Nieuwsgrazer
Abonneren
Alleen in deze browser bewaard. Log in om je startpagina overal te hebben.
Chest freezers with glass lids for frozen meat, etc. in Spar Supermarket in Fusa, Hordaland, Norway 2018-03-21
Diepvries installaties die aangesloten zijn op het internet zijn kwetsbaar. Beeld: Wolfmann / Wikimedia Commons

Gehackte koelkasten en diepvriezers bij supermarkten en slagers in België en Zweden leiden tot grote problemen

Tientallen Belgische en Zweedse supermarkten kampen vanochtend met ontregelde koelinstallaties. Vermoedelijk zijn de systemen getroffen door een cyberaanval. Bij supermarktketen Delhaize zijn zeker 40 winkels getroffen, terwijl Carrefour problemen meldt bij minstens 15 filialen. Ook slagerijen worden geraakt.

Door Tinus Guichelaar Bijgewerkt

Updates

Dit liveblog is afgesloten op . De updates blijven hieronder staan.

  1. Ook in Nederland ten minste 17 bedrijven slachtoffer van het Danfoss lek

    In Nederland zijn de vries- en koelsystemen van ten minste zeventien bedrijven afgelopen nacht aangevallen, waarbij de temperatuur is aangepast. Dat meldt een woordvoerder van leverancier Danfoss.

  2. Weken na Franse hack stonden duizenden koelinstallaties nog steeds online

    Scans toonden aan dat op 30 oktober nog duizenden installaties met bovenstaande interface, aangesloten stonden op het internet. De interface behoort bij onder andere deze producten:

    Danfoss AK-SM 800

    Store-wide refrigeration management and control

    Danfoss AK-SM 800A

    Store-wide refrigeration management and control

    Danfoss AK-SC 355

    Store-wide refrigeration supervision and control

    Copeland XWEB

    Refrigeration monitoring and supervisory management

    Dixell XWEB

    Refrigeration monitoring and supervisory management

  3. Schade loopt in miljoenen

    Veel supermarkten rapporteren schades van zestig tot honderdduizend euro. Met alleen al tenminste 40 getroffen winkels bij Delhaize loopt de schade in de miljoenen. Carrefour meldt problemen bij minstens 15 supermarkten en Spar bij 5 winkels. Ook slagerijgroep De Laet en Van Haver zegt dat de temperaturen van hun koelinstallaties plots de hoogte ingingen.

  4. Ook in Nederland kan dit gebeuren

    Het gaat bij deze cyberaanval om koelingen die via internet bediend kunnen worden, bijvoorbeeld om de temperatuur op afstand te regelen. De gehackte systemen zijn volgens RTL van de Deense fabrikant Danfoss. Ook in Nederland staan koelkasten die met zo'n Danfoss-systeem worden aangestuurd.

  5. Eerder gebeurde hetzelfde al op Amerikaanse legerbasissen

    Collin Rugg @CollinRugg

    NEW: Pentagon is investigating freezer malfunctions at military bases throughout the United States as a suspected cyberattack. The incident resembled a suspected hack in France, where freezers were turned up so high that some caught on fire. Reuters reports that commercial freezers at at least six on-base U.S. commissaries malfunctioned. In one case, the temperature was turned up, and the food spoiled by morning. The U.S. military is investigating the outages and is communicating with French authorities about a similar attack they experienced. According to the report, hackers targeted freezers at more than 350 establishments, turning some up so high they caught on fire. "The French attack's total costs could add up to tens of millions of euros nationwide," Reuters reported.

    30 oktober 2026, 00:45 · Bekijk op X
  6. Ook Zweedse supermarkten en slagerijen getroffen

    Verschillende Zweedse supermarkten melden maandag dat hun koelsystemen verstoord zijn door een cyberaanval, schrijft de Zweedse krant Aftonbladet.

    Zowel koelkasten als diepvriezers zijn in verschillende Zweedse supermarkten van ketens ICA en Coop verstoord. Een ICA-filiaal in de gemeente Sjöbo meldt via sociale media dat zijn koelsystemen zijn gehackt. De temperaturen van de diepvries zouden op 50 graden Celsius gezet zijn. "We vinden het ontzettend jammer en zijn druk bezig met het weggooien van de producten", klinkt het.

  7. Fysieke aanpassing nodig op alle koelinstallaties

    De cyberaanval op Belgische koelinstallaties lijkt sterk op een eerdere aanval op honderden winkels in Frankrijk. Volgens Stephan Moelans, CEO van koelinstallateur Sabcobel, gebruikten de hackers hetzelfde mechanisme: ze schakelden de verdampers op afstand over naar ontdooimodus, waardoor koelkasten opwarmden.

    Sabcobel moest afgelopen nacht bij zo'n twintig installaties ingrijpen. Sommige winkels moeten mogelijk producten weggooien. Volgens Moelans is een software-update niet voldoende om nieuwe aanvallen te voorkomen. De installaties moeten fysiek worden aangepast of via een beveiligde internetverbinding worden beheerd.

