maar niet automatisch minder uitstoot

Als strengere regels de Europese productie verminderen, verdwijnt de vraag naar voedsel niet. Gaat die productie naar landen met een hogere uitstoot per kilogram product, dan valt de klimaatwinst kleiner uit. In sommige gevallen stijgt de mondiale uitstoot zelfs. Dit heet carbon leakage.

Of dat gebeurt, hangt af van onder meer de efficiëntie van buitenlandse producenten, transportafstanden, veranderingen in landgebruik en het gedrag van consumenten. Voor het klimaat telt uiteindelijk de wereldwijde uitstoot, niet alleen die binnen Europa.

Wel meer aandacht voor voedselzekerheid

In Antalya werd de Turquoise Nexus Initiative gepresenteerd, met steun van onder meer de FAO. Het initiatief wil voedselzekerheid, waterbeheer en klimaatbeleid beter met elkaar verbinden. Landbouw wordt dan niet alleen beoordeeld op uitstoot, maar ook op voedselproductie en aanpassing aan het klimaat. Denk aan efficiënter watergebruik, bedrijven die beter bestand zijn tegen droogte en overstromingen, en financiering.

In januari 2027 wordt het initiatief voorgelegd binnen het FAST-samenwerkingsverband. Het is geen bindend akkoord en levert boeren niet automatisch geld op. Wel laat het zien dat voedselzekerheid en klimaatadaptatie steeds belangrijker worden.

Wat betekent dit voor boeren?

Nederlandse boeren krijgen door het mislukken van COP31 geen vrijstelling van bestaande regels. Op langere termijn groeit wel de druk op Europese politici om klimaatbeleid ook te beoordelen op concurrentiekracht en voedselzekerheid. Tegelijk moeten landbouwbedrijven zich blijven voorbereiden op droogte, wateroverlast en andere gevolgen van klimaatverandering.

Deel dit artikel

Discussie op Prikkebord

Nog geen reacties. Wat vind jij hiervan? Deel je ervaring of stel een vraag.

Fendt 207 V
Beeld: Gertdl / TractorFan

Van melkvee tot tomaten: deze agrarische ondernemers staan in de Quote 500

Ook dit jaar staan er weer boeren en tuinders in de Quote 500. Het tijdschrift schat hoeveel hun vermogen waard is. Sommigen van hun verdienen hun geld ook met bedrijven buiten de agrarische sector.

Door Co Scholten Bijgewerkt

Van de ondernemers op de foto’s staat Wijnand Pon het hoogst. Hij staat op plaats 7 met een geschat vermogen van 5,20 miljard euro. Pon is vooral bekend van de autohandel, maar is ook actief in de melkveehouderij met Koepon.

Andere agrarische ondernemers op deze lijst zijn:

  • Iwan en Mark van der Knaap – plaats 134, met 440 miljoen euro. Hun bedrijf Anthura ontwikkelt en produceert onder meer orchideeën en anthuriums.

  • Roy van Vliet – plaats 249, met 290 miljoen euro. Hij staat voor het eerst in de lijst en heeft een groot aandeel in tomatenbedrijf Agro Care.

  • Leo Hoogweg – plaats 331, met 220 miljoen euro. De paprikateler heeft volgens Quote 220 hectare kassen en 700 medewerkers.

  • Jurjen en Hugo Kruisinga – plaats 395, met samen 190 miljoen euro. De broers zijn actief in de beurshandel en melkveehouderij.

  • Gerard Kroef – plaats 407, met 185 miljoen euro. Hij is bekend van aardappelbedrijf Peka Kroef en staat voor het elfde jaar op rij in de lijst.

De bedragen zijn schattingen van Quote.

Ook agribusiness goed vertegenwoordigd in Quote 500

Naast boeren en tuinders staan ook veel ondernemers uit de agribusiness in de Quote 500 van 2026. Zij zijn actief in bijvoorbeeld veevoer, zuivel, zaden, landbouwmachines en de verwerking van groenten en vlees.

De ondernemers Jobien, Co en Koen de Heus scoren hier het hoogst. Hun gezamenlijke vermogen wordt door Quote geschat op 2,35 miljard euro. Daarmee staat de familie achter veevoerbedrijf De Heus op plaats 18.

Plaats

Ondernemer(s)

Bedrijf of activiteit

Geschat vermogen

18

Jobien, Co en Koen de Heus

De Heus, veevoer

€ 2,35 miljard

75

Piet Mazereeuw

Enza Zaden, zaadveredeling

€ 750 miljoen

99

Piet de Bruijne

Farm Frites, aardappelverwerking

€ 550 miljoen

137

Marc en Addy van Rooi

Van Rooi Group, slachterij en vleesverwerking

€ 440 miljoen

143

Jan Anker

Royal A-ware, zuivel

€ 425 miljoen

215

Hans van der Valk

Kassenbouw en bevestiging van zonnepanelen

€ 320 miljoen

243

Jaap Vreugdenhil

Vreugdenhil, melkpoeder

€ 295 miljoen

254

Gerrit en Peter Barnhoorn

Simba, rozenteelt in Ethiopië

€ 280 miljoen

276

Jack Aartsen

Aartsen Fruit & Vegetables, groente- en fruithandel

€ 260 miljoen

296

Frans Kramer

Kramer Food Family en Koninklijke Vezet, groenteverwerking

€ 245 miljoen

324

Aldo van der Laan

Zwanenberg, vleesverwerking

€ 225 miljoen

326

Hans Scholten

Kramp, handel in onderdelen

€ 225 miljoen

345

Kees, Robert en Suzanne Liet

Trioliet, landbouwmachines

€ 215 miljoen

363

Harrie, Guus en Mark Schippers

The Schippers Group, agrarische groothandel

€ 205 miljoen

364

Bas en Frank Barenbrug

Barenbrug, graszaad

€ 200 miljoen

372

Joost en Jasper van Loon

Interovo, eierverwerking

€ 200 miljoen

375

Arend Smilde

Smilde, voedingsmiddelen

€ 200 miljoen

397

Adrie Murre

The Onion Group, uien

€ 190 miljoen

401

Piet Bakker

Van Iperen, gewasbescherming en landbouw

€ 185 miljoen

445

Gerjhan Roerink

De Zuivelhoeve, toetjes

€ 170 miljoen

De vermogens zijn schattingen van Quote en hebben betrekking op de genoemde personen, niet op de omzet van hun bedrijven.

Deel dit artikel

Bronnen

Discussie op Prikkebord

16 reacties
  • A

    arie.j ·

    Daar noem je er ook net een paar op…… Poetin doet er niet voor onder hoor, Met al die andere oligarchen om hem heen zijn ze de pest voor en wat rechtvaardige…

  • W

    weurding ·

    @arie.j quote: Maar jij stopt al je centen die je niet direct nodig hebt bij een verkoop in de brandkast Heb ik niet, ten eerste is het nog niet zo ver, ten…

  • K

    Kars ·

    @Twentsch Land niemand wordt heel rijk door echt eerlijk geld te verdienen