  8. Delhaize Hoeilaart tot 12 uur dicht nadat diepvriezers gehackt worden: “Verlies van minstens 100.000 euro”

    "We probeerden te redden wat er nog te redden viel. De economische schade bedraagt minstens 100.000 euro. En dan tel ik het verlies door de plotse sluiting er nog niet bij. Normaal gezien hadden we de deuren vanochtend om 8 uur moeten openen.” De winkel opent nu vanaf 12 uur de deuren.

De problemen ontstonden in de nacht van zondag 1 op maandag 2 november. Volgens de Belgische krant Het Laatste Nieuws (HLN) veranderden de temperaturen van koelkasten en diepvriezers plotseling. Ook slagerijgroep De Laet en Van Haver meldt problemen met de koelinstallaties.

Volgens sommige meldingen zouden de systemen zijn ingesteld op temperaturen tot 70 graden Celsius. Delhaize kan die temperatuur vooralsnog niet bevestigen. Ook is nog onduidelijk hoeveel winkels en andere bedrijven precies getroffen zijn.

Eerdere aanval in Frankrijk

De incidenten vertonen overeenkomsten met een cyberaanval die op 12 oktober honderden Franse supermarkten trof. Daarbij werden koelinstallaties op afstand gemanipuleerd, waardoor koelingen en diepvriezers begonnen op te warmen tot ongeveer 50 graden Celsius. Grote hoeveelheden levensmiddelen moesten worden vernietigd.

Bij de Franse aanval waren onder meer systemen voor het op afstand beheren van koelinstallaties betrokken. Of de problemen in België dezelfde technische oorzaak hebben, is nog niet vastgesteld.

Risico voor voedselveiligheid

Voor supermarkten, slagerijen en andere levensmiddelenbedrijven kan uitval van koelinstallaties grote gevolgen hebben. Wanneer vlees, zuivel, diepvriesproducten en andere bederfelijke levensmiddelen te lang buiten de voorgeschreven temperaturen worden bewaard, kunnen deze niet zonder meer opnieuw worden verkocht.

Of in België daadwerkelijk grote hoeveelheden voedsel verloren zijn gegaan, is nog niet bekend. Delhaize zegt de producten niet meer te verkopen.

10. Habtamu de Hoop horizontaal
Beeld: Partij van de Arbeid from Amsterdam, Nederland / Wikimedia Commons

Habtamu de Hoop geeft boeren de schuld van de woningcrisis

Volgens Habtamu de Hoop wordt de woningcrisis veroorzaakt doordat boeren teveel aan hun bezit vasthouden. Het verdwijnen van de boeren zou dus veel kunnen oplossen.

Door Tinus Guichelaar Bijgewerkt
Video op Facebook Je bent dertig en woont nog op je oude kinderkamer, en volgens PRO-Kamerlid Habtamu de Hoop is de boer de schuldige, want die houdt grond 'bezet'. Het Economisch Instituut voor de Bouw rekende deze...

Stel, we nemen de diplomaloze politicus serieus. Morgen verdwijnen alle boeren uit Nederland. Alle landbouwgrond komt beschikbaar en de stikstofuitstoot door de landbouw valt volledig weg. Is de woningcrisis dan opgelost?

Het korte antwoord is nee.

Nederland kampt in 2026 met een statistisch woningtekort van ongeveer 384.000 woningen. Dat tekort is niet van de ene op de andere dag ontstaan. Jarenlang bleef de woningbouw achter bij de groeiende vraag, terwijl bevolkingsgroei, kleinere huishoudens, hoge bouwkosten en ingewikkelde procedures de druk op de woningmarkt verder opvoerden.

Zelfs wanneer alle Nederlandse landbouwgrond morgen beschikbaar zou komen, staat er nog geen woning extra. Grond moet worden aangewezen als bouwlocatie, bouwplannen moeten worden uitgewerkt, infrastructuur moet worden aangelegd en projecten moeten financieel haalbaar zijn. Bovendien is lang niet iedere hectare landbouwgrond geschikt of wenselijk voor woningbouw.

Stikstof is lang niet het enige obstakel

De overheid heeft zelf met een politieke keuze (het akkoord gaan met Natura 2000) een belemmering gevormd voor nieuwe woningbouwprojecten.

Maar zelfs al zou de overheid deze keuze destijds niet hebben gemaakt, dan nog verdwijnen andere belemmeringen niet. Het elektriciteitsnet blijft overbelast, bouwprojecten moeten nog steeds worden gefinancierd en gemeenten moeten besluiten waar woningen mogen komen. Ook een tekort aan personeel en de kosten van bouwmaterialen verdwijnen niet met de laatste melkkoe.

Er liggen al plannen voor honderdduizenden woningen

Opmerkelijk genoeg is er volgens de Rijksoverheid niet eens een algemeen tekort aan woningbouwplannen. In juli 2026 meldde het ministerie van Volkshuisvesting dat gemeenten voor de periode 2026 tot en met 2030 een bruto plancapaciteit hebben van ruim 823.000 woningen. Voor ruim 386.000 woningen waren de plannen op dat moment al vastgesteld door de gemeenteraad.

Dat betekent niet dat al deze woningen daadwerkelijk gebouwd zullen worden. Het laat wel zien dat de woningcrisis niet simpelweg kan worden verklaard door een gebrek aan grond waarop woningen mogen worden gepland.

I took this photo on the fly and made my husband hold the bread. There’s something about this picture....can’t put my finger on it. It’s a very honest and giving picture. I hope you enjoy it. x
Beeld: Kate Remmer / Unsplash

Melkveehouder wil biogas uit eigen mest leveren aan bakkerij

Melkveebedrijf Neefjes-Van Dam wil met mestvergisting een extra inkomstenbron opbouwen. Het plan is om biogas uit eigen rundveemest in gasflessen naar Bakkerij Pater te vervoeren. Daarmee wil het bedrijf ook de uitstoot van methaan en stikstof verminderen.

Door Co Scholten Bijgewerkt

Het melkveebedrijf wil aan de slag met monomestvergisting. Daarbij wordt alleen dierlijke mest vergist. Het biogas dat hierbij ontstaat, kan worden gebruikt als brandstof.

Voor Neefjes-Van Dam bleek het lastig om het gas rendabel te gebruiken. Omzetten in elektriciteit en warmte is een mogelijkheid, maar het bedrijf kan de warmte niet benutten. Een aansluiting om gas aan het aardgasnet te leveren, vraagt een te hoge investering.

Biogas over de weg

Bakkerij Pater wil het biogas wel gebruiken om de ovens te verwarmen. Een rechtstreekse gasleiding tussen beide bedrijven bleek echter niet haalbaar. Daarom ontstond het plan om het gas over de weg te vervoeren, in bundels gasflessen.

Een nieuwe projectpartner beschikt over een mobiele installatie die het biogas kan behandelen en onder hoge druk in gasflessen kan opslaan. Zo kan het gas van het melkveebedrijf naar de bakkerij worden gebracht.

Extra inkomsten uit mest

Voor de melkveehouder biedt het plan uitzicht op extra inkomsten uit eigen mest. Tegelijk moet de vergisting helpen om de uitstoot van het bedrijf te verlagen. Hoe groot die vermindering wordt, hangt af van de uitvoering en het gebruik van de installatie.

Ook de bakkerij moet investeren. Biogas bevat minder methaan dan aardgas. Daardoor is meer gas nodig voor dezelfde hoeveelheid energie. De ovens krijgen daarom geschikte branders. Daarnaast is een veilige opslagplaats voor de gasflessen nodig.

Discussie op Prikkebord

1 reactie
  • P

    Polder ·

    De zoveelste domme linkse handophouder: Loop naar een boer en bied poen zo werkt dat. Bouwen wordt te duur mede door regelgeving van allerlei niksnutten.

Kacper Libera test zijn AI-model op een geitenhouderij
Beeld: UU.nl

AI kan extra ogen bieden bij controle op uiergezondheid

Een camera en kunstmatige intelligentie kunnen helpen om afwijkingen aan geitenuiers te herkennen. De techniek biedt ook kansen voor melkkoeien. Daarvoor moet het model wel verder worden ontwikkeld en getest.

Door Co Scholten Bijgewerkt

Onderzoeker Kacper Libera van de Universiteit Utrecht liet een camera geitenuiers filmen tijdens het melken. Kunstmatige intelligentie, ook wel AI genoemd, beoordeelde of de twee uierhelften ongelijk waren. Zo’n verschil kan wijzen op een uierontsteking. Het systeem stelt zelf geen diagnose.

Ook bij melkkoeien kunnen camera’s helpen bij het bewaken van de uiergezondheid. Onderzoekers kijken al naar warmtecamera’s in combinatie met AI. Deze systemen zoeken naar temperatuurverschillen in het uier die kunnen wijzen op een ontsteking. Dat werkt anders dan het herkennen van verschillen in vorm.

Een mogelijke volgende stap is om camerabeelden te combineren met gegevens uit de melkrobot, zoals melkproductie en geleidbaarheid. Bij een opvallende verandering kan de veehouder een melding krijgen om de koe extra te controleren.

Het geitenmodel is nog niet getest voor melkkoeien. Ook op geitenbedrijven is meer onderzoek nodig voordat de techniek breed kan worden ingezet. De camera kan de veehouder dus extra ogen geven, maar de beoordeling door de veehouder en dierenarts blijft nodig.

Discussie op Prikkebord

Nog geen reacties. Wat vind jij hiervan? Deel je ervaring of stel een vraag.